Xoá bỏ các điểm giết mổ nhỏ lẻ

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, lượng thịt gia súc, gia cầm được kiểm soát hiện đáp ứng hơn 60% nhu cầu tiêu dùng của người dân Thủ đô. Tuy nhiên, hệ thống giết mổ còn phân tán, đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức lại sản xuất, đầu tư hạ tầng và tăng cường quản lý.

Trước khi triển khai Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 20/10/2025 của UBND TP. Hà Nội về quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật đến năm 2030, toàn thành phố có 701 cơ sở giết mổ. Trong đó, chỉ có 9 cơ sở công nghiệp, 26 cơ sở bán công nghiệp, còn lại 666 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, thủ công, chiếm khoảng 95% tổng số cơ sở.

Phần lớn các điểm giết mổ thủ công nằm xen kẽ trong khu dân cư ngoại thành, quy mô nhỏ, hoạt động phân tán. Điều kiện vệ sinh thú y, thu gom và xử lý chất thải tại nhiều cơ sở chưa bảo đảm, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát.

Thực trạng này tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh động vật, mất an toàn thực phẩm và ô nhiễm môi trường, đặc biệt khi lượng sản phẩm đưa ra thị trường mỗi ngày rất lớn.

Ông Nguyễn Hữu Thảo, Trưởng phòng Quản lý dịch bệnh, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết, với quy mô chăn nuôi, giết mổ và tiêu thụ sản phẩm động vật lớn, việc kiểm soát giết mổ có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh thú y và sức khỏe người tiêu dùng.

Thực hiện Kế hoạch số 283/KH-UBND, các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động giết mổ, yêu cầu các hộ kinh doanh ký cam kết dừng hoạt động hoặc chuyển đổi sang mô hình phù hợp.

Đến đầu tháng 9/2026, 100% UBND xã, phường trên địa bàn đã ban hành văn bản chỉ đạo và thành lập tổ kiểm tra liên ngành để giám sát việc thực hiện tại cơ sở.

Song song với việc chấn chỉnh hoạt động giết mổ tự phát, thành phố đang từng bước hoàn thiện mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung, tạo điều kiện kiểm soát đồng bộ từ đầu vào đến sản phẩm đưa ra thị trường.

Theo ông Tạ Văn Tường, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 4314/QĐ-UBND ngày 16/8/2026, phê duyệt quy hoạch mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung. Theo quy hoạch, Hà Nội dự kiến bố trí 28 cơ sở giết mổ tại 25 xã, phù hợp với định hướng phát triển đô thị và nhu cầu tiêu thụ thực phẩm trên địa bàn.

Hiện thành phố có 71 cơ sở giết mổ tập trung và tập trung tạm thời được kiểm soát theo quy định. Bình quân mỗi ngày, các cơ sở này thực hiện giết mổ khoảng 6.500 con lợn, 85.000 gia cầm và 300 trâu, bò.

Việc triển khai quy hoạch mới sẽ giảm dần hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, tạo điều kiện đầu tư hệ thống kiểm soát vệ sinh thú y, xử lý nước thải, chất thải và bảo quản sản phẩm theo quy trình thống nhất.

Gỡ vướng về quỹ đất, vốn đầu tư và năng lực kiểm soát

Dù quy hoạch đã được xác lập, việc chuyển đổi sang mô hình giết mổ tập trung vẫn đối mặt nhiều khó khăn, nhất là về địa điểm, quỹ đất và nguồn vốn đầu tư.

Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, Hà Nội cần ưu tiên tháo gỡ những vướng mắc này để tạo điều kiện hình thành các cơ sở giết mổ đáp ứng yêu cầu vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Việc lựa chọn địa điểm phải dựa trên nhu cầu thực tế, bảo đảm công suất phù hợp và thuận lợi trong vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, các cơ sở cần được đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý nước thải và chất thải phát sinh trong quá trình giết mổ.

Thành phố cũng cần rà soát nhu cầu tại từng địa bàn, đánh giá chính xác công suất và khả năng đáp ứng của các cơ sở hiện có trước khi triển khai dự án mới, tránh tình trạng đầu tư dàn trải hoặc thiếu công suất khi đưa vào vận hành.

Đối với các điểm giết mổ tập trung tạm thời, việc bố trí cần gắn với lộ trình chuyển đổi cụ thể, tránh kéo dài giải pháp trước mắt, ảnh hưởng đến mục tiêu hình thành hệ thống giết mổ tập trung theo quy hoạch.

Hà Nội cũng cần củng cố lực lượng thú y cơ sở, bảo đảm kiểm soát thường xuyên từ khâu vận chuyển động vật đến kiểm tra trước và sau giết mổ. Công tác giám sát phải được duy trì đối với dấu kiểm soát giết mổ, điều kiện bảo quản, vận chuyển sản phẩm và nguồn gốc thịt đưa ra thị trường.

Các hành vi giết mổ không phép, vận chuyển động vật không rõ nguồn gốc hoặc kinh doanh sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm cần được phát hiện, xử lý kịp thời. Việc chuyển đổi mô hình cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và cơ sở kinh doanh nhằm bảo đảm tiến độ, hạn chế gián đoạn nguồn cung thực phẩm.