Từ sáng kiến của Việt Nam đến sự đồng thuận quốc tế

Trao đổi về ý nghĩa của sự kiện này, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với hàng loạt thách thức phát triển phức tạp và đan xen, nhu cầu về một mô hình phát triển cân bằng, bao trùm và lấy con người làm trung tâm ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, Chương trình nghị sự 2030 của Liên hợp quốc đã sớm ghi nhận vai trò của đa dạng văn hóa và các nền văn minh đối với phát triển bền vững. Những diễn đàn quốc tế gần đây cũng cho thấy xu hướng đưa văn hóa vào chính sách phát triển một cách thực chất hơn.

Trong bối cảnh đó, Sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027-2036” được xem là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến trong nhận thức của cộng đồng quốc tế về vị trí của văn hóa.

Theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, Sáng kiến hướng tới tạo chuyển biến trên ba phương diện: nhận thức, chính sách và hành động; qua đó thúc đẩy lồng ghép văn hóa vào các chiến lược phát triển, tăng cường hợp tác, chia sẻ tri thức và huy động nguồn lực.

“Ý nghĩa then chốt của Sáng kiến là tạo động lực chuyển hóa nhận thức, cam kết thành hành động thực chất”, Thứ trưởng nhấn mạnh. Thành công của Thập kỷ sẽ được đo bằng những kết quả cụ thể, trong đó văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển và con người, cộng đồng là trung tâm thụ hưởng.

Theo Thứ trưởng, từ đề xuất của Việt Nam, Sáng kiến đã nhận được sự đồng bảo trợ và ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế nhờ sự gặp gỡ giữa ưu tiên phát triển của Việt Nam và lợi ích chung về phát huy vai trò của văn hóa đối với phát triển bền vững.

Từ một ý tưởng ban đầu đến sáng kiến được cộng đồng quốc tế ủng hộ là quá trình chuẩn bị, tham vấn và vận động đa phương bài bản. Việt Nam đã chủ động trao đổi với UNESCO, các quốc gia thành viên và đối tác để hoàn thiện nội hàm, mở rộng sự đồng bảo trợ.

Sáng kiến được thông qua bằng đồng thuận tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO. Ngày 4/9/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027-2036”, với sự đồng bảo trợ của 103 nước.

Theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, kết quả này phản ánh bước chuyển mạnh mẽ của đối ngoại đa phương Việt Nam, từ thực hiện cam kết quốc tế sang chủ động đề xuất sáng kiến, đóng góp ý tưởng và xây dựng đồng thuận về các vấn đề chung.

Biến sự ủng hộ thành kết quả cụ thể

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, việc Sáng kiến được thông qua mới chỉ là bước đầu. Giá trị của Thập kỷ sẽ được quyết định bởi chất lượng triển khai và những kết quả cụ thể tạo ra trong 10 năm tới.

Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với UNESCO, các cơ quan của Liên hợp quốc, các quốc gia thành viên và các đối tác để xây dựng kế hoạch hành động, xác định những nội dung hợp tác có trọng tâm, thiết thực và khả thi.

Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ thúc đẩy chia sẻ tri thức, tăng cường năng lực, hợp tác Nam - Nam, hợp tác ba bên và huy động sự tham gia của các địa phương, giới học thuật, cộng đồng và khu vực tư nhân.

Theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, đây cũng là những phương thức hợp tác mà Nghị quyết đặt ra nhằm mở rộng nguồn lực và hỗ trợ các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển, phát huy tốt hơn đóng góp của văn hóa đối với phát triển bền vững.

Đối với Việt Nam, việc triển khai Thập kỷ là hành động thiết thực góp phần triển khai đồng bộ các định hướng lớn của Đảng về hội nhập quốc tế, phát triển văn hóa và triển khai đường lối đối ngoại.

Trong đó, Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới xác định hội nhập quốc tế là một động lực chiến lược. Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam khẳng định văn hóa là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Cùng với đó, Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng thể hiện tinh thần chủ động đóng góp, tham gia định hình các chương trình nghị sự quốc tế và phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại phục vụ phát triển.

Việc triển khai “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027-2036”, theo Thứ trưởng Ngô Lê Văn, sẽ là cơ hội để phát huy thế mạnh văn hóa, tri thức và sáng tạo của Việt Nam trong tiến trình hội nhập sâu rộng, đồng thời đóng góp thiết thực vào kho tàng văn hóa và sự phát triển của văn minh nhân loại, vì hòa bình, thịnh vượng và phát triển bền vững.