Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) vừa tổ chức Hội thảo “Nâng cao minh bạch tài chính thông qua áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) - Bước tiến nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam”, tập trung vào mục tiêu nâng cao nhận thức của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam về vai trò của IFRS trong việc tăng cường tính minh bạch, chất lượng quản trị và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Công cụ then chốt để duy trì vị thế thị trường mới nổi

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Quang Thương - Phó Tổng giám đốc VNX nhấn mạnh, năm 2026 là cột mốc đặc biệt quan trọng trong tiến trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau khi được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Việt Nam đang triển khai đồng bộ các giải pháp để duy trì kết quả này và hướng tới các tiêu chuẩn cao hơn.

Một trong những nhóm giải pháp trọng tâm được xác định trong Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam là nâng cao tính minh bạch của thị trường, tăng cường chất lượng công bố thông tin và khuyến khích doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn thực hiện công bố báo cáo tài chính theo Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS). 

Ông Thương nhấn mạnh IFRS không chỉ là yêu cầu về chuẩn mực kế toán, mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, tăng khả năng so sánh của báo cáo tài chính, giảm bất cân xứng thông tin và củng cố niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài.

Để IFRS được triển khai hiệu quả trong thời gian tới, lãnh đạo VNX cho rằng cần tập trung vào một số nội dung trọng tâm. 

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và hướng dẫn triển khai theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, bảo đảm tính đồng bộ giữa chuẩn mực kế toán, quy định công bố thông tin và yêu cầu quản trị doanh nghiệp.

Thứ hai, nâng cao nhận thức và năng lực triển khai IFRS trong doanh nghiệp để IFRS được nhìn nhận thực sự là một công cụ quản trị và minh bạch tài chính, thay vì chỉ là yêu cầu tuân thủ kế toán.

Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo, truyền thông nhằm hình thành nhận thức thống nhất về vai trò của IFRS đối với nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán minh bạch, hiện đại.

Với vai trò là đơn vị vận hành thị trường, các Sở giao dịch chứng khoán sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý, các tổ chức nghề nghiệp, tổ chức đào tạo và các thành viên thị trường để tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp trong lộ trình nâng cao minh bạch tài chính, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế và phát triển bền vững.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Hà – Đại diện Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) cho biết việc áp dụng IFRS sẽ giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận nguồn vốn toàn cầu và hỗ trợ các doanh nghiệp FDI giảm chi phí chuyển đổi báo cáo tài chính. Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra các thách thức về nguồn nhân lực, sự khác biệt giữa chuẩn mực VAS và IFRS, cũng như chi phí đầu tư hệ thống công nghệ.

Bước đệm cho sự phát triển bền vững

Về vấn đề đào tạo, TS. Phạm Phương Anh (Khoa Kế toán, Học viện Tài chính) nhấn mạnh sự cần thiết của việc thay đổi tư duy: từ tuân thủ quy định sang tư duy dựa trên bản chất giao dịch. Đồng thời, ông Tín Lê (Học viện Smart Train) đã đi sâu hướng dẫn về IFRS 1, giúp doanh nghiệp xử lý các bước kỹ thuật trong lần đầu chuyển đổi từ VAS sang IFRS.

Dưới góc độ tư vấn, bà Phan Mỹ Linh – Phó Tổng Giám đốc KPMG Việt Nam đã đưa ra mô hình 5W và lộ trình chuyển đổi 5 giai đoạn, giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá hiện trạng và xây dựng hệ thống dữ liệu phù hợp với điều kiện thực tế.

Các chuyên gia tại hội thảo thống nhất rằng, áp dụng IFRS là một cuộc cải cách toàn diện về quản trị và tư duy điều hành chứ không đơn thuần là kỹ thuật kế toán. 

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang nỗ lực chuyển mình để giữ vững và nâng cao vị thế trên bản đồ tài chính thế giới, việc triển khai IFRS được xem là “giấy thông hành” thiết yếu. Sự chủ động của các doanh nghiệp niêm yết trong việc minh bạch hóa thông tin theo chuẩn quốc tế không chỉ giúp nâng cao giá trị tự thân của doanh nghiệp, mà còn là nền tảng vững chắc để thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển bền vững, thu hút dòng vốn ngoại và khẳng định uy tín trên trường quốc tế.

Được biết, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với các bên liên quan để triển khai hội thảo với nội dung tương tự tại TP.HCM. Chương trình này sẽ tập trung vào đối tượng là các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE) – nơi tập trung các doanh nghiệp có vốn hóa lớn và đóng vai trò dẫn dắt trên thị trường. Việc mở rộng quy mô đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm này nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong lộ trình áp dụng IFRS của các doanh nghiệp trụ cột, từ đó tạo tác động tích cực lan tỏa toàn thị trường.