Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore tiếp tục nhận được sự quan tâm và đánh giá tích cực từ giới học giả quốc tế.

Theo nhiều chuyên gia, những thông điệp được nhà lãnh đạo Việt Nam đưa ra không chỉ phản ánh cách tiếp cận nhất quán của Việt Nam đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu, mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc thúc đẩy đối thoại, tăng cường lòng tin và đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Australia, Giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, cho rằng một trong những thế mạnh nổi bật của Việt Nam là khả năng duy trì tự chủ chiến lược trong môi trường quốc tế nhiều biến động.

Theo ông, việc Việt Nam hiện có quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là thành tựu ngoại giao hiếm có. Đặc biệt, việc duy trì quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với cả Mỹ và Trung Quốc là minh chứng rõ nét cho năng lực cân bằng và triển khai chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Giáo sư Carl Thayer nhận định Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm luôn thể hiện rõ quan điểm gắn kết chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh với đối ngoại và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh an ninh toàn cầu bất ổn, đây vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội để Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò của mình.

Theo ông, những biến động của trật tự thế giới hiện nay càng cho thấy sự cần thiết của việc đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại, đồng thời tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ đối tác nào.

Giáo sư Carl Thayer cũng đánh giá cao việc Việt Nam kiên định bảo vệ luật pháp quốc tế, nguyên tắc bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và những giá trị được ASEAN thúc đẩy thông qua Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP).

Ông cho rằng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam đã chủ động chuyển hóa những nguyên tắc đối ngoại thành các quan hệ đối tác cụ thể, thông qua việc thiết lập hoặc nâng cấp hàng loạt quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với nhiều đối tác quan trọng như Malaysia, New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Anh và Liên minh châu Âu (EU).

Theo Giáo sư Carl Thayer, Việt Nam đang đứng trước cơ hội tiếp tục củng cố vai trò lãnh đạo trong ASEAN, đồng thời khẳng định vị thế là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Từ góc nhìn của một học giả Đông Nam Á, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Neak Chandarith, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chính sách công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh, cho rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một trong những dấu ấn nổi bật của Đối thoại Shangri-La năm nay.

Ông nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của việc lần đầu tiên người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam được mời phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo học giả Campuchia, điều khiến bài phát biểu nhận được sự quan tâm rộng rãi là bởi những thông điệp được đưa ra không chỉ phản ánh lợi ích của Việt Nam mà còn thể hiện tiếng nói của các quốc gia nhỏ và tầm trung trong một thế giới đang có nhiều biến động.

Ông đánh giá cao việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra ba cuộc khủng hoảng lớn mà thế giới đang đối mặt gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Neak Chandarith, đây là cách nhìn nhận sâu sắc về những thách thức hiện nay khi luật pháp quốc tế ở nhiều nơi đang đối mặt nguy cơ bị suy giảm hiệu lực, các nguyên tắc quốc tế bị diễn giải theo hướng áp đặt chủ quan hoặc thực thi không nhất quán.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia nhỏ và tầm trung thường là những đối tượng dễ bị tổn thương trước các sức ép về kinh tế, công nghệ và an ninh.

Vì vậy, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và các nguyên tắc của luật pháp quốc tế được xem là thông điệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo học giả Campuchia, đây chính là nền tảng giúp bảo đảm sự bình đẳng giữa các quốc gia, đồng thời tạo khuôn khổ pháp lý cần thiết để quản lý cạnh tranh và ngăn ngừa xung đột.

Ông cũng đánh giá cao quan điểm của Việt Nam về việc không phủ nhận thực tế cạnh tranh giữa các quốc gia, nhưng cần quản lý cạnh tranh một cách có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa thông qua các cơ chế đối thoại, cảnh báo sớm và xử lý khủng hoảng.

Theo ông Neak Chandarith, cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nước nhỏ trong khu vực bởi nó góp phần ngăn chặn những hiểu lầm hoặc va chạm nhỏ leo thang thành các cuộc khủng hoảng lớn.

Liên hệ với vấn đề Biển Đông, học giả Campuchia cho rằng Việt Nam tiếp tục thể hiện lập trường nhất quán khi kiên trì giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia liên quan.

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra từ ngày 29-31/5 tại Singapore với sự tham dự của hơn 550 đại biểu đến từ 44 quốc gia. Trong bối cảnh môi trường quốc tế và khu vực tiếp tục có nhiều biến động, những đánh giá tích cực từ giới học giả quốc tế cho thấy thông điệp của Việt Nam về đối thoại, xây dựng lòng tin, tôn trọng luật pháp quốc tế và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN đang nhận được sự đồng tình rộng rãi.

Qua đó, hình ảnh một Việt Nam chủ động, tự tin, có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp vào các vấn đề chung của khu vực và thế giới tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trên trường quốc tế.