Chiều 20/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Trình bày nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, từ đầu năm 2026 đến nay, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành một số chính sách hỗ trợ đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Cụ thể, các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu dưới 1 tỷ đồng chỉ được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Các doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Đồng thời, đã đưa các sắc thuế xăng dầu về 0%; gia hạn thời gian nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất.

Theo khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân cùng số liệu quản lý thuế cho thấy, ngưỡng doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn là phù hợp. Tuy nhiên, các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp vẫn còn gặp nhiều khó khăn, Nhà nước cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ về thuế, trong đó nổi lên hai vấn đề.

Một là, hiện nay, nếu doanh thu hàng năm dưới 3 tỷ đồng thì hộ, cá nhân và doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập theo phương pháp đơn giản (thuế suất nhân với doanh thu). Mức doanh thu trên 3 tỷ đồng thì phải tính theo phương pháp khấu trừ (doanh thu trừ chi phí). Như vậy, ở mức doanh thu trên 3 tỷ đồng, đối tượng nộp thuế phải có hệ thống sổ sách ghi chép đầy đủ, chi tiết, cần có kiến thức cao hơn và mất nhiều thời gian hơn. Đa số đều mong muốn được áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập đơn giản cho doanh thu dưới 10 tỷ đồng (thay vì mức 3 tỷ đồng như hiện nay) để đơn giản hóa sổ sách, dễ làm, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp cũng như người dân kinh doanh.

Về nội dung này, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu và sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa để trình Quốc hội.

Vấn đề thứ hai được Bộ trưởng nêu là, dữ liệu khảo sát cho thấy các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn gặp nhiều khó khăn, sức chịu đựng ngày càng thu hẹp, khó có tích lũy để tái đầu tư. Để khuyến khích, tạo điều kiện và căn cứ vào khả năng ngân sách, Chính phủ trình Quốc hội xem xét giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ tính thuế năm 2026 - 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh có mức doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Đây là sự cụ thể hóa Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 19 của Ban Chấp hành Trung ương, gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.

Về nội dung cơ bản, Bộ trưởng cho biết Dự thảo Nghị quyết quy định giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 của cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hàng năm không quá 10 tỷ đồng.

Bộ trưởng cũng báo cáo, đề xuất giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách nhà nước năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng, và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng. Trước mắt, đây là khoản giảm thu, nhưng về dài hạn, nguồn thu sẽ quay lại ngân sách khi các hộ kinh doanh và doanh nghiệp phát triển. Quan trọng hơn, đây là nguồn lực thiết thực được giữ lại để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, giúp tăng thu nhập khả dụng cho người dân, Bộ trưởng nêu.

Chính phủ trình Quốc hội, trước mắt báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép ban hành Nghị quyết theo trình tự rút gọn và thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, có hiệu lực thi hành trong quý 3 năm 2026 để kịp thời tác động tích cực đến người dân và doanh nghiệp; giúp họ chủ động mua sắm, đầu tư và không bỏ lỡ chu kỳ kinh doanh dịp cuối năm.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính và các cơ quan của Quốc hội nhất trí về sự cần thiết ban hành Nghị quyết và trình UBTVQH cho phép xây dựng, ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn, bổ sung dự án Nghị quyết này vào chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất theo đề xuất của Chính phủ để kịp thời hỗ trợ, giải quyết một phần các khó khăn vướng mắc của các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.

Đa số ý kiến nhất trí với điều kiện hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được “giảm 30% số thuế TNCN và số thuế TNDN theo mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong 2 năm 2026, năm 2027” như đề xuất của Chính phủ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban thẩm tra Nguyễn Thị Phú Hà cho biết.

Báo cáo thẩm tra sơ bộ cũng nêu rõ, nhiều ý kiến cho rằng, chính sách quy định tại dự thảo Nghị quyết chưa thực sự hợp lý và chưa thật sự bảo đảm nguyên tắc công bằng theo quy mô và có thể không tạo động cơ thúc đẩy phát triển kinh tế. Cụ thể là: hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng được hưởng chính sách giảm thuế này, trong khi đó hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu chỉ cao hơn 10 tỷ đồng rất nhỏ lại không được hưởng ưu đãi.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay cho việc mất toàn bộ ưu đãi khi vượt ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Nêu ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tán thành đề xuất giảm thuế để người dân có thêm thu nhập, doanh nghiệp có thêm nguồn lực, song đề nghị Chính phủ lưu ý thuyết minh rõ về mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ. Mục tiêu cuối cùng là giảm đúng đối tượng, đúng mức, đúng mục tiêu nhà nước muốn thúc đẩy như công nghệ cao, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động.., Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Báo cáo thêm về ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Bộ Tài chính nói, chia ra thì mỗi tháng được khoảng 833 triệu đồng, với lợi nhuận khoảng 12% một năm thì được gần 100 triệu đồng và sau khi nộp thuế khoảng 15% thì còn khoảng 85 triệu đồng. Như vậy gia đình có 5 người thì thu nhập khoảng 17 triệu đồng một người, là mức phù hợp với mặt bằng thu nhập chung.

Mức giảm như đề xuất, theo Bộ trưởng, cũng phù hợp với khả năng của ngân sách, vừa đảm bảo nguồn thu nhưng vừa động viên khuyến khích người nộp thuế, đúng như Chủ tịch Quốc hội nói là chuyển từ tư duy thu thuế sang việc bồi dưỡng nguồn thu và đảm bảo lâu dài, góp phần  tăng trưởng hai con số.

Kết luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung nội dung Chính phủ trình vào chương trình kỳ họp không thường lệ và trình Quốc hội thông qua theo thủ tục rút gọn, tán thành nội dung chính sách như Chính phủ trình.