Chương trình ESG10 hướng tới xây dựng bộ tiêu chí đánh giá ESG phù hợp với Việt Nam và tương thích chuẩn mực quốc tế, đồng thời thúc đẩy các ngân hàng nâng cao thực hành ESG. Chương trình cũng góp phần hình thành cơ sở dữ liệu về ESG trong ngành Tài chính - Ngân hàng, hỗ trợ nghiên cứu và hoạch định chính sách phát triển bền vững.

Danh sách Top 10 Ngân hàng ESG Việt Nam Xanh 2026 và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình www.esg10.vn

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững, các cam kết quốc tế như Hiệp định Paris và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 đã trở thành định hướng quan trọng đối với hệ thống tài chính. Trong khu vực ASEAN+3, thị trường tài chính bền vững đang phát triển nhanh với sự gia tăng của các công cụ như trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội và các sản phẩm tài chính bền vững.

Tại Việt Nam, Chính phủ đã ban hành Chiến lược tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Ngành Ngân hàng, với vai trò là kênh dẫn vốn chủ lực của nền kinh tế, được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh. Theo Ngân hàng Nhà nước, tín dụng xanh trong hệ thống ngân hàng đang duy trì đà tăng trưởng hơn 22% mỗi năm; trên 60% ngân hàng đã phát sinh dư nợ xanh, 27 ngân hàng triển khai sản phẩm tín dụng chuyên biệt cho lĩnh vực này, trong khi khoảng 31% đã xây dựng chính sách quản lý rủi ro môi trường - xã hội.

ESG mở ra kỷ nguyên mới cho ngành Ngân hàng

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang tăng tốc, các ngân hàng không chỉ mở rộng danh mục tín dụng xanh mà còn từng bước tích hợp các tiêu chí đánh giá rủi ro môi trường - xã hội vào quy trình thẩm định và cấp tín dụng, qua đó định hình lại cách phân bổ dòng vốn theo hướng bền vững hơn. Theo Hiệp Hội Ngân Hàng Việt Nam, đến tháng 9/2025, dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 743,7 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ toàn hệ thống.

Nhiều ngân hàng đã triển khai các sáng kiến nhằm thúc đẩy tài chính xanh. Tiêu biểu là Agribank đã triển khai chương trình gói tín dụng xanh 10.000 tỷ đồng dành cho khách hàng cá nhân. Đến quý III/2025, dư nợ tín dụng xanh của ngân hàng đạt 28.355,5 tỷ đồng, trong đó năng lượng tái tạo và năng lượng sạch chiếm hơn 53%.

Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng đang đẩy mạnh các chương trình tài chính toàn diện và tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính. Tiêu biểu, TPBank đã triển khai mô hình LiveBank 24/7 và nền tảng ngân hàng số ứng dụng eKYC, cho phép khách hàng sử dụng dịch vụ và thực hiện giao dịch trực tuyến.

Trong khi đó, việc thành lập các Ủy ban hoặc Ban chỉ đạo ESG trực thuộc Hội đồng quản trị, đồng thời chuẩn hóa quy trình quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng đang ngày càng được chú trọng. Các ngân hàng như BIDV và VPBank đã ban hành quy tắc quản lý rủi ro ESG nhằm đánh giá tác động môi trường - xã hội trước khi phê duyệt các khoản vay.

Ngành Ngân hàng đứng trước bước chuyển ESG

Dù đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực, khảo sát của Viet Research cũng ghi nhận quá trình triển khai ESG trong ngành Ngân hàng vẫn đối mặt với một số điểm nghẽn nổi bật. Trước hết, chất lượng và mức độ bảo chứng của báo cáo ESG giữa các ngân hàng chưa đồng đều, ảnh hưởng đến độ tin cậy cũng như khả năng so sánh thông tin công bố.

Bên cạnh đó, việc đưa khung phân loại xanh vào thực tiễn vẫn gặp nhiều vướng mắc do thiếu hướng dẫn cụ thể, cơ chế xác nhận minh bạch và hệ thống dữ liệu đồng bộ, từ đó làm gia tăng rủi ro “tẩy xanh” (greenwashing) trong quá trình nhận diện, thẩm định và công bố các dự án xanh. Không chỉ vậy, tỷ trọng vốn xanh trong danh mục tín dụng của từng ngân hàng vẫn còn ở mức khiêm tốn, cho thấy quá trình xanh hóa dòng vốn mới đang ở giai đoạn đầu và chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ lớn trong cơ cấu phân bổ tín dụng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tài chính bền vững toàn cầu đang phát triển mạnh, những thách thức này cũng mở ra cơ hội để ngành Ngân hàng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi ESG. Theo GSS Bonds Report, tổng giá trị phát hành các loại trái phiếu bền vững toàn cầu – bao gồm trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội và trái phiếu bền vững đã vượt mức 1.000 tỷ USD trong năm 2025. Trong cơ cấu thị trường này, trái phiếu xanh tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng từ 53% thị phần năm 2021 lên khoảng 58% vào năm 2025, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn vốn phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển hạ tầng bền vững.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy năm 2026 sẽ là giai đoạn chuyển giao quan trọng, khi ESG dần dịch chuyển từ yêu cầu tuân thủ sang động lực tăng trưởng. Trong thời gian tới, ESG được kỳ vọng sẽ tích hợp sâu hơn vào chiến lược kinh doanh, trở thành tiêu chí quan trọng trong quản trị rủi ro, thẩm định tín dụng và phân bổ vốn.

Lễ Công bố và Vinh danh các ngân hàng trong Danh sách Top 10 Ngân hàng ESG Việt Nam Xanh 2026 (ESG10 - 2026) sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững tại Khách sạn InterContinental, Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình www.esg10.vn và trên các kênh truyền thông đại chúng.