Doanh nghiệp phấn khởi báo lãi

Sản xuất và tiêu thụ xi măng từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận nhiều chỉ dấu tích cực khi nhu cầu tiêu thụ phục hồi đã tạo đà tốt cho các doanh nghiệp đẩy mạnh tiêu thụ, tăng doanh số và có lợi nhuận.

Sau giai đoạn thấp điểm đầu năm với khoảng thời gian nghỉ lễ, Tết kéo dài, từ tháng 3, nhu cầu tiêu dùng xi măng phục hồi với sản lượng toàn ngành trong tháng 3/2026 vượt 10 triệu tấn.

Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA) đánh giá, tiêu thụ nội địa trong quý I/2026 là điểm sáng của ngành xi măng, với sản lượng đạt trên 18,4 triệu tấn, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Kênh xuất khẩu cũng giúp ngành này giải phóng được trên 10 triệu tấn, thu về 360 triệu USD, tăng 21,32% về lượng và tăng 20,78% về trị giá. Còn tính hết tháng 4, xuất khẩu đạt 13,4 triệu tấn, trị giá 492 triệu USD.

Thị trường tiêu thụ ấm lên cả nội địa lẫn xuất khẩu là cú hích quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp xi măng mang về kết quả kinh doanh khởi sắc ngay từ đầu năm.

Dẫn đầu đà tăng trưởng trong khối doanh nghiệp có vốn nhà nước là Công ty cổ phần Xi măng Vicem Hà Tiên. Đây cũng là doanh nghiệp lớn nhất trong hệ thống doanh nghiệp họ nhà Vicem.

Theo báo cáo, quý I/2026, Vicem Hà Tiên đạt doanh thu thuần 1.860 tỷ đồng, tăng hơn 17% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế quý I đạt 77,8 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2025 lỗ hơn 9 tỷ đồng ghi nhận mức tăng gần 948%, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ về hiệu quả kinh doanh của
doanh nghiệp.

Về tiêu thụ, hoạt động bán hàng, đưa sản phẩm vào các dự án lớn tiếp tục được đẩy mạnh. Hiện doanh nghiệp đã tiếp cận và cung cấp cho hầu hết các dự án trọng điểm đang và sẽ triển khai tại phía Nam, gồm nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay Long Thành, sân bay Cà Mau, Phú Quốc.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vicem Hà Tiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) giải thích: “Sản xuất kinh doanh xi măng giai đoạn 2022 - 2026 có những khác biệt rất lớn. Riêng giai đoạn 2023 - 2024 là lần đầu tiên trong lịch sử Vicem bị lỗ, với con số lỗ lên đến hàng ngàn tỷ đồng. Thị trường tiêu thụ ấm lên đang tạo đà thúc đẩy sản xuất, bán hàng cho các nhà sản xuất trong hệ thống Vicem”.

Một doanh nghiệp khác thuộc họ Vicem là Vicem Bút Sơn cũng có sự cải thiện ấn tượng về kinh doanh.

Trong quý I/2026, doanh thu của Công ty cổ phần Xi măng Vicem Bút Sơn đạt 608 tỷ đồng, giảm nhẹ 0,95% so với cùng kỳ. Mặc dù doanh thu giảm, nhưng với việc kiểm soát chi phí hiệu quả, giá vốn hàng bán đã giảm 8,64% so với quý I/2025, giúp doanh nghiệp duy trì 3,04 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Dù lãi mỏng chỉ hơn 3 tỷ đồng, song thực chất đây là mức tăng trưởng ấn tượng 110,67% so với cùng kỳ năm trước. Cần phải nói thêm, cùng kỳ năm 2025, Vicem Bút Sơn báo lỗ 28,5 tỷ đồng.

Đối mặt với kinh doanh thua lỗ trong một thời gian dài, bức tranh kinh doanh ngành xi măng đã sáng dần lên, thể hiện qua kết quả của các doanh nghiệp niêm yết. Song không khó để nhận thấy kết quả có sự phân hóa khá rõ. Dù một số doanh nghiệp báo lãi, nhưng mức lãi khá thấp.

Công ty cổ phần Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh ghi nhận doanh thu tăng trưởng 25% so với quý I/2025, đạt mức 498,8 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế tăng từ
7,2 tỷ đồng lên 12 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp xi măng khác cũng công bố kết quả kinh doanh quý đầu năm khả quan. Công ty CP Xi măng Quán Triều VVMI có lãi trở lại 1,125 tỷ đồng.

Trong khi đó, dù vẫn chưa thoát lỗ nhưng Công ty cổ phần Xi măng Vicem Bỉm Sơn đã có sự xoay chuyển trong kinh doanh khi khoản lỗ quý I/2026 chỉ còn 10,5 tỷ đồng (cùng kỳ năm ngoái lỗ 60,3 tỷ đồng).

Kết quả kinh doanh quý I/2026 của Công ty cổ phần Xi măng La Hiên cho thấy, doanh nghiệp ghi nhận hơn 179 tỷ đồng doanh thu, tăng 22% so với cùng kỳ, nhưng do áp lực chi phí, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 2,34 tỷ đồng, tăng 6,49% so với cùng kỳ. Sau quý đầu năm, Xi măng La Hiên mới hoàn thành khoảng 10% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Khoảng tối vẫn hiện hữu 

Thị trường nội địa ấm dần lên, tạo đà cho tiêu thụ, với cú hích đáng kể từ việc đẩy mạnh đầu tư công và thị trường bất động sản dần phục hồi, nhưng “khoảng tối” vẫn hiện hữu bởi tình trạng mất cân đối cung - cầu lớn.

Chính xác hơn, các doanh nghiệp đang chịu áp lực kép từ chi phí sản xuất và dư cung.

Hiện năng lực sản xuất toàn ngành xi măng vượt 130 triệu tấn/năm, trong khi tiêu thụ nội địa chỉ khoảng 75 triệu tấn/năm (sản lượng tiêu thụ năm 2025). Một phần sản lượng dư thừa, khoảng 35 - 40 triệu tấn mỗi năm, đang được các doanh nghiệp tiêu thụ qua xuất khẩu.

Cung vượt cầu, cạnh tranh bán hàng khốc liệt giữa các nhà cung ứng, nhưng chỉ ít ngày trước, thị trường xi măng trong nước lại đón thêm một nhà máy mới. Nhà máy Xi măng Hoàng Long Hòa Bình (Phú Thọ), công suất khoảng 2,3 triệu tấn xi măng/năm, chính thức đi vào vận hành, tăng nguồn cung sản phẩm ra thị trường.

Khoảng cách lớn giữa cung và cầu cho thấy, thị trường tiếp tục vận hành trong trạng thái dư thừa và cạnh tranh bán hàng, với các chính sách giá linh hoạt hơn tiếp tục được các nhà sản xuất áp dụng.

Chưa hết, khoảng tối khiến các doanh nghiệp lo ngại tác động xấu đến hiệu quả kinh doanh là áp lực chi phí đầu vào tăng mạnh do xung đột Trung Đông kể từ đầu
tháng 3/2026.

Xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, khi biến động sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường tiêu dùng Việt Nam nói chung và ngành vật liệu xây dựng, trong đó có xi măng. Xung đột gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá nguyên, nhiên liệu đầu vào.

Cùng với đó, giá than đã tăng 20% so với trước khi xảy ra chiến sự, thậm chí có thời điểm tăng đến 30%. Các loại vật tư, phụ gia khác cũng tăng giá, trực tiếp tác động làm tăng giá thành sản xuất clinker và xi măng.

Trước sức ép tăng giá đầu vào của sản xuất, để cân đối hiệu quả kinh doanh, chỉ trong 4 tháng qua, thị trường xi măng nội địa đã chứng kiến khoảng 4 đợt tăng giá.

“Chúng tôi lựa chọn thời điểm phù hợp để tăng giá bán nhằm bù đắp chi phí đầu vào thực tế. Tính đến thời điểm này của năm 2026, doanh nghiệp đã thực hiện 2 lần tăng giá và đều thành công”, đại diện Vicem Hà Tiên cho biết.

Nhận định thị trường chuyển biến tích cực hơn nhờ nhu cầu tiêu thụ xi măng gia tăng, nhưng doanh nghiệp cũng thận trọng hơn với kế hoạch của năm.

Tại ĐHĐCĐ 2026 của Công ty cổ phần Xi măng Vicem Hoàng Mai, doanh nghiệp đặt mục tiêu sản xuất hơn 1,35 triệu tấn clinker và 1,63 triệu tấn xi măng, bao gồm cả sản lượng gia công. Tổng sản lượng tiêu thụ dự kiến đạt khoảng 1,86 triệu tấn, trong đó có khoảng 230.000 tấn clinker.

Mục tiêu doanh thu đạt 1.627 tỷ đồng, giảm gần 4% so với năm trước. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế được kỳ vọng đạt 27,3 tỷ đồng, tăng hơn 17% so với năm 2025.

Ban lãnh đạo Vicem Hoàng Mai lý giải: “Diễn biến trái chiều giữa doanh thu và lợi nhuận phản ánh định hướng điều hành mới của doanh nghiệp khi tập trung vào nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện biên lợi nhuận và tối ưu hiệu quả hoạt động thay vì chạy theo mở rộng quy mô doanh thu trong giai đoạn nhu cầu thị trường chưa phục hồi mạnh”.

Doanh nghiệp này cũng dự kiến không chia cổ tức trong năm 2026 nhằm giữ lại nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng khả năng chống chịu trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn của ngành xi măng.

“Thị trường xi măng năm 2026 được kỳ vọng sẽ xuất hiện tín hiệu tích cực nhờ thúc đẩy đầu tư hạ tầng và khả năng phục hồi của thị trường bất động sản. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh vẫn ở mức cao khi nguồn cung toàn ngành dự kiến tăng thêm khoảng 5 triệu tấn, nâng tổng công suất lên khoảng 130 triệu tấn/năm”, ông Nguyễn Ngọc Tình, Thành viên HĐQT, Phó giám đốc Vicem Hoàng Mai chia sẻ.

Các chỉ tiêu cho thấy, doanh nghiệp tiếp tục duy trì sản lượng ở mức ổn định và không đặt nặng mục tiêu tăng trưởng đột biến trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.