Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo nghị quyết của HĐND TP.HCM về quy định mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện trên địa bàn Thành phố, đang được Sở Công thương lấy ý kiến.

Mở rộng bên mua, bổ sung nguồn phát tham gia DPPA

Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa quy định tại Luật Phát triển đô thị, đồng thời kế thừa các quy định của Chính phủ về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn (DPPA); và quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.

Cơ chế DPPA được Chính phủ đặt nền tảng từ Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025, cho phép các doanh nghiệp lớn ký kết hợp đồng trực tiếp với các nhà sản xuất điện năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, quá trình triển khai tại TP.HCM cho thấy phạm vi đối tượng tham gia theo quy định hiện hành vẫn còn gặp nhiều vướng mắc, bất cập. Theo quy định tại Nghị định số 57/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, cơ chế mua bán điện trực tiếp hiện áp dụng giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.

Do vậy, đối với bên mua điện, ngoài khách hàng sử dụng điện lớn theo quy định tại Thông tư số 29/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương, dự thảo Nghị quyết mở rộng đối tượng áp dụng đối với khách hàng sử dụng điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Cơ quan soạn thảo cho biết quy định này xuất phát từ thực tiễn TP.HCM là trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cả nước, nơi tập trung nhiều khu chức năng có nhu cầu sử dụng điện lớn, ổn định và có yêu cầu cao về sử dụng điện sạch để đáp ứng tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như các cam kết phát triển bền vững.

Dự thảo Nghị quyết mở rộng đối tượng tham gia bao gồm đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).

Theo thuyết minh, việc bổ sung các đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là LNG bên cạnh nguồn điện năng lượng tái tạo nhằm đa dạng hóa nguồn cung điện sạch, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng và chuyển dịch sang các nguồn năng lượng phát thải thấp.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết còn quy định các chủ thể có trách nhiệm thực hiện, hỗ trợ, vận hành hoặc phối hợp gồm: đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, đơn vị truyền tải điện, Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực và các Đơn vị bán lẻ điện khác và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Theo cơ quan soạn thảo, việc mở rộng các đối tượng áp dụng nêu trên nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển điện năng lượng tái tạo và điện LNG, thúc đẩy hình thành thị trường điện cạnh tranh, tăng quyền lựa chọn của khách hàng sử dụng điện, thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, hạ tầng sạc xe điện và các khu chức năng trọng điểm của Thành phố.

Đồng thời, quy định này góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đảm bảo an ninh năng lượng trên địa bàn TP.HCM.

Không tạo cơ chế riêng về điều kiện tham gia

Theo dự thảo, đơn vị phát điện quy định tại Nghị quyết này được áp dụng cơ chế và nguyên tắc mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng như đơn vị phát điện năng lượng tái tạo; đồng thời phải tuân thủ các yêu cầu chung, thực hiện trách nhiệm, trình tự tham gia mua bán điện trực tiếp, chế độ báo cáo như đơn vị phát điện năng lượng tái tạo.

Khách hàng sử dụng điện cũng được áp dụng cơ chế và nguyên tắc mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng như khách hàng sử dụng điện lớn; đồng thời phải thực hiện trách nhiệm, trình tự tham gia mua bán điện trực tiếp, chế độ báo cáo như khách hàng sử dụng điện lớn.

Đồng thời, việc mở rộng này không làm thay đổi các chính sách cơ bản của Nhà nước về điện lực, không sửa đổi điều kiện tham gia thị trường điện, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể cũng như cơ chế quản lý nhà nước đã được quy định trong Luật Điện lực và các Nghị định của Chính phủ.

Bên cạnh đó, mở rộng thị trường tiêu thụ điện cho các dự án điện năng lượng tái tạo và đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là LNG, khuyến khích đầu tư phát triển các nguồn điện phát thải thấp, góp phần đa dạng hóa nguồn cung điện, từng bước hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Theo cơ quan soạn thảo, việc quy định các chủ thể có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định hiện hành của Chính phủ góp phần giảm thiểu rủi ro pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện, đảm bảo sự đồng bộ giữa Nghị quyết của HĐND Thành phố với các quy định của Luật Điện lực và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật.