Trong khuôn khổ Hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức sáng 15/07, phiên thảo luận "Tái cấu trúc hệ thống dẫn vốn – Mở khóa nguồn lực cho kỷ nguyên tăng trưởng mới" đã thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư khi các đại diện cơ quan quản lý đã đưa ra những góc nhìn về cơ cấu cũng như dòng tiền trên thị trường vốn hiện tại. 

Ở góc nhìn của ông Bùi Hoàng Hải - Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), dư nợ tín dụng xấp xỉ 146% GDP nhưng đây thực tế không phải là vấn đề nghiêm trọng khi so sánh với các quốc gia khác. Việc phát triển thị trường tín dụng và thị trường vốn cần phải được phát triển cân bằng và song hành nhau và ông Hải khẳng định, không một quốc gia nào chỉ phụ thuộc vào thị trường tín dụng hoặc thị trường vốn được. 

Ở thị trường vốn, các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng cũng đã được đề cập nhiều lần như những giải pháp mang tính dài hạn, cải cách những điểm nghẽn đã được đưa ra, tuy nhiên các giải pháp nền tảng cũng không thể nào lập tức phát huy hiệu quả. Các vấn đề liên quan đến nâng hạng thị trường, thu hút dòng vốn ngoại vào thị trường đang được triển khai cũng như các giải pháp liên quan đến thúc đẩy cung - cầu và cần thêm nỗ lực của tất cả các thành viên thị trường. 

Không chỉ thúc đẩy việc thu hút vốn ngoại, trên thực tế UBCKNN cũng rất coi trọng nguồn vốn trong nước. Bộ Tài chính đã sửa Thông tư 98 để đa dạng các loại hình quỹ mới hay ban hành Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán. 

Ông Bùi Hoàng Hải chia sẻ thêm, hiện số lượng các công ty quản lý quỹ thành lập quỹ mới đang tăng đột biến so với những năm trước. Nhiều công ty quản lý quỹ đưa ra các giải pháp để đa dạng hoá các sản phẩm quỹ có tính toán để phù hợp và hấp dẫn nhà đầu tư hơn. Cùng với đó, UBCKNN và các Sở giao dịch cũng đang đẩy mạnh trạng bị kiến thức cho nhà đầu tư tham gia các sản phẩm quỹ. 

Vừa qua, World Bank xếp Việt Nam vào nhóm thu nhập bình quân cao. Ở các quốc gia khác khi ở giai đoạn này sẽ có sự thay đổi đột biến từ câu chuyện nhà đầu tư cá nhân sẽ không còn giao dịch nhanh để kiếm lợi nhuận với rủi ro cao mà sẽ chuyển sang hướng đầu tư để đảm bảo giá trị lợi nhuận bền vững, ông Hải cho biết. 

Chia sẻ thêm về tác động lên thị trường, Phó chủ tịch UBCKNN cho biết, ảnh hưởng trên thị trường có thể chưa rõ nét nhưng từ khi FTSE công bố Việt Nam lên thị trường mới nổi, các nhà đầu tư lớn trên thế giới đều đã đến gặp gỡ tìm hiểu thị trường Việt Nam. UBCKNN cũng đã gặp gỡ hết 20 nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới trong thời gian qua. 

Cùng với đó, lộ trình để thị trường được MSCI nâng hạng vẫn đang tiếp tục, dự kiến sẽ đáp ứng tiêu chí thị trường mới nổi của MSCI vào năm 2030. Giai đoạn tới, mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) sẽ được triển khai vào đầu năm 2027 cũng như câu chuyện tỷ lệ sở hữu nhà đầu tư nước ngoài (FOL) cũng đang được tập trung để đưa ra giải pháp. Một vấn đề khác là MSCI có yêu cầu một thị trường ngoại hối tự do không chỉ trong nước mà còn nước ngoài, điều này cần sự đồng hành và nỗ lực của các cơ quan ban ngành khác. 

Ông Hải khẳng định: “Chúng ta đang trên con đường đáp ứng được tiêu chí của MSCI với sự quyết tâm và hỗ trợ của Chính phủ cà các bộ ban ngành”. 

Chia sẻ thêm về câu chuyện tăng cường các nhà đầu tư tổ chức, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Tổng công ty Lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết đây là mục tiêu từ nhiều năm trước khi đề án của Bộ Tài chính phê duyệt hướng tới các định chế chuyên nghiệp khi tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân quá cao (88-89%). Tâm lý của người Á Đông thích tự đầu tư hơn, nhưng phần khác cũng là do chưa có một chiến lược phát triển ngành quỹ ưu việt. 

"Chúng ta đang làm tất cả mọi thứ để nâng hạng thị trường, kỳ vọng hy vọng thu hút vốn ngoại khoảng 25 - 28 tỷ USD trong 5 năm tới. Đó là câu chuyện đường dài, còn mục tiêu gần là làm sao để thu hút được dòng vốn và làm sao để giữ được vị thế", ông Sơn nhấn mạnh.

Hiện tượng rút ròng vẫn đang khá lớn, tỷ trọng của nhà đầu tư nước ngoài đã giảm 50% trong vòng 10 năm từ 24% năm 2016 xuống còn 12% trong năm nay là một câu chuyện đáng suy ngẫm. 

Chúng ta đã có cơ chế tháo gỡ cho các định chế đầu tư, cơ chế thuế cho các quỹ, tạo lập ra sản phẩm hàng hoá mới. Trong chiến lược từ giờ đến cuối năm mục tiêu thị trường phải IPO các doanh nghiệp lớn, thoái vốn các doanh nghiệp lớn chứ không chỉ theo hình thức M&A, đồng thời IPO các doanh nghiệp FDI và gắn với niêm yết trên sàn. 

Cùng với đó, vấn đề quản trị công ty, tuyên truyền đào tạo nhiều nhưng ngưỡng của Việt Nam vẫn ở mức trung bình thấp. Cơ quan quản lý vẫn còn rất nhiều việc phải làm vì đây là một yếu tố tác động lớn khi nhà đầu tư nước ngoài nhìn vào, 

Câu chuyện sở hữu quy mô tập trung tại các tập đoàn quá lớn, hoặc room cho nhà đầu tư ngoại vẫn chưa mở thông thoáng dù là các ngành nghề không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia cũng là những tiêu chuẩn mà MSCI đặt ra mà chúng ta cần cải thiện, ông Nguyễn Sơn chia sẻ.