Giảm xét nghiệm, chụp chiếu lại khi người bệnh chuyển viện

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định danh mục xét nghiệm, dịch vụ cận lâm sàng và điều kiện sử dụng kết quả cận lâm sàng liên thông giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là phạm vi kết quả có thể được sử dụng lại tương đối rộng, không chỉ bao gồm các xét nghiệm hóa sinh, huyết học - truyền máu, vi sinh - ký sinh trùng mà còn có hàng trăm kỹ thuật điện quang.

Nếu được triển khai, người bệnh khi chuyển cơ sở khám chữa bệnh có thể không phải thực hiện lại những xét nghiệm, chụp chiếu đã có kết quả và vẫn đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Đây được xem là bước quan trọng trong liên thông dữ liệu y tế, đồng thời giải quyết tình trạng một người bệnh có thể phải xét nghiệm hoặc chụp chiếu lại khi chuyển viện.

Danh mục Bộ Y tế đề xuất liên thông gồm tổng cộng 441 xét nghiệm và kỹ thuật thuộc bốn nhóm hóa sinh, huyết học - truyền máu, vi sinh - ký sinh trùng và điện quang.

Trong đó, điện quang chiếm phần lớn với 367 kỹ thuật. Đáng chú ý, kết quả được liên thông không chỉ là phần kết luận của bác sỹ mà còn bao gồm dữ liệu hình ảnh được thực hiện tại cơ sở khám chữa bệnh. Điều này mở rộng đáng kể khả năng sử dụng lại kết quả của các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như X-quang, CT, MRI...

Đối với xét nghiệm vi sinh - ký sinh trùng, danh mục dự kiến gồm 26 kỹ thuật, với thời gian sử dụng kết quả khi liên thông từ 48 giờ đến 30 ngày và chỉ áp dụng đối với kết quả dương tính.

Nhóm huyết học - truyền máu gồm 27 kỹ thuật, thời gian đề xuất sử dụng kết quả từ 24 giờ đến 7 ngày. Trong khi đó, nhóm xét nghiệm hóa sinh có 21 kỹ thuật, với thời gian từ 24 giờ đến 60 ngày.

Thời gian sử dụng kết quả khi liên thông không được tính chung theo thời điểm người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh mới. Với xét nghiệm, thời hạn được tính từ thời điểm lấy mẫu bệnh phẩm; đối với kết quả điện quang, thời gian được tính từ thời điểm thực hiện kỹ thuật.

Trước đó, năm 2017, Bộ Y tế đã ban hành danh mục xét nghiệm áp dụng để liên thông, công nhận kết quả xét nghiệm. Tuy nhiên, đề xuất lần này mở rộng và cụ thể hóa đáng kể phạm vi liên thông, đặc biệt khi đưa thêm chẩn đoán hình ảnh vào hệ thống.

Việc bổ sung các kỹ thuật điện quang có ý nghĩa đáng chú ý bởi đây là nhóm dịch vụ người bệnh có thể phải thực hiện lại khi chuyển cơ sở điều trị nếu dữ liệu và kết quả trước đó không được chia sẻ hoặc công nhận.

Dự thảo đặt ra nguyên tắc lấy người bệnh làm trung tâm và bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng kết quả cận lâm sàng liên thông. Kết quả đã có, còn giá trị sử dụng và đáp ứng yêu cầu chuyên môn được ưu tiên khai thác nhằm hạn chế việc chỉ định thực hiện lại. Mục tiêu là giảm thời gian chờ đợi, chi phí và tránh những can thiệp không cần thiết đối với người bệnh.

Ý nghĩa của việc liên thông vì vậy không chỉ nằm ở việc giảm một lần xét nghiệm hay chụp chiếu. Khi người bệnh phải chuyển viện hoặc tiếp tục điều trị tại một cơ sở khác, khả năng sử dụng được kết quả đã thực hiện giúp quá trình khám chữa bệnh có tính liên tục hơn, đồng thời hạn chế lãng phí nguồn lực y tế.

Đặc biệt, đối với một số kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, việc hạn chế thực hiện lại khi không cần thiết còn giúp giảm những can thiệp mà người bệnh phải trải qua trong quá trình chẩn đoán và điều trị.

Tuy nhiên, liên thông kết quả không đồng nghĩa mọi kết quả từ cơ sở trước đều mặc nhiên được sử dụng. Dự thảo yêu cầu việc sử dụng phải phù hợp với tình trạng lâm sàng của người bệnh, thời gian thực hiện, phương pháp kỹ thuật và đặc tính của từng dịch vụ cận lâm sàng. Quá trình chia sẻ cũng phải bảo đảm kết nối dữ liệu, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thông tin người bệnh.

Một nguyên tắc quan trọng được Bộ Y tế đưa ra là quyền quyết định chuyên môn vẫn thuộc về người hành nghề. Bác sỹ sẽ xem xét kết quả cận lâm sàng được liên thông trên cơ sở tình trạng thực tế của người bệnh để quyết định sử dụng kết quả đã có hay chỉ định thực hiện lại và chịu trách nhiệm về quyết định này.

Quy định này nhằm bảo đảm mục tiêu giảm xét nghiệm, chụp chiếu trùng lặp không ảnh hưởng tới an toàn người bệnh. Bởi cùng một kết quả nhưng giá trị sử dụng có thể khác nhau tùy diễn biến bệnh, thời điểm thực hiện cũng như yêu cầu chuyên môn trong từng trường hợp cụ thể.

Dự thảo đồng thời đặt ra những điều kiện đối với cơ sở cung cấp kết quả. Kết quả cận lâm sàng được sử dụng để liên thông phải thực hiện tại cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép thực hiện kỹ thuật tương ứng, tuân thủ hướng dẫn quy trình kỹ thuật của Bộ Y tế và bảo đảm chất lượng, tính chính xác, độ tin cậy, kịp thời.

Kết quả cũng phải có đầy đủ thông tin nhận dạng người bệnh, thời gian lấy mẫu, người lấy mẫu, thời gian thực hiện và người ký thực hiện. Các cơ sở khám chữa bệnh có trách nhiệm khai thác và sử dụng kết quả liên thông trong danh mục khi đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

TP.HCM mở rộng khám sức khỏe miễn phí

Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng, đến nay toàn thành phố có 3.121.769 người được khám sức khỏe, tương đương 24,44% dân số. Hơn 3 triệu người đồng thời đã được lập hồ sơ sức khỏe điện tử.

Tiến độ triển khai chương trình tăng mạnh từ giữa tháng 7 và tiếp tục duy trì ở mức cao. Sau khi Công an thành phố rà soát, cập nhật dân số tại các phường, xã, đặc khu, ngành y tế cũng điều chỉnh số liệu làm căn cứ xác định chính xác hơn tỷ lệ bao phủ tại từng địa bàn.

Đến nay, 56 trong tổng số 168 phường, xã, đặc khu có tỷ lệ người dân được khám sức khỏe từ 30% trở lên, chiếm khoảng một phần ba số địa phương. Đáng chú ý, 10 địa phương đã vượt mức 50%.

Xã Thạnh An dẫn đầu toàn thành phố với 94,4% dân số được khám sức khỏe. Phường Phước Thắng đứng thứ hai với 90,8%. Các địa phương có tỷ lệ bao phủ cao tiếp theo gồm An Nhơn Tây, An Thới Đông, Long Sơn, Bà Điểm, Long Hải, Bình Khánh, Phước Thành và Nhuận Đức.

Một tín hiệu đáng chú ý khác là hiện không còn địa phương nào có tỷ lệ khám sức khỏe dưới 10%. Xã Thường Tân hiện có tỷ lệ thấp nhất nhưng cũng đã đạt 10,6%. Kết quả tại những địa phương dẫn đầu cho thấy việc đưa chương trình khám sức khỏe đến đông đảo người dân không thể chỉ dựa vào năng lực của các cơ sở y tế.

Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho rằng, kinh nghiệm từ các địa bàn có tỷ lệ cao là huy động cả hệ thống chính trị tham gia thay vì xem đây chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành y tế. Tại phường Phước Thắng, người dân được lập danh sách cụ thể theo khu phố và nhóm tuổi, đồng thời phân công người phụ trách. Tiến độ được giao ban hằng tuần để kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai.

Các tổ công tác còn đến tận nhà vận động người dân tham gia. Nhiều cơ sở y tế tổ chức khám tất cả các ngày trong tuần, đồng thời triển khai khám lưu động đối với những người gặp khó khăn trong việc đi lại.

Cách tổ chức này giúp thay đổi phương thức tiếp cận từ chờ người dân đến cơ sở y tế sang chủ động đưa dịch vụ đến gần cộng đồng, đặc biệt với những nhóm khó tiếp cận các chương trình khám sức khỏe định kỳ.

Sau giai đoạn mở rộng chương trình trong cộng đồng, TP.HCM đang tập trung vào hai nhóm dân số lớn là học sinh và người lao động. Đến nay, khoảng 407.000 người lao động đã được khám sức khỏe, đạt tỷ lệ 6,2%. Đối với trẻ mầm non và học sinh, số người được khám đạt 525.833, tương đương 20,2%.

Từ ngày 24/8, học sinh tại các cơ sở giáo dục phổ thông bắt đầu tựu trường. Đây được xem là điều kiện thuận lợi để ngành y tế phối hợp với ngành giáo dục đẩy nhanh hoạt động khám sức khỏe ngay từ đầu năm học.

Với đặc thù học sinh tập trung tại trường, việc tổ chức khám đồng loạt có thể giúp thành phố tăng nhanh độ bao phủ, đồng thời tạo điều kiện phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe học đường để có biện pháp tư vấn, theo dõi và can thiệp phù hợp. Tương tự, việc mở rộng khám sức khỏe cho người lao động không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn tạo thêm dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe đối với một nhóm dân số lớn của thành phố.

Điểm quan trọng của chương trình, ông Tăng Chí Thượng nhấn mạnh, không phải chỉ là gia tăng số lượng người được khám. Mục tiêu xa hơn là thông qua khám sức khỏe để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, từ đó kết nối người dân với hoạt động tư vấn, chẩn đoán, điều trị và quản lý sức khỏe lâu dài.

Việc hơn 3 triệu người được lập hồ sơ sức khỏe điện tử tạo nền tảng để kết quả khám không dừng lại ở một lần kiểm tra. Khi dữ liệu sức khỏe được cập nhật và quản lý liên tục, ngành y tế có thêm cơ sở theo dõi tình trạng sức khỏe người dân, nhận diện các nhóm nguy cơ và triển khai những biện pháp can thiệp phù hợp.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với quá trình chuyển trọng tâm của hệ thống y tế từ chủ yếu điều trị khi người dân mắc bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.

Thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục hỗ trợ những địa bàn có tiến độ còn chậm, đồng thời tập trung đẩy nhanh khám sức khỏe đối với học sinh và người lao động, song song với hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử.

Hà Nội chạy đua hoàn thành khám sức khỏe cho học sinh trước ngày khai giảng

Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành khám sức khỏe cho 100% trẻ em, học sinh dưới 18 tuổi trước ngày khai giảng năm học 2026-2027. Không chỉ khám sàng lọc, kết quả sẽ được chuẩn hóa, cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi, quản lý sức khỏe lâu dài cho học sinh.

Những ngày cuối tháng 8, cùng với việc chuẩn bị cơ sở vật chất, trường lớp và các điều kiện cho năm học mới, Hà Nội đang đẩy nhanh một nhiệm vụ quan trọng khác là khám sức khỏe cho trẻ em, học sinh trên toàn thành phố.

Theo yêu cầu của UBND TP. Hà Nội, các xã, phường phải chủ trì, phối hợp với Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức khám sức khỏe cho toàn bộ trẻ em, học sinh dưới 18 tuổi trong thời gian từ ngày 18/8 đến 4/9, bảo đảm hoàn thành 100% trước ngày khai giảng năm học 2026-2027.

Đây không chỉ là một đợt khám sức khỏe định kỳ trước năm học. Thành phố đặt yêu cầu kết quả khám phải được chuẩn hóa, cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, qua đó từng bước hình thành dữ liệu phục vụ theo dõi, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và quản lý sức khỏe học sinh lâu dài.

Tại nhiều địa phương, trạm y tế đang phối hợp với các bệnh viện, cơ sở giáo dục triển khai khám đồng loạt để đáp ứng tiến độ trong khoảng thời gian tương đối ngắn.

Tại phường Thanh Xuân, chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí được triển khai cho 32.729 trẻ em, học sinh tại 86 cơ sở giáo dục. Không chỉ thực hiện các nội dung khám thông thường, địa phương còn phối hợp với các cơ sở y tế chuyên khoa để tăng khả năng phát hiện sớm những vấn đề sức khỏe học đường.

Bệnh viện Phục hồi chức năng phối hợp với Trạm Y tế phường Thanh Xuân tổ chức khám, sàng lọc chuyên sâu cho gần 1.200 học sinh tại 4 điểm của Trường Mầm non Thanh Xuân Trung.

Bên cạnh đo các chỉ số thể lực và khám mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, học sinh còn được khám phục hồi chức năng nhằm phát hiện sớm những bất thường như cong vẹo cột sống, bàn chân bẹt và sai lệch tư thế.

Việc đưa nội dung sàng lọc chuyên sâu đến trường học giúp những bất thường về thể chất có cơ hội được nhận diện sớm hơn, từ đó tạo cơ sở để gia đình và cơ sở y tế theo dõi, tư vấn hoặc can thiệp khi cần thiết.

Tại phường Cầu Giấy, Trạm Y tế phường phối hợp với Ban Giám hiệu Trường THCS Cầu Giấy A tổ chức phân luồng học sinh theo từng lớp và từng phòng chức năng, hạn chế tập trung đông người, đồng thời bảo đảm quá trình khám diễn ra thuận lợi.

Các mô hình triển khai tại cơ sở cho thấy chương trình đang chuyển theo hướng đưa dịch vụ y tế đến gần học sinh, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc gia đình chủ động đưa trẻ đến cơ sở khám chữa bệnh.

Một yêu cầu đáng chú ý được Hà Nội đặt ra trong đợt này là khám sức khỏe không được thực hiện theo hình thức mà phải gắn với chuẩn hóa dữ liệu.

Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ sở giáo dục có trách nhiệm rà soát danh sách học sinh, bảo đảm thông tin chính xác và cập nhật đầy đủ kết quả khám vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Dữ liệu đồng thời được cập nhật vào Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường thành phố Hà Nội (HanoiCheck), với yêu cầu bảo đảm “đúng - đủ - sạch - sống”.

Lực lượng công an cơ sở cũng phối hợp chuẩn hóa dữ liệu dân cư nhằm bảo đảm thông tin sức khỏe được quản lý đồng bộ và có khả năng liên thông.

Việc gắn mỗi lần khám với một hồ sơ sức khỏe có ý nghĩa quan trọng đối với quản lý sức khỏe học đường. Thay vì kết quả chỉ tồn tại trên một phiếu khám tại một thời điểm, dữ liệu có thể trở thành cơ sở để theo dõi sự phát triển thể chất và những vấn đề sức khỏe của học sinh qua từng giai đoạn.

Đây cũng là nền tảng để ngành y tế và giáo dục nhận diện những vấn đề sức khỏe phổ biến trong trường học, từ dinh dưỡng, thị lực, răng miệng đến các bất thường về tư thế, vận động, qua đó xây dựng những biện pháp can thiệp phù hợp.

Để bảo đảm mục tiêu hoàn thành trước khai giảng, Hà Nội yêu cầu quản lý chặt tiến độ triển khai tại từng địa phương. Tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ tổ chức khám sức khỏe toàn dân và phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, xác định rõ những mốc tiến độ trong quá trình thực hiện.

Sở Y tế, với vai trò cơ quan thường trực, có trách nhiệm tổng hợp tình hình hằng ngày trước 18 giờ, xác định những địa bàn, nhóm đối tượng triển khai chậm để kịp thời tham mưu giải pháp.

Sau đợt cao điểm dành cho trẻ em và học sinh, thành phố tiếp tục hướng đến mục tiêu hoàn thành chỉ tiêu khám sức khỏe định kỳ cho người dân trên địa bàn trong tháng 11/2026. Song song với khám sức khỏe, ngành giáo dục được yêu cầu hoàn thành tổng vệ sinh môi trường, khử khuẩn trường lớp và chuẩn bị các điều kiện bảo đảm an toàn khi học sinh trở lại trường.