Tại Hội thảo, TS.Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chỉ ra thực tế rằng AI đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực, từ kinh tế đến quản trị. Sự phát triển của năng lực tính toán, đặc biệt là AI tạo sinh, đã làm thay đổi căn bản cách thức vận hành của nhiều ngành. Các công nghệ AI tiên tiến đang dần định hình lại ranh giới giữa trí tuệ con người và máy móc với tốc độ chưa từng có.

Ông Hiển trích dẫn các nghiên cứu gần đây cho thấy AI có thể đóng góp 2.600 - 4.400 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế toàn cầu, nâng GDP thế giới thêm khoảng 7% trong vòng 10 năm tới và có thể đạt mức đóng góp khoảng 15.700 tỷ USD vào năm 2030. Tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, AI được dự báo có thể đóng góp khoảng 26% tăng trưởng.

“Đối với Việt Nam, ước tính đến năm 2040, AI có thể đóng góp 120 - 130 tỷ USD cho nền kinh tế, tương đương khoảng 25% GDP hiện tại. Trên cơ sở đó, lần đầu tiên nhiệm vụ xây dựng chiến lược chuyển đổi AI quốc gia được đặt ra, với yêu cầu trình Chính phủ trong thời gian tới”, ông Hiển nói.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những rủi ro lớn, đặc biệt là các nguy cơ tấn công vào hệ thống công nghệ và dữ liệu. Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, đây là hệ thống có vai trò huyết mạch của nền kinh tế, hoạt động dựa trên dữ liệu và phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu. Lượng dữ liệu được tạo ra trong lĩnh vực này là vô cùng lớn, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số và kinh tế AI.

Chỉ riêng thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã đạt quy mô gấp khoảng 28 lần GDP, với tốc độ tăng trưởng mạnh cả về số lượng và giá trị giao dịch. Thanh toán qua điện thoại di động tăng trưởng đặc biệt nhanh, cho thấy quy mô dữ liệu phát sinh ngày càng lớn.

“Tuy nhiên, rủi ro an ninh mạng cũng gia tăng tương ứng. Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia bị tấn công mạng nhiều, với hàng trăm triệu bản ghi dữ liệu bị xâm phạm và hàng triệu tài khoản bị đánh cắp trong thời gian gần đây. Các cuộc tấn công gây thiệt hại lớn về tài chính và làm rò rỉ dữ liệu với quy mô ngày càng gia tăng”, ông Nguyễn Đức Hiển cảnh báo.

TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia đánh giá, dữ liệu đặc biệt là dữ liệu tài chính ngân hàng trở thành tài sản vô cùng quan trọng. Hệ thống ngân hàng nắm giữ thông tin chi tiết về tài khoản, dòng tiền, hoạt động vay vốn của cả cá nhân và doanh nghiệp, từ đó có thể nhanh chóng đánh giá rủi ro tín dụng. Không chỉ vậy, dữ liệu trong lĩnh vực bảo hiểm và chứng khoán cũng ngày càng hội tụ về hệ thống tài chính.

Tuy nhiên, vấn đề bảo mật dữ liệu tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, một số quốc gia như Trung Quốc đã có chiến lược rất rõ ràng, chẳng hạn khẩu hiệu “đông dữ liệu, tây tính toán”, cùng với việc đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, đặt tại những vị trí an toàn.

Theo ông Nghĩa, hệ thống ngân hàng vẫn cần rà soát lại việc quản trị và lưu trữ dữ liệu, đảm bảo không bị phân tán hoặc thiếu an toàn. Dù ngành ngân hàng đã có các quy định chặt chẽ về phần mềm, bảo mật và giám sát, với hàng triệu lượt giao dịch mỗi ngày, nhưng vẫn cần tiếp tục nâng cấp để thích ứng với rủi ro mới.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng công nghệ số trong các lĩnh vực như y tế cũng đang được triển khai. Một số mô hình thí điểm có chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả cao, đặc biệt tại các bệnh viện tư nhân.

Cuối cùng, ông Nghĩa nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng khung pháp lý cho AI một cách thận trọng. Việc ban hành “Luật AI” hay thành lập ngành AI cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, xác định rõ phạm vi và mức độ ứng dụng, thay vì triển khai một cách vội vàng. Thực tế quốc tế cho thấy, ngay cả ở các nước phát triển như Hoa Kỳ, các hệ thống AI vẫn có thể gặp trục trặc.

Do đó, ưu tiên trước hết là bảo mật dữ liệu và nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro trong vận hành AI. Đây là bài học quan trọng để đảm bảo công nghệ phát triển bền vững và an toàn trong tương lai. 

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó trưởng Phòng Tham mưu, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) nhấn mạnh rằng, lĩnh vực tài chính đang trải qua những biến đổi sâu sắc dưới tác động của công nghệ. Theo ông, xu hướng hoạt động của tội phạm công nghệ cao ngày càng gắn chặt với các công nghệ mới trong kỷ nguyên số, khiến bức tranh an ninh trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Yêu cầu đặt ra đối với cơ quan, doanh nghiệp là phải rà soát toàn bộ hoạt động xử lý dữ liệu, xây dựng cơ chế bảo vệ xuyên suốt vòng đời dữ liệu, đồng thời kiểm soát chặt chẽ yếu tố con người – “mắt xích” dễ bị tổn thương nhất. Đối với cá nhân, nguyên tắc cốt lõi là chủ động bảo vệ mình trong môi trường số: sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực đa yếu tố, không chia sẻ thông tin tùy tiện và luôn xác minh trước mọi giao dịch tài chính.

“Trong không gian số, tài sản không chỉ là tiền, mà còn là dữ liệu, danh tính và niềm tin. Khi những yếu tố này bị xâm phạm, hậu quả không chỉ dừng ở thiệt hại kinh tế mà còn lan rộng tới an ninh và ổn định xã hội. Cuộc chiến với tội phạm công nghệ cao vì thế không còn là nhiệm vụ riêng của cơ quan chức năng, mà đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn xã hội”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Hùng Sơn, Phó chủ tịch HĐQT FSI, bức tranh an toàn dữ liệu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính bản lề: nhận thức đã đi trước, nhưng năng lực bảo vệ vẫn chưa theo kịp. Điểm tích cực là dữ liệu đã được nhìn nhận đúng vai trò – từ “tài nguyên vận hành” trở thành “tài sản chiến lược” của doanh nghiệp và nền kinh tế. Tuy nhiên, tốc độ số hóa và mở rộng hệ sinh thái số hiện nay đang nhanh hơn đáng kể so với khả năng kiểm soát rủi ro dữ liệu của phần lớn tổ chức.

“Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực. Điều này đưa bảo mật dữ liệu từ 'khuyến nghị' thành yêu cầu bắt buộc trong quản trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, thách thức cốt lõi của Việt Nam hiện nay không nằm ở công nghệ, mà nằm ở tư duy bảo vệ dữ liệu chưa đầy đủ theo vòng đời. Nhiều tổ chức đầu tư mạnh vào bảo vệ đầu vào, nhưng lại thiếu kiểm soát dòng dữ liệu đi ra – chính là điểm yếu mang tính hệ thống”, ông Sơn nói.

Trong bối cảnh đó, đại diện FSI cho biết doanh nghiệp đã phát triển hệ sinh thái giải pháp đồng bộ, bao phủ toàn bộ vòng đời dữ liệu từ tạo lập, lưu trữ đến bảo vệ. Ở giai đoạn đầu vào, FSI cung cấp các giải pháp số hóa và lưu trữ tài liệu ứng dụng công nghệ AI hiện đại, giúp chuyển đổi dữ liệu từ dạng vật lý sang dữ liệu số một cách nhanh chóng, chính xác, tạo nền tảng cho “nguồn dữ liệu sạch” phục vụ vận hành. Đồng thời giải pháp cho phép lưu trữ, quản trị và khai thác dữ liệu sau số hóa một cách an toàn, linh hoạt và hiệu quả.

Ở lớp bảo vệ, FSI tập trung vào các giải pháp kiểm soát và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu – một trong những rủi ro lớn nhất trong kỷ nguyên AI. Trong đó, F-DDH Box đóng vai trò như một lớp “chốt chặn cuối” tại cổng kết nối Internet, giúp phát hiện và ngăn chặn các kết nối bất thường tới máy chủ độc hại (C2), từ đó hạn chế nguy cơ dữ liệu bị đánh cắp ra bên ngoài ngay cả khi hệ thống đã bị xâm nhập.

Bên cạnh đó, các dịch vụ khôi phục dữ liệu (DDR) và xóa dữ liệu an toàn (DDC) cũng được triển khai nhằm đảm bảo dữ liệu luôn sẵn sàng phục hồi khi xảy ra sự cố và được xử lý triệt để khi không còn nhu cầu sử dụng, góp phần hoàn thiện chu trình bảo vệ dữ liệu khép kín cho tổ chức và doanh nghiệp.