Không còn là những bài toán thuần túy mang tính kỹ thuật, nhiều câu hỏi được đặt trong bối cảnh đời sống, khoa học, công nghệ, đòi hỏi thí sinh phải biết phân tích tình huống và kết nối kiến thức để tìm ra lời giải.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã khép lại với đề thi môn Toán được đánh giá bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tiếp tục thể hiện rõ định hướng đổi mới trong kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.

Theo nhận định của Tổ Toán, Hệ thống Giáo dục HOCMAI, đề thi năm nay giữ nguyên cấu trúc và định dạng như đề thi chính thức năm 2025, tạo sự ổn định và thuận lợi cho thí sinh trong quá trình ôn tập. Tuy nhiên, đằng sau sự ổn định về hình thức là những yêu cầu ngày càng cao về năng lực tư duy, lập luận và giải quyết vấn đề.

Đề thi gồm 3 phần với tổng cộng 34 ý hỏi trong thời gian làm bài 90 phút. Phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn gồm 12 câu ở mức độ nhận biết và thông hiểu.

Phần trắc nghiệm đúng sai gồm 4 câu với 16 ý hỏi được thiết kế theo lộ trình từ nhận biết đến vận dụng. Phần trả lời ngắn gồm 6 câu, tập trung ở mức độ vận dụng. Cấu trúc này giúp đánh giá toàn diện hơn năng lực của người học thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ công thức hay thực hiện các phép tính quen thuộc.

Một trong những điểm nổi bật của đề thi năm nay là sự xuất hiện với tần suất cao của các câu hỏi gắn với bối cảnh thực tiễn. Nhiều bài toán được xây dựng từ các tình huống trong đời sống, sức khỏe, khoa học, công nghệ, kinh tế và kỹ thuật, buộc thí sinh phải đọc hiểu dữ liệu, phân tích thông tin và lựa chọn phương pháp giải quyết phù hợp. Đây là xu hướng phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực mà Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng tới.

Theo các chuyên gia giáo dục, dạng câu hỏi đúng sai và trả lời ngắn tiếp tục là "điểm nhấn" của đề thi. Những câu hỏi này không chỉ yêu cầu thí sinh nắm chắc kiến thức nền tảng mà còn phải biết liên hệ, kết nối các mạch kiến thức đã học để xử lý vấn đề. Khả năng tư duy logic, phân tích dữ kiện và lập luận toán học trở thành yếu tố quyết định để phân loại thí sinh.

Về nội dung, đề thi tập trung chủ yếu vào kiến thức lớp 12 nhưng vẫn có sự xuất hiện của một số nội dung thuộc chương trình lớp 10 và lớp 11. Cơ cấu cấp độ tư duy được phân bổ tương đối hợp lý với khoảng 40% câu hỏi ở mức độ biết, 30% ở mức độ hiểu và 30% ở mức độ vận dụng. Điều này cho thấy đề thi vừa bảo đảm mục tiêu xét tốt nghiệp, vừa tạo độ phân hóa cần thiết phục vụ tuyển sinh đại học.

Đáng chú ý, nhiều câu hỏi vận dụng không đơn thuần kiểm tra kỹ năng tính toán mà yêu cầu thí sinh vận dụng tổng hợp kiến thức, phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định trong những tình huống gần gũi với thực tế. Đây cũng là minh chứng cho sự chuyển dịch từ đánh giá kiến thức sang đánh giá năng lực, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại.

Nhìn chung, đề thi Toán tốt nghiệp THPT năm 2026 được đánh giá đáp ứng tốt mục tiêu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời phản ánh rõ xu hướng đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá.

Việc tăng cường các câu hỏi thực tiễn, đề cao tư duy phân tích và khả năng vận dụng kiến thức không chỉ giúp đánh giá chính xác hơn năng lực học sinh mà còn góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường.

Theo dự đoán của các chuyên gia, phổ điểm môn Toán năm nay có thể tập trung quanh mức 6 điểm. Điều đó cho thấy đề thi vẫn bảo đảm tính phân hóa cần thiết, tạo cơ hội cho học sinh có học lực trung bình đạt yêu cầu xét tốt nghiệp, đồng thời đủ độ khó để nhận diện những thí sinh có năng lực nổi bật.

Thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay, ngày thi đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra an toàn, nghiêm túc trên cả nước với hơn 1,2 triệu thí sinh dự thi hai môn Ngữ văn và Toán. Tuy nhiên, 27 thí sinh đã bị đình chỉ do vi phạm quy chế, chủ yếu liên quan đến việc sử dụng điện thoại trong phòng thi.

Theo báo cáo nhanh của Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia tính đến 17h ngày 11/6, tỷ lệ thí sinh dự thi tiếp tục duy trì ở mức rất cao.

Cụ thể, môn Ngữ văn có 1.203.039 thí sinh dự thi, đạt tỷ lệ 99,56%; môn Toán có 1.197.195 thí sinh dự thi, đạt tỷ lệ 99,42%. Các tỷ lệ này tương đương và nhỉnh hơn nhẹ so với kỳ thi năm 2025, cho thấy công tác chuẩn bị và tổ chức thi được triển khai hiệu quả tại các địa phương.

Bên cạnh kết quả tích cực về tỷ lệ dự thi, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia ghi nhận 27 thí sinh bị đình chỉ thi trong ngày đầu tiên. Trong đó, môn Ngữ văn có 16 trường hợp, môn Toán có 11 trường hợp.

Đáng chú ý, có tới 25 trường hợp vi phạm do sử dụng điện thoại di động trong phòng thi, chiếm phần lớn số thí sinh bị xử lý. Hai trường hợp còn lại vi phạm do sử dụng tài liệu trái quy định. So với kỳ thi năm 2025, số thí sinh vi phạm trong ngày thi đầu tiên đã tăng đáng kể, từ 15 lên 27 trường hợp.

Trong khi đó, không ghi nhận cán bộ coi thi hoặc cán bộ làm nhiệm vụ thi vi phạm quy chế. Đánh giá về ngày thi đầu tiên, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia cho biết thời tiết tại phần lớn các tỉnh, thành phố khá thuận lợi, giao thông thông suốt, tạo điều kiện để thí sinh đến điểm thi đúng giờ.

Tại các hội đồng thi, công tác tổ chức được triển khai nghiêm túc, đúng quy định. Các giám thị chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Hầu hết thí sinh giữ tâm lý ổn định, tự tin và thực hiện bài thi nghiêm túc.

Sáng 12/6, thí sinh sẽ bước vào buổi thi cuối cùng với các môn tự chọn. Mỗi môn có thời gian làm bài 50 phút. Môn thi thứ nhất được phát đề lúc 7h30 và bắt đầu làm bài từ 7h35. Môn thi thứ hai phát đề lúc 8h35 và bắt đầu làm bài từ 8h40.

Trước buổi thi này, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia yêu cầu các hội đồng thi tiếp tục thực hiện nghiêm quy chế, tăng cường các biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời các hành vi gian lận. Đặc biệt, các địa phương được yêu cầu chú trọng ngăn chặn việc sử dụng điện thoại di động, thiết bị công nghệ cao và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ làm bài thi trái quy định.

Ban Chỉ đạo cũng lưu ý những thí sinh chỉ đăng ký dự thi một môn trong buổi sáng 12/6 cần theo dõi kỹ lịch thi để có mặt đúng thời gian, tránh ảnh hưởng đến quyền lợi của bản thân.

Với những kết quả đạt được trong ngày thi đầu tiên, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục cho thấy sự ổn định trong công tác tổ chức. Tuy nhiên, việc số thí sinh vi phạm quy chế gia tăng cũng là lời nhắc nhở đối với các thí sinh về việc tuân thủ nghiêm quy định, đặc biệt trong bối cảnh các thiết bị công nghệ ngày càng phổ biến và tinh vi.