UBND TP.HCM đang lấy ý kiến hai dự thảo nghị quyết nhằm hình thành khung chính sách cho quản lý, khai thác, sử dụng và phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp, đồng thời xác lập các khoản thu từ hoạt động khai thác những không gian này.

Khai thác không gian đô thị theo chiều sâu

Theo cơ quan soạn thảo, với đặc thù là đô thị đặc biệt, có mật độ dân cư và tốc độ đô thị hóa cao; nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật, thương mại, dịch vụ, công trình công cộng, bãi đỗ xe và không gian công cộng ngày càng lớn, trong khi quỹ đất trên mặt đất có giới hạn.

Vì vậy, việc tổ chức, khai thác không gian đô thị theo chiều sâu, gắn với hệ thống đường sắt đô thị, đầu mối giao thông công cộng và khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng là yêu cầu khách quan.

Một trong những chính sách đáng chú ý tại dự thảo là xác định mức giới hạn độ sâu từ cao độ nền đến 15 m mà người sử dụng đất được sử dụng phù hợp với quy hoạch và không phải trả thêm tiền sử dụng không gian ngầm.

Theo dự thảo, mức giới hạn độ sâu 15 m được tham khảo, thống nhất với chính sách của Hà Nội và phù hợp định hướng phân lớp không gian ngầm. Mức giới hạn này chỉ xác định phạm vi không phải trả thêm tiền sử dụng không gian ngầm, không làm phát sinh quyền xây dựng, khai thác nếu chưa đáp ứng điều kiện về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và an toàn công trình.

Đối với phần lòng đất ngoài giới hạn độ sâu, dự thảo đề xuất các chính sách miễn, giảm nghĩa vụ tài chính đối với một số loại công trình.

Cụ thể, công trình ngầm không nhằm mục đích kinh doanh thương mại, bãi đỗ xe ngầm độc lập tại khu vực ưu tiên và phần công trình có độ sâu lớn hơn 15 m thuộc nhóm được đề xuất miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo các trường hợp quy định.

Đối với bãi đỗ xe ngầm, dự thảo còn đề xuất ngân sách Thành phố hỗ trợ 100% chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng đối với dự án bãi đỗ xe ngầm, công trình ngầm khác không nhằm mục đích kinh doanh thương mại.

Để tăng khả năng khai thác, bãi đỗ xe ngầm được đề xuất cho phép sử dụng một phần diện tích sàn để phát triển dịch vụ thương mại, dịch vụ hỗ trợ, với tỷ lệ 45% tại khu vực ưu tiên và 40% tại khu vực khác.

Công trình ngầm kinh doanh có thể chịu mức thu 20 - 30%

Theo dự thảo, đối với đất xây dựng công trình ngầm gắn với công trình xây dựng trên bề mặt, nằm trong ranh giới diện tích đất đã được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất, nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được thực hiện theo pháp luật về đất đai.

Trong khi đó, công trình ngầm độc lập sử dụng vào mục đích kinh doanh thương mại, dịch vụ áp dụng đơn giá bằng 20% đơn giá thuê đất trên bề mặt đối với trường hợp trả tiền hằng năm và bằng 30% đối với trường hợp trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.

Đối với phần công trình ngầm gắn với công trình trên mặt đất nhưng vượt ra ngoài ranh giới diện tích đất đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê, nếu sử dụng vào mục đích kinh doanh thương mại, dịch vụ, mức thu cũng được đề xuất ở mức 20% hoặc 30%, tương ứng với hình thức trả tiền thuê đất.

Riêng phần diện tích sử dụng để đỗ xe hoặc mục đích khác không nhằm kinh doanh thương mại, dịch vụ, mức thu đề xuất là 10% đơn giá thuê đất trên bề mặt có cùng mục đích sử dụng đất. Quy định này được tham khảo từ chính sách của thành phố Hà Nội, bảo đảm thống nhất về định hướng chính sách giữa hai đô thị lớn, vừa khuyến khích phát triển bãi đỗ xe và công trình ngầm phục vụ lợi ích công cộng.

Đối với diện tích công trình ngầm có độ sâu lớn hơn 15 m, dự thảo đề xuất miễn tiền thuê đất. Việc miễn tiền thuê đất đối với trường hợp này nhằm bù đắp một phần chi phí đầu tư, thi công, vận hành cao hơn so với công trình trên mặt đất, tạo động lực khai thác không gian ngầm và giảm áp lực sử dụng đất trên bề mặt.