UBND tỉnh Gia Lai vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội về tình hình triển khai Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, đồng thời giải trình các nội dung được cơ quan của Quốc hội nêu tại Báo cáo số 963/BC-UBKTTC16 ngày 24/8/2026.

Thu hẹp khoảng cách tiến độ

Được biết, Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có chiều dài khoảng 125 km, điểm đầu tại Quốc lộ 19B thuộc phường An Nhơn Bắc, điểm cuối tại đường Hồ Chí Minh thuộc phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai. Dự án được đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe, nền đường rộng 24,75 m, vận tốc thiết kế 100 km/h theo hình thức đầu tư công, với tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỷ đồng và mục tiêu hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2029.

Công trình cao tốc kết nối giữa Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ này được chia thành 3 dự án thành phần, trong đó Dự án thành phần 1 dài 22 km, tổng mức đầu tư 6.989 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 dài 68 km, tổng mức đầu tư 27.576 tỷ đồng; Dự án thành phần 3 dài 35 km, tổng mức đầu tư 9.169 tỷ đồng.

Với tổng mức đầu tư chiếm khoảng 63% toàn Dự án, Dự án thành phần 2 vừa có quy mô lớn nhất, vừa tập trung nhiều công trình có yêu cầu kỹ thuật phức tạp.

Trước đó, tại báo cáo thẩm tra việc thực hiện Nghị quyết số 219/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã chỉ ra sự chênh lệch đáng kể về tiến độ giữa 3 dự án thành phần, trong đó Dự án thành phần 2 chậm rõ rệt về giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và giải ngân.

Cụ thể, đến ngày 1/8/2026, toàn Dự án mới giải ngân 3.824,5/9.529,9 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026, đạt 40,1%; trong đó, Dự án thành phần 1 đạt 63,4%, Dự án thành phần 3 đạt 92,7%, còn Dự án thành phần 2 mới đạt 7,2%.

Tuy nhiên, những số liệu cập nhật mới nhất tính đến ngày 3/9/2026 của UBND tỉnh Gia Lai cho thấy Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đã có những chuyển biến đáng kể, đặc biệt về khả năng giải ngân và triển khai xây lắp.

Theo ông Nguyễn Tự Công Hoàng – Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, trong năm 2026, Dự án được bố trí 9.529,9 tỷ đồng, gồm 9.100 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và 429,9 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương; đến thời điểm báo cáo, giá trị giải ngân đã đạt 8.964,3 tỷ đồng, tương đương 94,1% kế hoạch vốn được giao.

Trong đó, Dự án thành phần 1 đã giải ngân 1.983,073/1.997,5 tỷ đồng, đạt 99,3%; Dự án thành phần 2 giải ngân 4.385,6/4.580,1 tỷ đồng, đạt 95,8%; Dự án thành phần 3 giải ngân 2.595,7/2.952,3 tỷ đồng, đạt 88%. Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân của Dự án thành phần 2 đã tăng mạnh so với mức 7,2% được ghi nhận tại ngày 1/8/2026, qua đó góp phần thu hẹp đáng kể khoảng cách giải ngân giữa 3 dự án thành phần.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, khoảng 565,6 tỷ đồng còn lại trong kế hoạch vốn năm 2026 dự kiến được giải ngân hết trong tháng 9/2026; lũy kế từ đầu Dự án đến nay, giá trị giải ngân đạt 9.861,8/10.427,4 tỷ đồng, trong đó 5.940 tỷ đồng được sử dụng để tạm ứng và thanh toán xây lắp, 3.605,9 tỷ đồng chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và 315,9 tỷ đồng thanh toán chi phí tư vấn, bảo hiểm cùng các khoản chi khác.

Cùng với khả năng hấp thụ vốn được cải thiện, tiến độ thi công tại 2 dự án thành phần đã khởi công từ cuối năm 2025 cũng đang vượt kế hoạch đề ra.

Tại Dự án thành phần 1, được khởi công ngày 19/12/2025 và gồm 2 gói thầu xây lắp, các nhà thầu đang đồng loạt triển khai nền đường, công trình thoát nước, cầu, hầm chui và sản xuất cấu kiện đúc sẵn.

Đến hết tháng 8/2026, giá trị thực hiện của Dự án thành phần 1 đạt khoảng 392/4.360,2 tỷ đồng, tương đương 9% giá trị xây lắp hợp đồng, trong khi sản lượng theo kế hoạch cùng thời điểm là 330 tỷ đồng, tương ứng tiến độ chung vượt khoảng 1,4%.

Tương tự, tại Dự án thành phần 3, giá trị thực hiện đã đạt khoảng 450/5.910,94 tỷ đồng, tương đương 7,6% giá trị xây lắp hợp đồng, cao hơn mức kế hoạch 395 tỷ đồng đến hết tháng 8/2026 và vượt tiến độ chung khoảng 0,9%.

Hiện UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu tổ chức lại phương án thi công Dự án thành phần 3 theo hướng tăng cường nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp, qua đó phấn đấu cơ bản hoàn thành, thông toàn tuyến trước ngày 31/12/2027 và hoàn thiện toàn bộ công trình trong tháng 8/2028, rút ngắn khoảng 4 tháng so với tiến độ hợp đồng.

Giải ngân vượt kế hoạch 

Được biết, chuyển biến đáng chú ý nhất tại Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang thuộc về Dự án thành phần 2, vốn từng được coi là mắt xích yếu nhất.

Trong tổng số 4 gói thầu xây lắp của Dự án thành phần 2, các gói XL.02, XL.03 và XL.04 đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng; các đơn vị thi công đang triển khai công tác chuẩn bị công trường, huy động nhân lực, thiết bị, tập kết vật liệu, xây dựng phòng thí nghiệm hiện trường, lán trại, bãi đúc dầm và đường công vụ.

Đối với gói XL.01 còn lại, Ban quản lý dự án các công trình Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai sẽ hoàn thành lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng trước ngày 10/9/2026.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc Dự án thành phần 2 chậm hơn kế hoạch ban đầu xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có quá trình nghiên cứu, điều chỉnh hướng tuyến đoạn qua đèo An Khê để lựa chọn phương án tối ưu hơn về kinh tế - kỹ thuật.

Phương án hướng tuyến được phê duyệt sau điều chỉnh giúp giảm khoảng 1.600 m chiều dài cầu cấp đặc biệt, tiết kiệm khoảng 1.000 tỷ đồng và giảm khoảng 10 ha diện tích chiếm dụng rừng tự nhiên, mặc dù quá trình nghiên cứu, rà soát và thẩm định đã ảnh hưởng nhất định tới tiến độ chuẩn bị Dự án.

Dự án thành phần 2 cũng là đoạn có điều kiện địa hình, địa chất phức tạp nhất, khi trên tuyến bố trí 2 hầm xuyên núi dài khoảng 2.750 m và 2.980 m cùng 4 cầu cấp đặc biệt; vì vậy, yêu cầu đối với thiết kế, tổ chức thi công, vật liệu và kiểm soát an toàn đều cao hơn so với các đoạn tuyến thông thường.

Để bù lại phần tiến độ đã chậm, thời gian thực hiện các gói thầu thuộc Dự án thành phần 2 được điều chỉnh từ 42 tháng xuống còn 38 tháng, đồng thời các nhà thầu được yêu cầu tăng cường máy móc, thiết bị, nhân lực và tổ chức tăng ca, tăng kíp.

Đối với mỗi công trình hầm, nhà thầu dự kiến bố trí 4 mũi thi công cho 2 ống hầm từ hai phía, trong khi mỗi gói thầu sẽ bổ sung từ 4 - 6 mũi thi công đường, cầu, cống và mở thêm đường công vụ để tăng khả năng tiếp cận công trường.

Theo tiến độ cập nhật, Dự án thành phần 2 đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật vào ngày 30/6/2029, hoàn thiện 2 hầm An Khê và Mang Yang vào cuối tháng 8/2029, đồng thời hoàn thành toàn bộ công trình trong tháng 10/2029.

Trên cơ sở khả năng giải ngân hiện nay, UBND tỉnh Gia Lai đề nghị Trung ương xem xét bổ sung thêm 6.000 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương cho Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku trong năm 2026, trong đó 4.430 tỷ đồng dành cho tạm ứng và thanh toán khối lượng xây lắp, 1.180 tỷ đồng phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và 390 tỷ đồng dành cho tư vấn cùng các chi phí khác.

“UBND tỉnh Gia Lai cam kết giải ngân hết nguồn vốn bổ sung nếu được Trung ương sớm bố trí cho Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn – Pleiku”, lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.