Cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 4

Chiều 15/4, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì họp các Ban Chỉ đạo về: Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô trên địa bàn TP. Hà Nội; Giải phóng mặt bằng các Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Các dự án đường sắt trên địa bàn TP. Hà Nội; Các công trình, dự án trọng điểm hạ tầng kỹ thuật, giao thông trên địa bàn TP. Hà Nội giai đoạn 2026-2030.

Báo cáo về tình hình triển khai thực hiện Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội trên địa bàn TP. Hà Nội, Giám đốc Ban quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng công trình giao thông TP. Hà Nội Ngô Ngọc Vân cho biết, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đoạn qua Hà Nội (dài 59,2km, đi qua 17 phường, xã) với tổng diện tích thu hồi 800,15ha và 9.039 ngôi mộ cơ bản đã hoàn thành. Trong đó, 13/13 khu tái định cư đã được xây dựng xong; việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di chuyển mộ đạt tiến độ. Hệ thống điện cao thế 110-500kV đã được di dời, chỉ còn một số công trình hạ tầng kỹ thuật nhỏ lẻ tại Mê Linh, Hoài Đức, Yên Nghĩa, Tam Hưng đang hoàn thiện.

Về thi công, Dự án thành phần 2.1 (đường song hành) đã hoàn thành khoảng 35/51,5km bê tông nhựa, giá trị sản lượng đạt khoảng 85%, phấn đấu thông xe kỹ thuật các đoạn tuyến trong tháng 6-2026. Dự án thành phần 3 (BOT) khởi công từ 6/9/2025, đang được đẩy nhanh để kịp phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Trong đó, phần đầu tư công đã triển khai 43 mũi thi công tại 9/12 gói thầu, tập trung vào các cầu lớn như Hồng Hà, Mễ Sở, Hoài Thượng; giá trị thực hiện đạt khoảng 10,6% hợp đồng. Phần vốn nhà đầu tư đang hoàn tất thiết kế, thẩm định 57,8/66 km, dự kiến thi công từ tháng 4/2026; đồng thời đã ký phụ lục hợp đồng, tái cơ cấu liên danh còn 3 nhà đầu tư làm cơ sở ký hợp đồng tín dụng khoảng 25.453 tỷ đồng trong tháng 4/2026.

Báo cáo khái quát tình hình triển khai công tác GPMB đối với hai dự án đường sắt trọng điểm gồm: Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết: Đối với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đoạn qua Hà Nội dài khoảng 27,9km, dự kiến thu hồi gần 126ha đất trên địa bàn 6 xã.

Đến nay, các địa phương đã thành lập đầy đủ Ban chỉ đạo, Hội đồng bồi thường và các tổ giúp việc; bước đầu triển khai rà soát, xác định phạm vi thu hồi đất, đạt khoảng 50-60% khối lượng. Dự kiến có khoảng 5.400 ngôi mộ cần di chuyển. TP. Hà Nội đã dự kiến bố trí 11 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 70 ha và 9 khu quy tập mộ. Tuy nhiên, công tác cắm mốc giới chưa triển khai do chưa có đề nghị chính thức từ chủ đầu tư và các địa phương.

Đối với Dự án tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đoạn qua Hà Nội dài khoảng 43,5 km, diện tích thu hồi khoảng 309,8ha trên địa bàn 8 xã, phường. Các địa phương đã cơ bản hoàn thành việc tổ chức bộ máy GPMB, đang rà soát, quy chủ theo hồ sơ sơ bộ; dự kiến có trên 900 hộ cần tái định cư và hơn 850 ngôi mộ phải di dời. Hiện các địa phương đề xuất 5 khu tái định cư với tổng diện tích khoảng 5 ha, đang trong giai đoạn lập quy hoạch chi tiết. Đồng thời, bước đầu xác định 2 khu quy tập mộ chính.

Báo cáo tình hình triển khai thực hiện các dự án đường sắt đô thị trên địa bàn TP. Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Việt Hải cho biết, theo Quy hoạch chung Thủ đô, mạng lưới đường sắt đô thị gồm 14 tuyến với tổng chiều dài khoảng 616,9 km. Trong định hướng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, dự kiến mở rộng lên 18 tuyến với tổng chiều dài khoảng 996 km, bổ sung các tuyến liên vùng và cấu trúc mạng lưới theo mô hình “hướng tâm - vành đai”, tạo kết nối đồng bộ giữa đô thị trung tâm và các khu vực vệ tinh.

Đến nay, TP. Hà Nội đã đưa vào khai thác khoảng 21,55 km (tương đương 3,5%), đang thi công 54,42 km (8,8%) và đang nghiên cứu đầu tư khoảng 119 km. Phần lớn khối lượng còn lại, khoảng 68,5%, chưa được triển khai.

Báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội về tình hình triển khai các công trình, dự án trọng điểm hạ tầng kỹ thuật, giao thông trên địa bàn TP. Hà Nội giai đoạn 2026-2030 cho thấy, hệ thống giao thông khung Thủ đô gồm 5 tuyến vành đai chính, 12 tuyến quốc lộ, 8 trục hướng tâm, 28 cầu qua sông Hồng và mạng lưới đường sắt đô thị 14 tuyến (dự kiến mở rộng lên 18 tuyến theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm). Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được phân vùng tiêu thoát nước theo 3 khu vực chính: Tả Đáy, Hữu Đáy và Bắc Hà Nội cùng 39 lưu vực xử lý nước thải với 41 nhà máy.

Hạ tầng giao thông tạo động lực tăng trưởng kinh tế

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các sở, ngành của TP. Hà Nội cũng như các đơn vị liên quan trao đổi tình hình thực tiễn trên khai các dự án, đề xuất giải pháp để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, về tiến độ triển khai, các đơn vị cần xác định rõ tinh thần chủ động, không chờ đợi hoàn thiện đầy đủ các cơ chế mới triển khai.

Ông Nguyễn Xuân Lưu cũng đề nghị các đơn vị cần sớm cập nhật theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, bảo đảm đồng bộ, thống nhất từ TP đến cơ sở. Các sở, ngành phải phối hợp chặt chẽ, thông tin rõ ràng tới các xã/phường và người dân, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu một cách, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện và triển khai dự án.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn nhấn mạnh yêu cầu tập trung tháo gỡ các tồn tại, vướng mắc kéo dài, đặc biệt trong triển khai các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Về dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, ông Dương Đức Tuấn cho biết, cơ bản tiến độ được kiểm soát, song cần khẩn trương xử lý các vướng mắc liên quan điều chỉnh chủ trương đầu tư và bổ sung giải phóng mặt bằng tại một số nút giao.

Về nguồn lực, ông Dương Đức Tuấn cho rằng cần đa dạng hóa hình thức đầu tư, kết hợp vốn ngân sách với huy động xã hội hóa, trái phiếu và hợp tác quốc tế, nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án, tạo động lực phát triển Thủ đô trong giai đoạn tới.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh mục đích cuộc họp nhằm rà soát, đánh giá tiến độ triển khai các dự án hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật trọng điểm trên địa bàn TP. Hà Nội hiện nay. Thời gian qua, TP. Hà Nội đã tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có việc tham mưu hoàn thiện các cơ chế, chính sách lớn; xây dựng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn; đồng thời chuẩn bị các điều kiện để triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi). Trong các văn kiện chiến lược này, nhiệm vụ phát triển hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, được xác định là then chốt, tạo động lực tăng trưởng.

Ông Vũ Đại Thắng cho biết, UBND TP. Hà Nội được giao trực tiếp chỉ đạo nhiều dự án quan trọng như các tuyến vành đai, hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến đường sắt quốc gia đi qua địa bàn. Đây là những công trình có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực kết nối, phát triển kinh tế - xã hội và định hình không gian đô thị trong dài hạn.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương trong triển khai các dự án trọng điểm, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng. Điển hình, dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đã hoàn thành bàn giao mặt bằng sớm hơn kế hoạch 6 tháng, góp phần bảo đảm tiến độ chung và được các cơ quan Trung ương ghi nhận.

Nhấn mạnh yêu cầu thời gian tới, ông Vũ Đại Thắng đề nghị các sở, ngành tiếp tục chủ động rà soát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, nhất là các vướng mắc liên quan đến mặt bằng, vật liệu xây dựng, giá cả thị trường và tổ chức thi công, bảo đảm tiến độ các dự án. Trường hợp vượt thẩm quyền, cần báo cáo ngay để lãnh đạo TP. Hà Nội xem xét, chỉ đạo xử lý.

Đối với các dự án đường sắt quốc gia và liên vận quốc tế, TP. Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng tâm là công tác giải phóng mặt bằng. Vì vậy, cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để sớm xác định hướng tuyến, chỉ giới, tạo cơ sở triển khai đồng bộ, đồng thời gắn kết chặt với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Về hệ thống đường sắt đô thị, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh đây là trụ cột phát triển trong giai đoạn tới. Do đó, cần sớm hoàn thiện quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, xác định rõ lộ trình và thứ tự ưu tiên đầu tư. Trước mắt, tập trung triển khai các tuyến trọng điểm như tuyến số 1 và tuyến số 6, đồng thời bảo đảm kết nối đồng bộ với mạng lưới đường sắt quốc gia.

Đối với hệ thống đường bộ, ông Vũ Đại Thắng cho biết, TP tiếp tục ưu tiên hoàn thiện, khép kín các tuyến vành đai, đặc biệt là Vành đai 3, 3,5 và nghiên cứu đầu tư Vành đai 5 theo hướng phù hợp điều kiện thực tế, phát huy hiệu quả liên kết vùng.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu các Ban Chỉ đạo, sở, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ, bảo đảm triển khai hiệu quả các dự án trọng điểm, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.