Đây là những doanh nghiệp có tiềm năng và hiệu quả kinh doanh tốt nhờ tăng cường áp dụng và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, cách tân. 

Chương trình nhằm nâng cao nhận thức và tôn vinh tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo, cách tân trong phát triển đất nước và doanh nghiệp. 

Danh sách VIE 10 ngành Nông nghiệp công nghệ cao và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của Chương trình https://vie10.vn 

Nông nghiệp công nghệ cao: Khi niềm tin đổi mới chuyển thành năng lực tăng tốc 

Chỉ số Niềm tin Đổi mới Sáng tạo (ISI) của ngành Nông nghiệp công nghệ cao đạt 71 điểm trong quý I/2026, thấp hơn 5 điểm so với mức trung bình các doanh nghiệp VIE10, VIE50 tham gia khảo sát là 76, nhưng vẫn nằm trong vùng “Cao” theo thang đo chỉ số khuếch tán (Diffusion Index). Mọi giá trị vượt 50 đã phản ánh xu hướng mở rộng; vượt 75 đồng nghĩa với trạng thái lạc quan có hệ thống, không còn là dao động nhất thời. 

Ở cấp độ cấu phần, cả ba chỉ số tâm lý của ngành đều duy trì trên ngưỡng tích cực: P1 – Đánh giá hiện tại đạt 70 điểm, P2 – Kỳ vọng tương lai đạt 72 điểm và P3 – Cam kết đầu tư đạt 72 điểm. Cấu trúc điểm số này cho thấy niềm tin đổi mới trong ngành Nông nghiệp công nghệ cao đang ở trạng thái ổn định, chưa bứt phá mạnh so với mặt bằng chung, nhưng đã hình thành nền tảng tích cực cho các bước chuyển tiếp theo. 

Đổi mới sáng tạo đi vào lõi vận hành nông nghiệp  công nghệ cao 

Trong bối cảnh toàn cầu, Agritech đang chuyển từ vai trò công nghệ hỗ trợ sang lớp hạ tầng sản xuất mới của nông nghiệp. Dữ liệu, cảm biến, trí tuệ nhân tạo, drone, robot nông nghiệp, dữ liệu vệ tinh và blockchain đang tái định hình chuỗi giá trị theo hướng quan sát tốt hơn, dự báo chính xác hơn và quản trị minh bạch hơn. Theo Coherent Market Insights, thị trường nông nghiệp số toàn cầu được ước tính đạt 26,23 tỷ USD năm 2026 và có thể tăng lên 53,77 tỷ USD vào năm 2033, tương đương tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10,8%/năm. Động lực phía sau xu hướng này đến từ biến đổi khí hậu, áp lực an ninh lương thực, yêu cầu truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và nhu cầu tối ưu chi phí trong sản xuất. 

Tại Việt Nam, nông nghiệp công nghệ cao phát triển trên nền tảng của một ngành có vai trò lớn trong xuất khẩu, việc làm và sinh kế nông thôn. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng theo chiều rộng đang dần gặp giới hạn khi chi phí đầu vào tăng, đất đai bị chia nhỏ, tiêu chuẩn kỹ thuật tại các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe, trong khi biến đổi khí hậu làm gia tăng rủi ro về nước, nhiệt độ, sâu bệnh và mùa vụ. Theo The Report Cubes, thị trường công nghệ canh tác chính xác tại Việt Nam được định giá khoảng 52,5 triệu USD năm 2025 và dự báo đạt 116,88 triệu USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép 9,3%/năm. 

Khảo sát của Viet Research quý I/2026 cho thấy 80,0% doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao xem đổi mới sáng tạo là yếu tố cốt lõi hoặc ưu tiên chiến lược được lồng ghép vào vận hành. Đây là tín hiệu cho thấy đổi mới đang đi vào lõi hoạt động của doanh nghiệp, từ nhà kính thông minh, cảm biến đất - nước - dinh dưỡng, tưới tiêu tự động, drone giám sát mùa vụ, phần mềm quản lý trang trại đến truy xuất nguồn gốc và phân tích dữ liệu sản xuất. 

Khi đi sâu vào mục tiêu đổi mới, nâng cao hiệu quả vận hành là ưu tiên dẫn đầu với 88,0% doanh nghiệp lựa chọn. Tiếp theo là cải thiện trải nghiệm khách hàng với 78,0%, tạo sự khác biệt cạnh tranh với 75,0%, tuân thủ quy định môi trường/xã hội với 72,0%, tăng trưởng doanh thu với 70,0% và mở rộng thị trường với 35,0%. Thứ tự này phản ánh đặc thù của ngành: hiệu quả vận hành là nền tảng của mọi mục tiêu khác. Một hệ thống tưới thông minh có thể giúp tiết kiệm nước và giảm nhân công; dữ liệu thời tiết giúp hạn chế rủi ro sâu bệnh; quản lý dinh dưỡng chính xác giúp giảm lãng phí phân bón; trong khi truy xuất nguồn gốc nâng khả năng đáp ứng tiêu chuẩn phân phối và xuất khẩu. 

Ở chiều kết quả, 85% doanh nghiệp cho biết đổi mới sáng tạo giúp cải thiện chất lượng sản phẩm/dịch vụ; 80% ghi nhận hiệu quả trong giảm chi phí vận hành; 78% đánh giá đổi mới góp phần tăng năng suất lao động. Điều này cho thấy đổi mới trong ngành hiện phát huy tác dụng mạnh nhất ở tầng vận hành và chất lượng. Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhóm lợi ích vận hành và nhóm lợi ích thị trường cũng cho thấy việc chuyển hóa hiệu quả nội bộ thành tăng trưởng doanh thu, mở rộng thị phần hoặc nâng vị thế thương hiệu vẫn cần thêm thời gian. 

Từ năng lực thích ứng đến chương trình đổi mới 5 năm tới 

Giai đoạn 2024-2026 cũng ghi nhận sự dịch chuyển đáng chú ý trong nhận thức của doanh nghiệp. Tỷ lệ doanh nghiệp coi đổi mới sáng tạo là “hệ miễn dịch” chiến lược tăng từ 16% năm 2024 lên 28% năm 2026, trong khi nhóm xem đổi mới chỉ ở quy mô thử nghiệm giảm từ 10% xuống 6%. Điều này cho thấy doanh nghiệp không còn nhìn đổi mới như giải pháp ứng phó ngắn hạn, mà xem đó là năng lực bảo vệ trước các cú sốc về thời tiết, dịch bệnh, giá đầu vào, kiểm dịch và thay đổi chính sách thương mại. 

Trong 5 năm tới, chuyển đổi xanh/kinh tế tuần hoàn được 92% doanh nghiệp lựa chọn là xu hướng có ảnh hưởng lớn nhất, tiếp theo là IoT và Công nghiệp 4.0 với 78%, AI và tự động hóa quy trình với 75%. Với nông nghiệp, xanh hóa không chỉ là giảm phát thải, mà còn bao gồm tiết kiệm nước, giảm phân bón hóa học, sử dụng chế phẩm sinh học, tái chế phụ phẩm, tối ưu năng lượng và giảm thất thoát sau thu hoạch. 

Dù vậy, điểm nghẽn của ngành không nằm ở nhận thức, mà ở năng lực thực thi. Chi phí đầu tư ban đầu lớn, thiếu nhân lực công nghệ, quy mô sản xuất phân tán và hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ vẫn là các thách thức chính. Trong giai đoạn tới, lợi thế sẽ không thuộc về doanh nghiệp nói nhiều nhất về công nghệ, mà thuộc về những doanh nghiệp triển khai đủ sâu, đủ bền bỉ và đủ gắn với bài toán kinh doanh thực tế. 

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Doanh nghiệp Đổi mới sáng tạo và Kinh doanh hiệu quả 2026 - Ngành Nông nghiệp công nghệ cao sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - “Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững”  tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72 vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình https://vie10.vn/ và trên các kênh truyền thông đại chúng.