UBND TP.HCM vừa có báo cáo kết quả thi hành Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) trên địa bàn Thành phố. Theo đó Thành phố cho hay, sau gần 10 năm triển khai thi hành Luật Đấu giá tài sản, nhiều tài sản được bán đấu giá thành công với giá trị lớn, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội và việc thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố.

Sau sáp nhập, hiện trên địa bàn Thành phố có 71 tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, bao gồm Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TP.HCM và 70 doanh nghiệp đấu giá tài sản; 57 chi nhánh doanh nghiệp đấu giá tài sản với 190 đấu giá viên. Nhìn chung, số lượng tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, chi nhánh doanh nghiệp đấu giá tài sản và số lượng đấu giá viên hiện nay cơ bản đã đáp ứng nhu cầu đấu giá tài sản của cá nhân, cơ quan, tổ chức trên địa bàn Thành phố.

Dù vậy, qua thực thi, có nhiều vướng mắc bất cập cần tháo gỡ. Cụ thể, các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản gặp nhiều khó khăn liên quan đến việc xác nhận niêm yết  tại các UBND cấp xã do việc thực hiện xác nhận chưa thống nhất. Có nơi UBND cấp xã sẽ tiến hành xác nhận theo mẫu TP-ĐGTS-17 và hoàn trả ngay cho tổ chức hành nghề đấu giá tài sản; có nơi lại chỉ xác nhận khi hết thời hạn niêm yết theo quy định và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản phải trở lại để nhận giấy xác nhận.

Sau khi sáp nhập, nhiều địa điểm niêm yết tại các xã, phường có khoảng cách rất xa, làm gia tăng thời gian di chuyển, chi phí đi lại, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ xử lý hồ sơ đấu giá, đặc biệt với các hồ sơ thi hành án có yêu cầu chặt chẽ về thời hạn.

Bên cạnh đó, khi liên hệ niêm yết, nhiều UBND cấp xã yêu cầu tổ chức hành nghề đấu giá tài sản phải nhận số thứ tự, xếp hàng để nộp đề nghị niêm yết (như các thủ tục hành chính). Nhiều địa phương yêu cầu phải đính kèm hồ sơ pháp lý của tài sản đấu giá thì mới chấp thuận xác nhận niêm yết,... gây khó khăn cho các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản.

Ngoài ra, hiện nay thẩm quyền xác nhận về việc niêm yết, kết thúc niêm yết cũng không thống nhất tại các UBND cấp xã. Có nơi UBND  là cơ quan xác nhận về việc niêm yết, kết thúc niêm yết, có nơi Trung tâm Phục vụ hành chính công là cơ quan xác nhận về việc niêm yết, kết thúc niêm yết.

TP.HCM còn cho rằng, vẫn chưa có sự thống nhất giữa quy định pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật về đất đai đối với trường hợp tổ chức được nhận tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất (tiền bán hồ sơ mời tham gia đấu giá). Bởi theo pháp luật về đấu giá tài sản thì tổ chức hành nghề đấu giá tài sản được nhận tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất (tiền bán hồ sơ mời tham gia đấu giá), trong khi theo pháp luật về đất đai thì tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất (tiền bán hồ sơ mời tham gia đấu giá) là nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp của Tổ chức phát triển quỹ đất, Chi nhánh tổ chức phát triển quỹ đất khu vực. 

Mặt khác, số lượng tổ chức hành nghề trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp trên địa bàn cả nước nói chung đến nay khá lớn (trong đó có các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản), nhưng hiện chưa có phần mềm quản lý thông tin của các tổ chức, cá nhân hành nghề trong lĩnh vực này dẫn đến khó khăn cho việc kiểm tra, đối chiếu thông tin điều kiện hành nghề, điều kiện cấp giấy đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung đăng ký hoạt động (thay đổi người đại diện theo pháp luật, bổ sung thành viên…).

Ngoài ra, pháp luật có có quy định về việc xử phạt đối với việc không tham gia bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ trong lĩnh vực công chứng, luật sự, thừa phát lại nhưng không quy định việc xử phạt trong lĩnh vực đấu giá tài sản. Do đó gây khó khăn đối với công tác quản lý nhà nước khi không có chế tài xử lý (việc thực hiện báo cáo phụ thuộc vào sự chủ động của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, đấu giá viên).

Từ đó UBND TP.HCM kiến nghị Bộ ngành liên quan đề xuất Quốc hội, Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung, thay thế Luật Đấu giá tài sản và các văn bản hướng dẫn thi hành, pháp luật khác có liên quan đến đấu giá tài sản cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội Thành phố nói riêng và cả nước nói chung, đặc biệt là thực tiễn trong việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.

Kiến nghị Bộ Tư pháp  hướng dẫn về việc thực hiện niêm yết đấu giá tài sản tại UBND cấp xã nơi có bất động sản đấu giá;  sửa đổi, bổ sung đối với quy định tại khoản 4 Điều 14 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP nhằm đảm bảo thống nhất trong hệ thống pháp luật liên quan đến chủ thể có quyền nhận tiền bán hồ sơ đấu giá quyền sử dụng đất (tiền bán hồ sơ mời tham gia đấu giá).

Kiến nghị sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đào tạo nghề đấu giá và kết quả kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá để các địa phương tra cứu dữ liệu, phục vụ cho việc cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá theo quy định; nghiên cứu, bổ sung các quy định liên quan đến việc tạm ngưng hoạt động, chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện...