Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 đến 11/11/2026.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực. Hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21/9/1973. Trải qua hơn 5 thập kỷ, quan hệ song phương không ngừng được củng cố và nâng cấp, từ Đối tác tin cậy, ổn định lâu dài năm 2002, Đối tác chiến lược năm 2009, Đối tác chiến lược sâu rộng năm 2014 đến Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới vào ngày 27/11/2023.

Nhật Bản hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nước tài trợ ODA lớn nhất và đối tác hợp tác lao động lớn nhất. Nhật Bản đứng thứ 3 về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), thứ 4 về thương mại và du lịch của Việt Nam.

Về thương mại, kim ngạch trao đổi hàng hóa giữa hai nước năm 2025 đạt khoảng 52 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2024 và gấp đôi năm 2014. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại đạt 43,71 tỷ USD, tăng khoảng 15,34% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 23,18 tỷ USD, nhập khẩu đạt 20,53 tỷ USD.

Về đầu tư, tính đến ngày 30/9/2026, Nhật Bản có khoảng 5.872 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký hơn 81 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số 154 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, vốn đăng ký đầu tư của Nhật Bản đạt 2,65 tỷ USD. Hiện có khoảng 2.000 doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam, tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất và phân phối điện, kinh doanh bất động sản.

Hợp tác ODA tiếp tục là một trụ cột quan trọng. Nhật Bản là nước cung cấp vốn vay bằng đồng Yên lớn nhất cho Việt Nam. Tính đến hết năm tài khóa 2025, tổng giá trị vốn vay đạt khoảng 2.550 tỷ Yên, tương đương hơn 23 tỷ USD, chiếm trên 26% tổng vốn vay nước ngoài của Chính phủ.

Bên cạnh kinh tế, hợp tác giữa hai nước ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ bán dẫn. Hai bên đã thống nhất danh mục các nội dung ưu tiên hợp tác về AI, công nghệ bán dẫn, công nghệ vũ trụ, công nghệ lượng tử, an ninh kinh tế và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Trong lĩnh vực năng lượng xanh, hai nước thống nhất danh mục 15 dự án ưu tiên triển khai với tổng vốn khoảng 20 tỷ USD.

Hợp tác lao động cũng là điểm sáng trong quan hệ song phương. Việt Nam hiện là quốc gia phái cử nhiều lao động nhất trong số 15 nước đưa lao động sang Nhật Bản, với khoảng 310.000 người. Trong 9 tháng đầu năm 2026, gần 41.000 lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc, chiếm khoảng 39,8% tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Giao lưu nhân dân, giáo dục, văn hóa và hợp tác địa phương tiếp tục được thúc đẩy. Hiện có hơn 51.000 lưu học sinh Việt Nam tại Nhật Bản; cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đạt gần 700.000 người. Các địa phương hai nước đã ký hơn 110 văn bản hợp tác, góp phần tăng cường kết nối và mở rộng cơ hội hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản còn có nền tảng giao lưu lịch sử lâu đời. Từ thế kỷ VIII, nhà sư Phật Triết từ Lâm Ấp đã đến Nara, kinh đô Nhật Bản, giao lưu Phật giáo và âm nhạc. Đến thế kỷ XVII, thương nhân Nhật Bản đến buôn bán tại Hội An và hình thành khu phố người Nhật. Đầu thế kỷ XX, phong trào Đông Du do chí sĩ Phan Bội Châu khởi xướng đã đưa khoảng 200 thanh niên yêu nước Việt Nam sang Nhật Bản học tập.

Với nền tảng quan hệ chính trị tin cậy, hợp tác kinh tế sâu rộng và giao lưu nhân dân ngày càng gắn bó, chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản phát triển thực chất, hiệu quả, vì lợi ích của nhân dân hai nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, phát triển ở khu vực và trên thế giới.