| Ông Gavin Lu, Tổng giám đốc BEST Express Việt Nam |
Thưa ông, trước khi nói về câu chuyện của BEST, hãy nhìn rộng ra bối cảnh vĩ mô. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, tăng trưởng GDP 8,02% của năm 2025 là kết quả của một cuộc cải cách toàn diện có tính hệ thống, nhưng thách thức lớn nhất của Việt Nam sắp tới là chuyển dịch từ “mở rộng về lượng” sang “tập trung giá trị gia tăng”. Là một mắt xích trong chuỗi cung ứng, ông cảm nhận sức nóng của sự chuyển dịch này như thế nào?
Tôi có thể cảm nhận sức nóng không chỉ nằm trên các báo cáo vĩ mô, mà nó hiện hữu ngay trong từng chuyến hàng chúng tôi xử lý mỗi ngày.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn được xem là sống còn khi quyết định bước chân vào lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, thay vì tiếp tục làm công xưởng gia công. Có thể nói, Việt Nam đang nỗ lực thay đổi từ “giá rẻ” sang “giá trị”. Trong ngành logistics và thương mại điện tử, điều này ngày càng rõ nét. Nếu như giai đoạn 2020-2024, thị trường chạy đua về “đốt tiền” để lấy thị phần, thì bước sang 2026, từ khóa là “hiệu suất” và “giá trị gia tăng”, khi cơ cấu thị phần logistics thay đổi liên tục và câu chuyện thương mại điện tử có nhiều diễn biến bất ngờ.
- Ông Gavin Lu, Tổng giám đốc BEST Express Việt Nam
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam được dự đoán tăng trưởng liên tục và có thể đạt quy mô 39 tỷ USD trong năm 2026. Con số này sẽ tiếp tục “nở” thành 70 tỷ USD vào năm 2030, một con số quá hấp dẫn nếu tính riêng trong thị trường Đông Nam Á. Nhưng miếng bánh lớn hơn đồng nghĩa với áp lực khủng khiếp hơn. Nhà bán hàng không chỉ cần giao nhanh, mà còn cần giao rẻ, tỷ lệ giao thành công cao và chất lượng giao hàng phải hoàn hảo để nhận đánh giá tốt, tăng được doanh thu. Nếu BEST Express chỉ định vị mình là một “dịch vụ chuyển phát” đơn thuần, chúng tôi sẽ bị đào thải ngay lập tức bởi làn sóng này.
Đây là lý do chúng tôi chọn con đường xây dựng nền tảng dài hạn ngay từ lúc bắt đầu vào thị trường. Chúng tôi không chỉ vận chuyển hàng hóa, chúng tôi còn phân tích dữ liệu và cung cấp giá trị mới liên tục. Sự thích ứng của BEST trong những năm tới sẽ không dựa trên việc mua thêm bao nhiêu chiếc xe tải, mà dựa trên việc chúng tôi “thổi hồn” công nghệ để nâng năng lực quản trị, chuẩn hóa dịch vụ logistics như thế nào, nhằm tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho nền kinh tế số.
Ở góc độ cục bộ hơn, khi bàn về động lực tăng trưởng của TP.HCM năm 2026, một số chuyên gia đã nhấn mạnh rất nhiều đến hạ tầng kết nối liên vùng (Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long) và các khu thương mại tự do (FTZ), logistics mới. BEST Express tận dụng “đòn bẩy” hạ tầng công này như thế nào trong chiến lược của mình?
Hạ tầng giao thông quốc gia và hạ tầng logistics doanh nghiệp giống như “đường ray” và “đoàn tàu”. Chính phủ Việt Nam đang xây những đường ray cao tốc tuyệt vời như các tuyến vành đai, cao tốc kết nối các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Nhiệm vụ của BEST là đặt lên đó những đoàn tàu hiện đại, có hiệu suất tốt nhất.
Cụ thể, sự hoàn thiện của hạ tầng kết nối giúp chúng tôi hiện thực hóa chiến lược “Mạng lưới tích hợp”. Trước đây, điểm nghẽn giữa các hạ tầng khiến việc vận chuyển hàng cồng kềnh đi tỉnh rất khó khăn. Nhưng nay, với hệ thống cao tốc xuyên suốt, BEST Express tự tin tích hợp mô hình BEST Cargo (vận tải hàng hóa) với bưu cục nhượng quyền đầu tiên đặt tại Tân Phú, chạy song song trên cùng hạ tầng với chuyển phát nhanh để chuyển phát đến tận địa phương. Chúng tôi tận dụng sự kết nối chiến lược này để biến 40 trung tâm phân loại (Hub) của mình thành những “nút giao thương” thực sự, nơi hàng hóa từ Bắc vào Nam, từ biên giới về nội địa, từ người bán đến người mua trên toàn quốc được luân chuyển với tốc độ tối ưu nhất.
Đi sâu vào năng lực nội tại, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển khoa học - công nghệ như một yếu tố phát triển chủ lực, BEST Express định nghĩa năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ của mình ra sao? BEST Express có muốn định vị mình trở thành một công ty công nghệ, đổi mới sáng tạo?
Chính xác là ngay từ DNA của BEST Inc. (tập đoàn mẹ của BEST Express Việt Nam), những ngày đầu thành lập đã là một tập đoàn công nghệ cung cấp giải pháp logistics, chuỗi cung ứng và quản lý kho bãi thông minh. Nhà sáng lập BEST Inc. vốn là một kỹ sư khoa học máy tính chứ không phải là một người làm logistics thuần túy. Ông đã dùng năng lực công nghệ để hoàn toàn thay đổi cuộc chơi logistics ở thị trường lớn nhất châu Á.
Tại Việt Nam, toàn bộ phần mềm mà chúng tôi sử dụng đều là tự phát triển và không dừng lại ở một phần mềm giao hàng. Chúng tôi xây dựng một hệ thống vận hành logistics phức tạp nhưng thân thiện với người sử dụng.
Thứ nhất, về quản trị nội bộ, chúng tôi ứng dụng AI vào việc phân tích Big Data. Hệ thống của BEST có thể dự báo sản lượng đơn hàng tại từng phường/xã trước cả khi sự kiện sale diễn ra, giúp điều phối nhân sự chính xác. Đây là cách chúng tôi nâng cao năng suất lao động trong nội bộ và giúp mọi hoạt động liên quan đều diễn ra suôn sẻ.
Thứ hai là trao quyền. Chúng tôi cung cấp các bộ công cụ quản lý, theo dõi đơn hàng miễn phí cho các nhà bán lẻ và chủ bưu cục. Chúng tôi hy vọng đến năm 2030, các đối tác dù ở mũi Cà Mau hay vùng núi phía Bắc, khi có nhu cầu về một công cụ quản lý tồn kho, dòng tiền phức tạp theo thời gian thực (real-time) nhưng phải dễ dùng, có tính địa phương hóa, BEST sẽ là đơn vị cung cấp công cụ đó. Chúng tôi biến năng lực công nghệ của mình thành “tài sản chung” của đối tác.
Dù mục tiêu là gì, tầm nhìn doanh nghiệp đến đâu thì đích đến cuối cùng vẫn là trải nghiệm khách hàng. Với mô hình mới tích hợp cả hàng nặng mà BEST vừa công bố, BEST làm thế nào để đảm bảo chất lượng dịch vụ không bị xuống cấp?
Đây là một câu hỏi rất hay. Nhiều người nghĩ “làm nhiều thì không tinh”, nhưng tư duy của chúng tôi là “tích hợp để tinh gọn”.
Khi triển khai BEST Cargo và tích hợp vào mạng lưới Express, chúng tôi giải quyết được một khoảng trống lớn của thị trường. Trước đây, một khách hàng mua cái áo trên sàn thương mại điện tử thì được giao tận nhà, nhưng mua cái tủ lạnh, bộ bàn ghế thì chi phí ship cộng thêm rất cao, mà thời gian giao nhận cũng rất lâu. Chất lượng dịch vụ chuyển phát truyền thống thì không được chuẩn hóa, nên nếu có vấn đề, khách hàng cũng lười trả hàng mà đành phải nuốt “cục tức” vào trong để sử dụng, còn cửa hàng thì nhận đánh giá thấp.
Với mô hình mới, chúng tôi áp dụng tiêu chuẩn: hàng to cũng được xử lý với tốc độ và quy trình của hàng nhỏ. Tỷ lệ giao hàng thành công ngay lần đầu (First-Attempt Delivery Rate) của chúng tôi luôn đạt mức cao để duy trì chất lượng dịch vụ cam kết. Chúng tôi cũng dùng công nghệ tự động hóa tại các hub để phân loại hàng nặng nhẹ nhàng như hàng nhẹ, hạn chế mọi tác động gây hư hỏng, trầy xước trong quá trình chuyển phát tận cửa nhà khách hàng.
Chất lượng dịch vụ năm 2026 với BEST không chỉ là “nhanh”, mà còn là “đáng tin cậy” và “cùng nhau phát triển”. Người bán sở hữu một đối tác để giải quyết mọi nhu cầu vận chuyển, dễ theo dõi diễn biến mọi sản phẩm hàng hóa; người mua thì có một bên chuyển phát có tiêu chuẩn chất lượng được chuẩn hóa cao.
Cuối cùng, hướng về năm 2030, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao và nền kinh tế số chiếm 30% GDP, ông hình dung vị thế của BEST Express lúc đó sẽ như thế nào?
Năm 2025-2026, theo các lãnh đạo Việt Nam, là “năm bản lề”. Tôi tin rằng, với nền tảng thể chế ngày càng hoàn thiện, môi trường kinh doanh minh bạch, sự quyết liệt về đổi mới sáng tạo và hạ tầng đồng bộ, Việt Nam sẽ sớm quật khởi để trở thành con rồng kinh tế của khu vực và chắc chắn ngành logistics sẽ là viên châu quý của rồng.
Đến năm 2030, tôi hình dung BEST Express không chỉ được nhìn nhận là công ty chuyển phát hàng đầu với chất lượng dịch vụ tốt nhất, mà còn trở thành một hệ sinh thái logistics toàn diện cho mọi nhu cầu hàng hóa tận nơi, từ chuyển phát nhanh (Express), quản lý chuỗi cung ứng và kho bãi thông minh (Supply Chain), vận chuyển xuyên biên giới (Cross-border) đến các giải pháp hỗ trợ chuỗi cung ứng toàn cầu, được bảo chứng bằng nền tảng công nghệ vững chắc.
Với các đối tác, BEST ưu tiên triết lý hoạt động là một đối tác phát triển dài hạn, cùng nhau phát triển và là thương hiệu quốc tế uy tín, hỗ trợ nhà đầu tư bưu cục trở thành doanh nhân số nhờ dòng chảy thương mại điện tử, có đóng góp tích cực vào ngân sách và sự phát triển của chính tỉnh, thành mà họ hoạt động.
Chúng tôi đã chuẩn bị cho hành trình này suốt 5 năm qua. Năm Bính Ngọ này chính là thời điểm “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để BEST Express cùng nền kinh tế số Việt Nam “phi nước đại”.