Sở Xây dựng TP.HCM vừa báo cáo Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt TP.HCM về tình hình triển khai các dự án đường sắt và các nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm 2026.

Theo Sở Xây dựng, Nghị quyết 06 của Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ban hành đầu năm 2026, đặt mục tiêu đầu tư, hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 187 km vào năm 2030, gồm: Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương; metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm; metro Thủ Thiêm - Long Thành; metro số 1 Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; metro số 6 giai đoạn 1 (Sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) và tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ.

Đến nay, Thành phố đã khởi công metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài 11,3 km, metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm dài 6,2 km và động thổ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ dài 54 km, với tổng chiều dài khoảng 71,5 km.

Theo kế hoạch, Thành phố sẽ tiếp tục khởi công metro Thủ Thiêm - Long Thành trong tháng 9/2026 và hoàn tất thủ tục để khởi công các tuyến còn lại trong quý IV/2026.

Tuy nhiên, Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị ban hành ngày 19/5/2026 yêu cầu TP.HCM hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị vào năm 2030. So với danh mục đang triển khai dài 187 km, Thành phố cần bổ sung ít nhất 13 km để đáp ứng mục tiêu này.

Trên cơ sở rà soát quy hoạch và khả năng triển khai, TP.HCM thống nhất đề xuất bổ sung hai tuyến vào danh mục ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026-2030, gồm metro Thủ Dầu Một - TP.HCM và metro số 2 đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc.

Nếu được triển khai, đến năm 2030 TP.HCM sẽ đầu tư 8 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 255 km, vượt khoảng 55 km so với mục tiêu Bộ Chính trị giao.

Thông tin từ Sở Xây dựng cho biết, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM đã giao Tập đoàn Trường Hải (THACO) - đơn vị tài trợ nghiên cứu quy hoạch phối hợp đơn vị tư vấn quốc tế ARUP khảo sát, rà soát toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị để đề xuất điều chỉnh, bổ sung phù hợp với không gian phát triển mới.

Theo kết quả rà soát bước đầu của đơn vị tư vấn, mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM được định hướng phát triển lên 1.540 km vào năm 2050, với tầm nhìn 100 năm.

Trong đó, 1.100 km là metro, giữ vai trò xương sống của hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, 440 km là đường sắt nhẹ (LRT). Mạng lưới mới sẽ tăng cường kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với các cực tăng trưởng phía nam Bình Dương, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, Thành phố Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh.

Quy hoạch cũng tích hợp các hành lang đường sắt tốc độ cao hoặc bán tốc độ cao trên các trục chiến lược, gồm hành lang Đông - Tây kết nối Tây Ninh với Thành phố Đồng Nai; tuyến TP.HCM - Cần Giờ; tuyến Phú Mỹ Hưng - Vũng Tàu và tuyến kết nối sân bay Long Thành với mạng lưới đường sắt quốc gia.

Hiện Sở Xây dựng đang phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, THACO và đơn vị tư vấn hoàn tất việc rà soát.

Sau khi lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và chuyên gia, kết quả sẽ được trình UBND TP.HCM tiếp nhận, bàn giao cho đơn vị lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM để cập nhật vào đồ án trình phê duyệt trong tháng 10/2026.