Con số lợi nhuận dần lộ diện

Mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý III mới khởi động, nhóm công ty chứng khoán - thường là nhóm đưa ra kết quả kinh doanh sớm nhất thị trường - cũng rục rịch công bố báo cáo.

Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) đã công bố kết quả kinh doanh quý III/2026 với lợi nhuận sau thuế đạt 315,1 tỷ đồng, giảm nhẹ 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Lãi từ các tài sản tài chính FVTPL của Công ty tăng 146% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng phần lỗ của hoạt động này tăng mạnh lên 480 tỷ đồng, do đó hiệu suất kém hơn hẳn so với cùng kỳ. Doanh thu từ nghiệp vụ môi giới chứng khoán cũng giảm đến 65%, đạt 127 tỷ đồng.

Ở phía Công ty cổ phần Chứng khoán HVS Việt Nam, doanh thu và lợi nhuận sau thuế quý III/2026 đều tăng trưởng tốt. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế đạt 2,1 tỷ đồng, gấp 3,6 lần cùng kỳ năm 2025. Kết quả này đến từ doanh thu hoạt động tăng mạnh 77%, đạt 5,1 tỷ đồng, trong đó hoạt động mang lại doanh thu chính là lãi từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) với danh mục toàn bộ là hợp đồng tiền gửi kỳ hạn trên 3 tháng.

Một công ty chứng khoán nhỏ khác là Công ty cổ phần Chứng khoán BIS cũng đã công bố kết quả kinh doanh quý III/2026, với lợi nhuận sau thuế tăng hơn 5,7 tỷ đồng so với quý III/2025. Được biết, doanh thu quý này của BIS tăng đột biến 423%, đạt 15,9 tỷ đồng, do phát sinh doanh thu từ hoạt động tư vấn tài chính lên đến 10,6 tỷ đồng. Lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) cũng tăng mạnh, gấp 19,5 lần cùng kỳ và đạt 3,9 tỷ đồng. Dù chưa đủ bù đắp chi phí và BIS vẫn lỗ sau thuế 1,5 tỷ đồng, song so với mức lỗ cùng kỳ năm ngoái (-7,3 tỷ đồng), kết quả này đã tích cực hơn.

Cùng ở phía thua lỗ, Công ty cổ phần Chứng khoán Việt Thành (VTS) báo lỗ đến 9,6 tỷ đồng trong quý III/2026, dù cùng kỳ năm ngoái lãi hơn 24,5 tỷ đồng. Công ty này cho biết, quý III vừa qua, tổng doanh thu giảm 82,9% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi tổng chi phí tăng 29,2%. Nguyên nhân chủ yếu là doanh thu hoạt động môi giới và hoạt động cho vay lần lượt giảm 83,4% và 52,6%. Ngược lại, chi phí hoạt động tự doanh tăng 43,8%, dù các chi phí khác có xu hướng giảm so với quý III/2025.

Các kết quả trên chưa đại diện cho bức tranh lợi nhuận toàn ngành, song với diễn biến thị trường chứng khoán quý III/2026, công ty chứng khoán không được dự báo là nhóm ngành có lợi nhuận tích cực. Trong ngắn hạn, ngành chứng khoán chịu áp lực khi thanh khoản giảm 55 - 60% so với cùng kỳ, kéo doanh thu môi giới đi xuống. Biên lãi cho vay ký quỹ cũng thu hẹp do chi phí vốn tăng và kết quả tự doanh nhạy cảm với biến động của VN-Index.

Không chỉ nhóm công ty chứng khoán, lợi nhuận của các quỹ đầu tư cũng thể hiện tác động lớn của thị trường lên hiệu suất đầu tư. Theo số liệu từ Fmarket, tính từ đầu năm tới ngày 14/10/2026, hầu hết các quỹ mở cổ phiếu trên thị trường đều trong tình trạng hiệu quả đầu tư âm.

Trong đó, loạt quỹ mở với quy mô lớn thuộc top hiệu suất thấp nhất thị trường có thể kể tới như Quỹ Đầu tư tăng trưởng Thành Công (TCGF) -14,87%; Quỹ Đầu tư cổ phiếu tập trung cổ tức DC (DCDE) -14,54%; Quỹ Đầu tư chứng khoán năng động DC (DCDS) -13,23%; Quỹ Đầu tư tăng trưởng dài hạn Việt Nam (VLGF) -11,12%; Quỹ Đầu tư cổ phiếu United ESG Việt Nam (UVEEF) -11,62%...

Dự báo phân hóa mạnh

Theo dự báo của chuyên gia VPBankS, kết quả kinh doanh ngành chứng khoán quý III/2026 dự kiến giảm so với cùng kỳ, chủ yếu do mức nền cao của quý III/2025 khi thanh khoản và giá trị giao dịch tăng mạnh, gây áp lực lên thu nhập môi giới.

Trong khi đó, thu nhập từ cho vay margin được kỳ vọng duy trì ổn định hoặc tăng nhẹ so với cùng kỳ nhờ dư nợ margin duy trì ở mức cao và lãi suất cho vay margin tăng. Hoạt động ngân hàng đầu tư (IB) có thể tiếp tục duy trì tăng trưởng tích cực nhờ nhu cầu huy động vốn trên thị trường trái phiếu, nhưng chưa đủ để bù đắp hoàn toàn mức giảm của thu nhập môi giới.

Về phía VCBS, nhóm phân tích dự báo, kết quả kinh doanh quý III/2026 của các công ty chứng khoán đa phần giảm trong bối cảnh thanh khoản thị trường bình quân phiên giảm khoảng 55 - 60% so với cùng kỳ và thị trường biến động khiến dư nợ margin dự báo hạ nhiệt. Tuy nhiên, quy mô cho vay dự kiến vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ nhờ nguồn vốn bổ sung từ các đợt tăng vốn trong nửa cuối năm 2025 và nửa đầu năm 2026.

Nhóm công ty chứng khoán top đầu có thể ghi nhận kết quả kinh doanh quý III/2026 kém tích cực hơn so với cùng kỳ do doanh thu môi giới giảm theo thanh khoản, NIM hoạt động hỗ trợ tài chính có thể thu hẹp trong bối cảnh môi trường lãi suất cao và lợi nhuận đầu tư chịu ảnh hưởng từ biến động của Chỉ số VN-Index. Trong khi đó, nhóm công ty chứng khoán nhỏ và vừa có khả năng ghi nhận mức giảm mạnh hơn, do lợi nhuận tự doanh quý III/2025 ở mức cao, tạo nền so sánh cao.

Các nhóm phân tích đã đưa ra dự báo về kết quả kinh doanh của những công ty chứng khoán lớn hàng đầu thị trường. Trong đó, VPBankS cho rằng, lợi nhuận quý III/2026 của Công ty Chứng khoán SSI có thể thấp hơn so với cùng kỳ với mức giảm 23,4%, chủ yếu do mức nền cao của quý III/2025 khi thanh khoản thị trường và hoạt động giao dịch tăng mạnh, hỗ trợ đáng kể cho doanh thu môi giới. Dự báo của VCBS cũng ước tính lợi nhuận của SSI quý III năm nay có thể giảm khoảng 29,3%.

Với Công ty cổ phần Chứng khoán TP.HCM (HSC), cả 2 nhóm phân tích trên đều dự báo mức giảm lợi nhuận sau thuế quý III/2026 từ 13-14% so với cùng kỳ năm ngoái trong bối cảnh thanh khoản giảm khá mạnh.

Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap cũng có khả năng không nằm ngoài ảnh hưởng chung, với lợi nhuận sau thuế được VCBS dự báo giảm 18,7% so với quý III/2025. Dự báo này được đưa ra trong bối cảnh nhóm phân tích cho rằng, thị phần có thể giảm nhẹ khi đóng góp của khối ngoại vào tổng giá trị giao dịch suy giảm so với quý trước.

Xét về thị phần môi giới, nhiều công ty chứng khoán lớn đã ghi nhận sự sụt giảm đáng kể trong quý III/2026 trên cả 3 sàn. Trong đó, Vietcap thu hẹp thị phần từ 7,8% trên HoSE quý II/2026 xuống 7% trong quý III. Đồng thời, công ty này còn mất luôn vị trí trong Top 10 thị phần môi giới quý III/2026 ở sàn Hà Nội và giảm từ 8,24% xuống còn 5,53% trên sàn UPCoM.

Bức tranh thị phần môi giới trên 3 sàn cũng có những thay đổi lớn trong quý III/2026 khi nhiều cái tên trong top 10 quý II rớt hạng, thậm chí biến mất khỏi danh sách và nhường chỗ cho những công ty chứng khoán khác. Cụ thể, 3 công ty gia nhập Top 10 môi giới UPCoM quý III gồm Chứng khoán KAFI, Chứng khoán An Bình (ABS) và Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), trong khi Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), Chứng khoán FPT (FPTS) và SHS gia tăng thị phần và xuất hiện trong top 10 môi giới cổ phiếu niêm yết trên HNX.

Theo ước tính của chuyên gia FPTS, biên lợi nhuận gộp mảng môi giới quý III/2026 toàn ngành đạt 21,1%, giảm so với quý trước và cùng kỳ năm ngoái, với phí giao dịch tiếp tục thu hẹp và thanh khoản giao dịch ảm đạm. So sánh các doanh nghiệp trong top 10 thị phần HSX, phần lớn các công ty có biên lợi nhuận giảm so với quý trước và so với cùng kỳ.

Ở mảng cho vay margin, dư nợ cho vay margin toàn ngành ước tăng 16,1% vào cuối quý III/2026 so với đầu năm trong bối cảnh thanh khoản thị trường ảm đạm và lãi suất cho vay margin ước tăng 50 điểm cơ bản. Nguyên nhân đến từ vòng quay danh mục giảm trong thị trường đi ngang với tâm lý “gồng lỗ”, cùng với giao dịch thỏa thuận có giá trị lớn và kỳ hạn dài; các công ty chứng khoán cạnh tranh đẩy mạnh dư nợ thông qua các gói ưu đãi nhờ quy mô vốn chủ sở hữu tăng.

FPTS đánh giá, biên lãi thuần cho vay margin dự báo thu hẹp khoảng 4 điểm cơ bản so với quý trước, đạt 6,7% trong quý III/2026 do chi phí vốn cho hoạt động margin ước tăng 14 điểm cơ bản và lãi suất cho vay ước tăng 9 điểm cơ bản so với hồi quý II.

Dù vậy, áp lực phân hóa lợi nhuận trong quý III không đồng nghĩa triển vọng của ngành chứng khoán sẽ tiếp tục kém tích cực trong giai đoạn tới, bởi kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán có mối liên hệ chặt chẽ với diễn biến thị trường, đặc biệt là thanh khoản, nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính và hiệu quả hoạt động tự doanh. Trong ngắn hạn, triển vọng phục hồi lợi nhuận ngành chứng khoán vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng cải thiện dòng tiền trên thị trường.