Camera không chỉ là chiếc mắt điện tử

"Tối hôm đó, tôi mở camera để xem con gái đã ngủ chưa. Nhưng thay vì hình ảnh quen thuộc trong phòng ngủ, màn hình điện thoại lại hiện lên cảnh một gia đình hoàn toàn xa lạ đang sinh hoạt ở đâu đó".

Đây không phải là tình tiết trong phim viễn tưởng, mà là một sự cố bảo mật có thật với hệ thống camera kết nối Internet. Riêng tại Việt Nam, không ít lần camera nhà riêng của người nổi tiếng bị hacker xâm nhập và phát tán hình ảnh riêng tư. Nghiên cứu của BitSight từng phát hiện hàng chục nghìn webcam, camera giám sát mở công khai trên Internet, cho phép người ngoài dễ dàng truy cập qua địa chỉ IP.

Những rủi ro này đang khiến người dùng thay đổi cách nhìn. Nếu trước đây họ chỉ quan tâm đến độ phân giải, góc quay hay giá bán, thì nay câu hỏi quan trọng hơn là: dữ liệu camera thực sự được lưu ở đâu và ai quản lý?

Camera hiện đại thực chất là thiết bị IoT kết nối Internet liên tục, truyền hình ảnh lên các máy chủ lưu trữ từ xa (nền tảng cloud). Do đó, chất lượng hệ thống lưu trữ, vị trí đặt máy chủ và năng lực của nhà cung cấp có vai trò quan trọng không kém chính chiếc camera. Khi thiết bị xuất hiện ở các không gian riêng tư nhất, câu chuyện bảo mật dữ liệu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Rủi ro không chỉ đến từ các cuộc tấn công tinh vi. Nhiều dòng camera giá rẻ hiện tồn tại lỗ hổng cho phép bên thứ ba truy cập trái phép hoặc điều khiển từ xa do phần mềm lỗi thời hoặc dùng mật khẩu mặc định. Những thiết bị này chẳng khác nào một "gián điệp" vô hình trong không gian sống.

Vì sao vị trí đặt máy chủ ngày càng quan trọng?

Trên thị trường, người dùng có thể chọn thương hiệu nước ngoài hoặc các hệ sinh thái trong nước. Tuy nhiên, bên cạnh chất lượng thiết bị, nơi lưu trữ dữ liệu đang trở thành tiêu chí được quan tâm lớn nhờ các lợi ích ba lợi ích.

Thứ nhất là tốc độ truy xuất. Khi dữ liệu lưu trữ tại máy chủ trong nước, khoảng cách truyền tải được rút ngắn. Người dùng xem lại video nhanh hơn, giảm tình trạng giật, lag - yếu tố quyết định khi cần kiểm tra an ninh khẩn cấp hoặc giám sát vận hành kinh doanh.

Thứ hai là tính ổn định. Khi xảy ra sự cố đứt cáp quang biển, các hệ thống phụ thuộc vào hạ tầng nước ngoài sẽ bị ảnh hưởng lớn. Ngược lại, dữ liệu lưu trong nước luôn duy trì khả năng truy cập ổn định.

Thứ ba là pháp lý và quyền riêng tư. Việt Nam đã ban hành nhiều quy định về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc lưu trữ dữ liệu trong nước giúp quá trình quản lý và xử lý phát sinh rõ ràng hơn theo khuôn khổ pháp luật hiện hành. Từ ngày 1/7/2026, các quy định mới của Bộ Công an đối với thiết bị Camera IP sẽ chính thức có hiệu lực, tập trung vào các tiêu chuẩn an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và quản lý thiết bị kết nối Internet.

Theo các chuyên gia, camera đang là một trong những nguồn dữ liệu lớn nhất trong đời sống số. Dữ liệu video không còn đơn thuần là các tệp ghi hình mà đã trở thành tài sản số cần bảo vệ. Vì vậy, xu hướng lưu trữ dữ liệu trong lãnh thổ trong nước  đang được thúc đẩy để bảo vệ công dân và giảm phụ thuộc vào hạ tầng nước ngoài.

Nhận thức này chuyển dịch thị trường từ cuộc đua giá rẻ sang cuộc đua về độ tin cậy. Người dùng bắt đầu chú trọng vị trí trung tâm dữ liệu, tiêu chuẩn bảo mật và trách nhiệm của nhà cung cấp. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp công nghệ lớn đã đầu tư mạnh vào hạ tầng cloud để đáp ứng xu hướng này.

Về hạ tầng số, Viettel là một trong những đơn vị dẫn đầu thị trường camera nhờ trực tiếp vận hành trung tâm dữ liệu quy mô lớn nhất Việt Nam. Sở hữu đồng thời hạ tầng viễn thông, nền tảng cloud và hệ thống Data Center giúp Viettel tối ưu tốc độ truy cập, đảm bảo tính ổn định dịch vụ và đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu theo quy định hiện hành.

Cùng với nhu cầu giám sát ngày càng phổ biến, camera hiện cũng đang được nhiều nhà mạng tích hợp vào các gói dịch vụ Internet gia đình. Hiện tại, Viettel đang triển khai chương trình tặng kèm camera cho một số khách hàng đăng ký mới dịch vụ FTTH, góp phần giúp các giải pháp giám sát thông minh tiếp cận nhiều hộ gia đình hơn.

Một chiếc camera có thể ghi hình sắc nét, nhưng giá trị thực sự nằm ở khả năng bảo vệ dữ liệu suốt vòng đời sử dụng, bởi thứ chúng ta muốn bảo vệ không chỉ là ngôi nhà, mà còn là những khoảnh khắc riêng tư của chính mình. Trong kỷ nguyên số, câu hỏi "dữ liệu được lưu ở đâu?" đang trở nên quan trọng hơn câu hỏi "camera có ghi hình nét hay không?".