Những ngày qua, thông tin liên quan đến vụ việc gần 300 tấn thịt lợn bệnh bị tuồn ra thị trường, trong đó có hàng trăm trường mầm non, tiểu học tại Hà Nội, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra ngày 1/4, lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y đã chính thức lên tiếng về vụ việc, đồng thời đưa ra các giải pháp chấn chỉnh trong thời gian tới.
Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, khẳng định đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sức khỏe người dân, mà còn cho thấy những lỗ hổng trong kỷ luật, kỷ cương thực thi công vụ trong lĩnh vực thú y.
"Trước tình hình trên, ngày 30/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 26/CĐ-TTg về việc chấn chỉnh công tác kiểm soát giết mổ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ nhằm kiểm soát chặt đầu vào, quá trình giết mổ và xác nhận sản phẩm, đồng thời tăng cường kiểm soát việc cấp và sử dụng dấu kiểm dịch", ông Minh thông tin.
Theo ông Minh, ngay sau khi vụ việc bị phát hiện, Bộ đã quyết định thành lập các đoàn công tác kiểm tra chuyên đề về hoạt động giết mổ và kiểm soát giết mổ trên phạm vi toàn quốc. Động thái này nhằm kịp thời phát hiện các sai phạm, đồng thời chấn chỉnh hoạt động kiểm dịch tại các cơ sở giết mổ.
"Chúng tôi đã quyết định thành lập các đoàn công tác đi kiểm tra chuyên đề về hoạt động giết mổ và kiểm soát giết mổ", ông Minh nói.
| Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, chia sẻ tại buổi họp báo. |
Về giải pháp lâu dài, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý chuỗi, tăng cường truy xuất nguồn gốc và áp dụng quản lý rủi ro, trong đó lấy khâu giết mổ làm trung tâm kiểm soát.
"Để có được sản phẩm an toàn thực phẩm, việc kiểm soát cần phải thực hiện đồng bộ ở tất cả các khâu từ cơ sở chăn nuôi (giám sát, phát hiện, xử lý dịch bệnh), chuỗi buôn bán, vận chuyển, giết mổ. Phối hợp với các địa phương và các bộ, ngành có liên quan kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở giết mổ không đảm bảo điều kiện. Đặc biệt, tăng cường, chấn chỉnh công tác kiểm dịch của lực lượng thú y tại các lò giết mổ; tăng cường hơn nữa khâu kiểm dịch qua biên giới, trong nội địa", ông Minh thông tin thêm.
Ông Minh cũng nhấn mạnh, bản chất của vấn đề không chỉ nằm ở khâu giết mổ mà bắt nguồn từ dịch bệnh tại cơ sở chăn nuôi. Do đó, việc giám sát, phát hiện sớm và xử lý dịch bệnh ngay từ đầu vào là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn nguy cơ thịt bệnh bị tuồn ra thị trường.
Liên quan đến trách nhiệm quản lý, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến yêu cầu các đơn vị phải nhìn nhận thẳng thắn thực trạng hiện nay, đặc biệt là tình trạng giết mổ nhỏ lẻ còn phổ biến.
"Cần nhìn thẳng vào thực trạng hiện nay với hàng chục nghìn cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, việc kiểm soát còn hạn chế. Trong khi đó, các mô hình giết mổ tập trung chưa phát huy hiệu quả, dẫn đến tình trạng giết mổ tự phát quay trở lại. Do đó, cần rà soát, đánh giá lại toàn bộ hệ thống, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến tổ chức quản lý", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
Thứ trưởng cũng chỉ ra, lĩnh vực giết mổ, kiểm dịch và phòng chống dịch bệnh động vật vốn phức tạp, trong khi việc triển khai các quy định tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Tình trạng vận chuyển động vật và sản phẩm động vật qua nhiều địa bàn khiến công tác kiểm soát càng khó khăn.
“Giết mổ nhỏ lẻ vẫn tồn tại phổ biến, khi giá cả biến động thì lại tái diễn tình trạng giết mổ tự phát, rất khó kiểm soát", ông Tiến nói.
Trước thực tế này, lãnh đạo Bộ yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống, nâng cao trách nhiệm ở tất cả các khâu, từ quản lý nhà nước đến doanh nghiệp và người chăn nuôi.
“Phải nhìn thẳng vào trách nhiệm, không thể để tình trạng buông lỏng quản lý kéo dài”, ông Tiến nói và yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát lại cơ chế, chính sách để đề xuất sửa đổi những quy định không còn phù hợp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý, công tác chỉ đạo, điều hành cần được thực hiện kịp thời, thực chất, tránh tình trạng xử lý chậm trễ hoặc thiếu quyết liệt, đặc biệt với các vấn đề nóng như an toàn thực phẩm, kiểm soát dịch bệnh và hoạt động giết mổ không đảm bảo điều kiện.
Trước đó, Công an TP Hà Nội khởi tố 8 bị can liên quan đường dây giết mổ, tiêu thụ gần 300 tấn thịt lợn bệnh. Theo đó, các đối tượng đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.
Bước đầu công an xác định từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm bị can đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt. Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH Cường Phát. Công ty này sau đó cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn Hà Nội.