Lấy người học làm trung tâm

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp phải bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của người dân.

Nguyên tắc xuyên suốt là lấy người học làm trung tâm, không để việc sắp xếp làm phát sinh rào cản địa lý, tăng chi phí học tập hoặc ảnh hưởng đến công tác huy động học sinh đến trường và kết quả phổ cập giáo dục.

Quá trình tổ chức thực hiện phải tuân thủ các nguyên tắc khoa học giáo dục, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của từng lứa tuổi, từng cấp học và từng vùng miền; đồng thời hạn chế tối đa tác động đến tâm lý của học sinh, giáo viên và phụ huynh.

Bảo đảm tinh gọn, giảm khoảng 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm ngày 01/7/2025, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển của từng địa phương.

Đặc biệt, việc sắp xếp phải gắn với chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học 2026-2027, đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Hình thành các trường quy mô lớn

Đối với giáo dục phổ thông, Chính phủ định hướng hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn theo hai mô hình.

Thứ nhất là mô hình trường một cấp học quy mô lớn hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên có các phân hiệu, điểm trường. Mỗi trường chỉ có một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và bộ phận hành chính dùng chung nhằm giảm đầu mối quản lý, tăng hiệu quả sử dụng nhân lực.

Thứ hai là mô hình trường phổ thông nhiều cấp học, có thể hoạt động tại một hoặc nhiều địa điểm khác nhau, sử dụng chung bộ máy quản lý và các nguồn lực hỗ trợ.

Các địa phương được chủ động điều chỉnh mô hình cho phù hợp với điều kiện thực tế, song phải bảo đảm yêu cầu tinh gọn và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp; không sắp xếp các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà.

Đối với cấp xã, việc sắp xếp phải bảo đảm mỗi đơn vị hành chính có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở hoặc một trường phổ thông nhiều cấp học.

Giải thể điểm trường không hiệu quả

Một nội dung đáng chú ý khác là chủ trương giải thể các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thay vào đó, Nhà nước sẽ tập trung đầu tư hình thành các trường nội trú, bán trú tại điểm trường chính, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Trong trường hợp chưa bảo đảm cơ sở vật chất, các địa phương phải khẩn trương hoàn thiện để triển khai từ năm học 2027-2028.

Tái cơ cấu mạnh giáo dục nghề nghiệp

Đối với giáo dục nghề nghiệp, Chính phủ yêu cầu khắc phục tình trạng phân tán, trùng lặp và chất lượng đào tạo thấp.

Đào tạo nghề phải gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp, khu công nghiệp, các vùng kinh tế trọng điểm và những ngành nghề mới nổi, qua đó đưa giáo dục nghề nghiệp trở thành một trong những trụ cột phát triển nguồn nhân lực quốc gia.

Theo định hướng mới, mỗi tỉnh, thành phố chỉ duy trì tối đa ba trường dạy nghề công lập, không tính các cơ sở tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên.

Các trường trung cấp hoạt động kém hiệu quả sẽ bị giải thể, sáp nhập với trường cao đẳng hoặc tổ chức lại thành trường trung học nghề nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên cũng sẽ được sắp xếp, hợp nhất nhằm giảm đầu mối và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Giảm biên chế quản lý, tăng biên chế giảng dạy

Một trong những mục tiêu quan trọng của đợt sắp xếp lần này là đổi mới quản trị nhà trường và cơ cấu lại đội ngũ nhân sự theo hướng "giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy".

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký văn bản số 777/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.

Thủ tướng yêu cầu xây dựng phương án cụ thể đối với đội ngũ cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ dôi dư sau sáp nhập. Các trường hợp này có thể được bố trí làm công tác giáo dục tại cấp xã, điều chuyển sang vị trí giảng dạy hoặc giải quyết chế độ theo quy định.

Đồng thời, các địa phương phải rà soát, bố trí đủ số lượng giáo viên theo định mức; nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và sử dụng linh hoạt nguồn nhân lực thông qua các hình thức điều động, biệt phái, bố trí giáo viên dạy liên trường.

Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu tăng cường đầu tư xây dựng nhà công vụ cho giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa và các địa bàn đặc biệt khó khăn.

Hoàn thành sắp xếp trước năm học mới

Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trước ngày 30/8/2026, bảo đảm các điều kiện để khai giảng năm học mới 2026-2027.

Việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường dạy nghề phải hoàn thành trong quý III/2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc; tổng hợp kết quả và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trước ngày 6/9/2026.

Bộ Nội vụ có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục trên phạm vi cả nước.

Đáng chú ý, Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy sẽ chịu trách nhiệm trước Trung ương và Bộ Chính trị về chất lượng, tiến độ và kết quả sắp xếp trên địa bàn.

Các địa phương phải chủ động xây dựng phương án tổng thể, bố trí nguồn lực, kiện toàn đội ngũ cán bộ, giáo viên, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng và hiệu quả của quá trình triển khai.