Đó là quan điểm được đưa ra trong kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn TP.HCM, vừa được UBND Thành phố ban hành.

Logistics sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới

Theo kế hoạch, TP.HCM xác định phát triển logistics không chỉ là nâng cao năng lực vận tải hay kho bãi, mà trở thành một trong những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế Thành phố, đồng thời giữ vai trò trung tâm logistics của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Định hướng dài hạn là xây dựng TP.HCM trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực Đông Nam Á, kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu, phát huy lợi thế về cảng biển, công nghiệp, thương mại, tài chính và công nghệ.

Một trong những điểm đáng chú ý là Thành phố sẽ tái cấu trúc toàn bộ không gian logistics theo mô hình ba lớp chức năng, gồm logistics quốc tế và cấp vùng; logistics trung chuyển - phân phối; và logistics đô thị. Mô hình này nhằm hình thành mạng lưới logistics đồng bộ, tăng hiệu quả trung chuyển, phân phối hàng hóa, đồng thời tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Trong định hướng phát triển, TP.HCM xác định lấy tài chính - công nghệ làm lõi, lấy công nghiệp và cảng biển làm động lực nhằm phát huy tối đa lợi thế, đặc biệt là khai thác tiềm năng phát triển kinh tế hàng hải và Khu thương mại tự do.

Trong giai đoạn 2026 - 2035, tỷ trọng giá trị gia tăng của ngành logistics sẽ đạt khoảng 8 - 10% GRDP của TP.HCM. Ngành được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 13 - 16% mỗi năm.

Chi phí logistics sẽ được kéo giảm xuống còn khoảng 11 - 14% GRDP, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài đạt 70 - 80%.

Tái cấu trúc hạ tầng logistics

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Thành phố xác định đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng là một trong những giải pháp trọng tâm.

Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ tổ chức rà soát, tái cấu trúc không gian logistics Thành phố theo mô hình 3 lớp chức năng, tập trung rà soát quy hoạch và phát triển các trung tâm logistics, cảng biển, cảng cạn và khu thương mại tự do gắn với quy hoạch hệ thống giao thông vận tải đa phương thức phù hợp với tiềm năng, lợi thế phát triển của 03 khu vực tại Thành phố.

Đồng thời từng bước di dời các cơ sở kho bãi nhỏ lẻ, không phù hợp ra các khu logistics tập trung tại khu vực cửa ngõ Thành phố, đồng thời bảo đảm sự hài hòa với định hướng phát triển đô thị và hạ tầng giao thông.  

TP.HCM cũng yêu cầu hoàn thành xây dựng và đưa vào hoạt động các khu chức năng thuộc Khu Thương mại tự do TP.HCM gắn với cảng biển tại Khu vực Cái Mép Hạ. Đồng thời, nghiên cứu mở rộng các phân khu chức năng thuộc Khu Thương mại tự do TP.HCM gắn với khu công nghiệp, cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng hàng không, ga đường sắt và các khu vực sản xuất hàng hóa trọng điểm khi đáp ứng điều kiện theo quy định.

Trong đó, hình thành ít nhất 2 trung tâm logistics ngang tầm quốc tế hiện đại, quy mô lớn tại các vị trí kinh tế trọng điểm, các hành lang kinh tế có kết nối với hệ thống đường sắt, đường thủy nội địa, cảng hàng không và cảng biển quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với chuỗi cung ứng trong khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, Thành phố sẽ triển khai Đề án phát triển cảng cửa ngõ quốc tế Cái Mép - Thị Vải, đồng thời thúc đẩy dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Mục tiêu là xây dựng cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ theo mô hình siêu cảng số, ứng dụng công nghệ Digital Twin, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm tối ưu vận hành, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một trong những định hướng lớn khác là phát triển logistics theo quy mô vùng thay vì phạm vi hành chính.

Theo đó, TP.HCM sẽ phối hợp với các địa phương vùng Đông Nam Bộ phát triển mạng lưới trung tâm logistics và hạ tầng giao thông kết nối, hướng tới hình thành vùng động lực logistics gồm TP.HCM cùng các địa phương nằm trên các hành lang Quốc lộ 1, Quốc lộ 13, Quốc lộ 22 và Quốc lộ 51.

Đặc biệt, Thành phố sẽ nghiên cứu phát triển hành lang logistics kết nối cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ với Cảng hàng không quốc tế Long Thành thông qua hệ thống đường bộ, đường thủy và đường sắt.

Trong lĩnh vực đường sắt, TP.HCM sẽ phối hợp triển khai mạng lưới đường sắt quốc gia và quốc tế, đồng thời thúc đẩy sớm xây dựng ga An Bình trở thành ga liên vận quốc tế, đóng vai trò trung tâm logistics đường sắt kết nối khu công nghiệp với cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải và các cửa khẩu quốc tế.

Ngoài ra, Thành phố sẽ rà soát, kiến nghị sửa đổi các quy định liên quan đến quy hoạch, đất đai, thương mại, giao thông, hải quan và khoa học công nghệ để tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển logistics. Đồng thời, nghiên cứu đưa các cơ chế đặc thù về logistics vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt (nay là Luật Phát triển đô thị), nhằm thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào hạ tầng logistics và các lĩnh vực ưu tiên.