| Số liệu đóng góp các ngành trong tăng trưởng GRDP của tỉnh Gia Lai. Nguồn: UBND tỉnh Gia Lai. |
Chiều ngày 9/10, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đánh giá tình hình kinh tế - xã hội trong 9 tháng và triển khai nhiệm vụ trọng tâm các tháng cuối năm 2026.
Trình bày báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai thông tin, tình hình kinh tế -xã hội của tỉnh tiếp tục duy trì được sự ổn định và phục hồi, phát triển.
Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm địa phương (GRDP) 9 tháng đầu năm của tỉnh đạt 8,03%. Trong đó, nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,38%; công nghiệp và xây dựng tăng 10,37% (trong đó công nghiệp tăng 9,7%; xây dựng tăng 12,82%); dịch vụ tăng 8,55%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 8,25%.
Trong 9 tháng đầu năm, UBND tỉnh Gia Lai quyết định thành lập 13 cụm công nghiệp với diện tích 951 ha. Đến nay, tỉnh Gia Lai có 75 cụm công nghiệp với tổng diện tích 3.486,5 ha được quyết định thành lập vượt mục tiêu đề ra.
Từ đầu năm đến nay, các cụm công nghiệp đã thu hút 26 dự án (đạt 96% kế hoạch) đầu tư vào cụm công nghiệp với tổng vốn đầu tư 3.611 tỷ đồng, tổng diện tích 77,8 ha.
Đồng thời, trong quý III, tỉnh có 21 dự án sản xuất công nghiệp với tổng vốn đầu tư 7.850 tỷ đồng đi vào hoạt động. Lũy kế đến nay, tỉnh có 79 dự án (đạt 70,54% kế hoạch) với tổng vốn đầu tư 16.683 tỷ đồng đi vào hoạt động; trong đó, có 16 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư 15.311 tỷ đồng.
Cũng trong quý III/2026, Gia Lai đón khoảng 4,755 triệu lượt khách du lịch, tăng 25,3% cùng kỳ; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 10.200 tỷ đồng, tăng 26%. Lũy kế 9 tháng đầu năm, toàn tỉnh ước đón 13,51 triệu lượt khách du lịch, tăng khoảng 25% cùng kỳ; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 29.210 tỷ đồng, tăng khoảng 24,6% cùng kỳ.
Hoạt động thu hút đầu tư là một trong những điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh Gia Lai khi trong quý III, tỉnh thu hút mới 53 dự án, tổng vốn đầu tư 30.880,72 tỷ đồng. Lũy kế, 9 tháng, toàn tỉnh thu hút 224 dự án đầu tư, tăng 55,56% so với cùng kỳ với tổng vốn đăng ký đầu tư là 196.588,74 tỷ đồng, tăng gấp 2,52 lần so với cùng kỳ.
Trong đó, 217 dự án đầu tư trong nước có tổng vốn đăng ký 192.513,86 tỷ đồng và 7 dự án FDI với tổng vốn đầu tư 4.074,88 tỷ đồng (tương đương 156,73 triệu USD).
Mặc dù đạt được những kết quả đạt được, kinh tế Gia Lai vẫn còn một số khó khăn, thách thức khi tăng trưởng GRDP 9 tháng chưa đạt tiến độ theo kịch bản đề ra là 9,43%, mục tiêu đề ra là 10,2%.
Kết quả, tỉnh Gia Lai xếp vị trí thứ 27 cả nước và xếp vị trí thứ 6/6 các địa phương vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên về tăng trưởng GRDP.
Về nguyên nhân, theo UBND tỉnh Gia Lai, trong 9 tháng, mặc dù công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 12,32%, nhưng sản xuất và phân phối điện chỉ tăng 5,66%. Vì vậy, giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp 9 tháng chỉ tăng 9,7%, thấp hơn 4,48 điểm phần trăm so với kịch bản đề ra (14,18%).
| Phân tích nguyên nhân và giải pháp phản ứng đối với ngành sản xuất điện trong tác động đến tăng trưởng GRDP của tỉnh. Nguồn: UBND tỉnh Gia Lai. |
Đặc biệt, riêng quý III, giá trị tăng thêm ngành sản xuất và phân phối điện giảm 3% so với cùng kỳ, trong khi kịch bản yêu cầu tăng 15,09%, tức hụt khoảng 18,09 điểm phần trăm; sản lượng điện sản xuất chỉ đạt khoảng 4,2 tỷ kWh, giảm 8,15%. Trong đó, thủy điện chiếm gần 60% giá trị ngành điện nhưng sản lượng giảm tới 25,16%.
Và cũng trong 9 tháng, sản lượng thủy điện giảm 7,29%, hụt khoảng 17,29% so với kế hoạch (sản lượng tăng 10%) làm giảm khoảng 10,37 điểm phần trăm toàn ngành điện, tác động giảm 0,93 điểm phần trăm trong GRDP.
Theo phân tích của UBND tỉnh Gia Lai, sản lượng điện suy giảm đến từ 3 nguyên nhân chính gồm điều kiện thủy văn năm nay không thuận lợi, lượng nước về các hồ thấp hơn năm trước, mưa đến chậm; trong khi năm 2025 có nền thủy văn rất cao, sản lượng thủy điện đạt mức cao, tạo nền so sánh lớn cho năm 2026.
| Dự án Nhà máy Điện gió Yang Trung đã hoàn thành vào năm 2021, nhưng chưa được vận hành thương mại do gặp vướng mắc. Tỉnh Gia Lai đang vào cuộc quyết liệt để tháo gỡ vướng mắc. |
Tiếp đến, sản lượng thủy điện còn phụ thuộc vào phương thức vận hành và huy động của hệ thống điện quốc gia. Có những thời điểm trong ngày, nguồn điện gió và điện mặt trời được ưu tiên huy động, dẫn đến các nhà máy thủy điện phải giảm công suất.
Đối với hệ thống thủy điện bậc thang Sê San, sản lượng các nhà máy phía dưới còn phụ thuộc vào lượng nước từ các hồ phía thượng nguồn.
Cuối cùng đến từ một số nguồn năng lượng tái tạo tăng thêm chưa kịp bù đắp phần sản lượng thủy điện giảm. Trong đó, một số dự án điện gió, điện mặt trời đã đầu tư nhưng còn vướng điều kiện vận hành thương mại, đấu nối và khả năng giải tỏa công suất.
Tiêu biểu là 2 Nhà máy điện gió Chơ Long và Yang Trung với tổng công suất 251 MW, tổng mức đầu tư 13.100 tỷ đã thi công hoàn thành từ năm 2023, do vướng các quy định nên chỉ mới vận hành thương mại từ ngày 14/9/2026.
Nhà máy điện mặt trời Krông Pa 2 công suất 19 MW còn vướng phương án đấu nối; Nhà máy điện mặt trời Chư Ngọc giai đoạn 2 còn phụ thuộc tiến độ hạ tầng truyền tải. Sự chậm trễ phát điện của các nhà máy điện nêu trên đã làm hụt khoảng hơn 350 triệu kWh điện, giá trị tăng thêm khoảng 400 tỷ đồng, tác động giảm khoảng 0,27 điểm phần trăm trong GRDP trong 9 tháng.
Ngoài ra, trên địa bàn hiện có khoảng 892 MW điện mặt trời áp mái, tự sản xuất, tự tiêu thụ; trong đó một phần sản lượng điện tự dùng chưa được ghi nhận đầy đủ vào số liệu sản xuất điện. Tỉnh đang tiếp tục phối hợp với cơ quan chuyên môn rà soát để phản ánh đầy đủ hơn thực tế sản xuất trên địa bàn.
Tại hội nghị ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai, khởi công và hoàn thành các dự án đầu tư trên địa bàn. Đối với các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, các sở, ngành, địa phương phải tập trung cao độ, chủ động phối hợp, hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục pháp lý, đất đai, xây dựng và các điều kiện cần thiết để phấn đấu khởi công toàn bộ các dự án đủ điều kiện trong tháng 10 và tháng 11/2026.
Đối với các dự án đang triển khai, tỉnh yêu cầu tập trung đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thi công, xác định rõ khối lượng và tiến độ thực hiện theo từng giai đoạn, từng tháng; tổng hợp đầy đủ số liệu phục vụ công tác đánh giá kết quả thực hiện, tính toán các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
Ngoài ra, tỉnh tập trung phát triển lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch, khai thác hiệu quả các điều kiện, tiềm năng, lợi thế của tỉnh nhằm tạo thêm động lực tăng trưởng trong những tháng cuối năm 2026.
Vì vậy, việc chậm tiến độ thi công, không hoàn thành các hạng mục theo kế hoạch hoặc chậm đưa các nhà máy điện vào vận hành có thể làm giảm giá trị tăng thêm của ngành xây dựng và sản xuất điện, qua đó ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng GRDP của tỉnh.
Ngành điện vì vậy tác động đến mục tiêu tăng trưởng của tỉnh trên cả hai phương diện: kết quả sản xuất, cung ứng điện và giá trị thực hiện các dự án đầu tư xây dựng điện
Và theo dự báo năm 2026, ngành điện sẽ không đạt mức tăng 15,35% theo kịch bản, thậm chí có nguy cơ giảm so với năm 2025, kéo theo tăng trưởng công nghiệp và GRDP của tỉnh không đạt mục tiêu phấn đấu.