Nâng gấp đôi tỷ lệ trích quỹ đầu tư phát triển lên 40%, ngân hàng thương mại nhà nước thêm dư địa tăng vốn

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 316/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 135/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ về chế độ tài chính đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại tổ chức tín dụng do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và tổ chức tín dụng có vốn nhà nước. Nghị định có nhiều điều chỉnh về tỷ lệ trích quỹ đầu tư phát triển và việc trích lập, sử dụng quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi. 

Cụ thể, về phân phối lợi nhuận, Nghị định quy định các ngân hàng thương mại được trích không quá 40% vào quỹ đầu tư phát triển.

Đối với tổ chức tín dụng do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ (hiện nay có Agribank), Nghị định 316 đã sửa đổi khoản 4, 5 Điều 22 của Nghị định số 135/2025/NĐ-CP như sau: 

" 4. Phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ các khoản theo quy định được phân phối theo thứ tự sau:

a) Trích 10% vào quỹ dự phòng tài chính; mức tối đa của quỹ này không vượt quá 25% mức vốn điều lệ của tổ chức tín dụng.

b) Trích không quá 40% vào quỹ đầu tư phát triển, đảm bảo trích không quá 50% vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát triển theo quy định tại Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Mức tối đa của quỹ đầu tư phát triển không vượt quá mức vốn điều lệ của tổ chức tín dụng".

So với quy định hiện hành, điểm mới của Nghị định là "nới" gấp đôi mức trần trích lập vào quỹ đầu tư phát triển từ 20% lên 40% nhưng yêu cầu tỷ lệ trích không vượt quá 50% quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát tirener.

Đối với nhóm tổ chức tín dụng do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ (hiện có BIDV, Vietcombank, VietinBank), Nghị định 316 cũng sửa đổi, bổ sung điểm b, điểm c khoản 4 (Điều 23) của Nghị định 135 với nội dung tương tự. Theo đó, với nhóm ngân hàng này, đối với phần lợi nhuận còn lại sau khi trừ các khoản quy định thì được trích không quá 40% vào quỹ đầu tư phát triển, đảm bảo trích không quá 50% vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát triển theo quy định tại Điều 25 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Mức tối đa của quỹ đầu tư phát triển không vượt quá mức vốn điều lệ của tổ chức tín dụng. 

Việc tăng gấp đôi tỷ lệ trích lập vào quỹ đầu tư phát triển giúp các ngân hàng thương mại nhà nước được giữ lại nhiều lợi nhuận sau thuế hơn để bổ sung vốn chủ sở hữu, từ đó gia tăng năng lực tài chính, mở rộng quy mô hoạt động và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn mà không phải hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Ngân hàng hoạt động hiệu quả được mạnh tay hơn trong thưởng nhân viên, lãnh đạo

Nghị định 316 mới ban hành cũng cho phép các ngân hàng thương mại nhà nước (gồm các tổ chức tín dụng Nhà nước nắm giữ trên 50% đến 100% vốn chủ sở hữu) được tăng mức trích quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi cho nhân viên và người quản lý, kiểm soát viên theo kết quả xếp loại.

Tổ chức tín dụng xếp loại A theo quy định tại Nghị định này được trích không quá 03 tháng lương thực hiện cho hai quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi;

Tổ chức tín dụng xếp loại B theo quy định tại Nghị định này được trích không quá 02 tháng lương thực hiện cho hai quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi;

Tổ chức tín dụng xếp loại C theo quy định tại Nghị định này được trích không quá 01 tháng lương thực hiện cho hai quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi;

Tổ chức tín dụng không thực hiện xếp loại thì không được trích lập hai quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi.

Theo quy định hiện hành, tổ chức tín dụng xếp loại B chỉ được trích không quá 1,5 tháng lương cho hai quỹ. Như vậy, Nghị định mới đã nâng mức trích lập quỹ lương, phúc lợi cho tổ chức tín dụng xếp loại B.

 Nghị định mới cũng quy định, trường hợp phần lợi nhuận còn lại sau khi trích lập quỹ đầu tư phát triển quy định tại khoản 4 Điều này mà không đủ nguồn để trích các quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi cho người lao động, người quản lý tổ chức tín dụng, kiểm soát viên theo mức quy định thì tổ chức tín dụng được giảm trừ phần lợi nhuận trích lập quỹ đầu tư phát triển để bổ sung nguồn trích lập đủ quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi cho người lao động, người quản lý tổ chức tín dụng, kiểm soát viên theo mức quy định, nhưng mức giảm tối đa không quá mức trích vào quỹ đầu tư phát triển trong năm tài chính. 

Đối với nhóm ngân hàng TMCP nhà nước, Nghị định 316 quy định: Trường hợp chia cổ tức bằng cổ phiếu theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lấy ý kiến thống nhất với Bộ Tài chính trước khi trình Thủ tướng Chính phủ quyết định tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu. Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu áp dụng đối với tổ chức tín dụng đáp ứng được hai tiêu chí: có tỷ lệ nợ xấu dưới 3% và đang hoạt động có hiệu quả (được đánh giá dựa trên tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp là tổ chức tín dụng có vốn nhà nước quy định tại Nghị định này, đảm bảo kết quả xếp loại của hai năm liền kề trước năm xác định chia cổ tức bằng cổ phiếu đạt từ loại B trở lên theo công bố kết quả xếp loại của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam). 

Nghị định 316/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.