Dự án tỷ USD quay trở lại

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo về tình hình thu hút FDI 2 tháng đầu năm 2026 là sự trở lại của dự án tỷ USD. Một dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, chuyên sản xuất bảng mạch điện tử cao cấp đã được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư, với vốn đăng ký 1,2 tỷ USD.

Bình luận về động thái này, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, đây là một “điểm sáng” trong thu hút các dự án công nghệ cao quy mô lớn. “Việc triển khai dự án này là minh chứng cho định hướng thu hút FDI có chọn lọc của Việt Nam, ưu tiên các dự án công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao và có khả năng liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước”, lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài cho biết.

Cũng nhờ dự án tỷ USD trên, tổng vốn FDI đăng ký trong 2 tháng đầu năm 2026 đã đạt trên 6 tỷ USD. Tuy vẫn giảm 12,6% so với cùng kỳ năm trước, song đây là con số khá tích cực trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và một số khu vực khác, cũng như chính sách thương mại và thuế quan của một số nền kinh tế lớn còn nhiều biến động, khiến môi trường đầu tư và thương mại quốc tế thiếu ổn định.

Trong bối cảnh hiện nay, nhiều tập đoàn đa quốc gia có xu hướng điều chỉnh chiến lược đầu tư theo hướng thận trọng hơn, ưu tiên tối ưu hóa chuỗi cung ứng hiện hữu và đánh giá lại kế hoạch mở rộng đầu tư ra nước ngoài. Tuy nhiên, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục diễn ra, trong đó Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm đến có sức hấp dẫn nhờ môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng và vị trí thuận lợi trong chuỗi sản xuất khu vực.

Đó là lý do mà dự án tỷ USD vẫn quay trở lại. Xu hướng cũng ngày càng tích cực hơn, khi theo Cục Đầu tư nước ngoài, chỉ tính riêng về vốn FDI đăng ký, con số đạt được trong tháng 2/2026 (3,43 tỷ USD) đã cao hơn tới 34% so với mức 2,57 tỷ USD của tháng 1/2026. Trong bối cảnh đó, vốn giải ngân tiếp tục duy trì đà tăng tích cực, ước đạt trên 3,2 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ.

“Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu có xu hướng thận trọng hơn. Kết quả này cho thấy, các dự án đầu tư hiện hữu tiếp tục được triển khai đúng tiến độ và mở rộng hoạt động sản xuất - kinh doanh, đồng thời phản ánh niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư - kinh doanh tại Việt Nam. Việc duy trì mức tăng trưởng giải ngân cũng góp phần củng cố vai trò của khu vực FDI trong hoạt động sản xuất và xuất khẩu của nền kinh tế”, Cục Đầu tư nước ngoài nhận định.

Ông Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cũng ghi nhận điều này. Theo ông, việc giải ngân vốn FDI đạt trên 3,2 tỷ USD - mức cao nhất của 2 tháng đầu năm trong 5 năm qua - là tín hiệu cho thấy dòng vốn không chỉ dừng ở cam kết, mà đang được giải ngân thực chất. Ông gọi đây là một “điểm sáng” của nền kinh tế.

Hôm Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 2/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cũng nhấn mạnh điều này và khẳng định đó là một trong những kết quả tích cực mà nền kinh tế đã đạt được.

Bức tranh thu hút FDI 2 tháng đầu năm đã cho thấy xu hướng tích cực hơn. Tuy vậy, một cách thẳng thắn, Cục Đầu tư nước ngoài cũng nhắc đến việc các khoản đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần, cũng như đầu tư tăng thêm tiếp tục giảm, tương ứng đạt 499,4 triệu USD, giảm 5,7% và 1,9 tỷ USD, giảm 52,3% so với cùng kỳ, để nói về những khó khăn trong thu hút FDI. Không chỉ quy mô các dự án mới nhìn chung ở mức vừa và nhỏ, cho thấy nhà đầu tư vẫn đang trong xu hướng thăm dò, từng bước mở rộng, thay vì cam kết quy mô lớn ngay từ giai đoạn đầu, mà các nhà đầu tư hiện hữu cũng thận trọng hơn trong mở rộng quy mô đầu tư trong bối cảnh triển vọng kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

“Cửa sáng” vẫn còn ở phía trước

Dù khó khăn phía trước là không nhỏ, nhưng “cửa” cho Việt Nam trong thu hút FDI vẫn rất sáng. Việc vốn thực hiện tiếp tục tăng và số lượng dự án mới gia tăng cho thấy, niềm tin dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam vẫn được duy trì. Hơn nữa, theo các khẳng định gần đây của các nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam vẫn đang tiếp tục là một điểm đến hấp dẫn.

Có lẽ không phải ngẫu nhiên mà Tập đoàn GE Vernova (Mỹ) đã quyết định chọn Việt Nam là quốc gia châu Á đầu tiên để tổ chức Hội nghị Năng lượng thường niên - Kiến tạo năng lượng tương lai, quy tụ hơn 100 lãnh đạo các tập đoàn năng lượng hàng đầu thế giới, qua đó mở đầu cho một giai đoạn phát triển mới trong hợp tác của GE Vernova với Việt Nam và khu vực.

Trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Tô Lâm mới đây, ông Scott Strazik, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc điều hành GE Vernova cho biết, sau hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, GE Vernova đang sẵn sàng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp và chính quyền hai nước, đồng hành cùng Việt Nam không chỉ trong mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, mà cả quá trình triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Trong khi đó, ông Andy Lin, Phó chủ tịch Tập đoàn Cooler Master (Trung Quốc) vừa tới Bắc Ninh để đề xuất kế hoạch mở rộng đầu tư tại tỉnh này. Theo kế hoạch, Cooler Master có thể nâng vốn đầu tư lên tới khoảng 3 tỷ USD.

Dù mới là kế hoạch, nhưng những động thái trên đã một lần nữa cho thấy mối quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài với điểm đến Việt Nam. Quan trọng hơn, đó là các nhà đầu tư trong các lĩnh vực công nghệ cao, hoặc các lĩnh vực tài chính, dịch vụ… - những lĩnh vực mà Việt Nam đang khuyến khích đầu tư.

Các thông tin gần đây cũng rất tích cực. Starlink (Mỹ) đã được cấp phép để triển khai mạng Internet vệ tinh quỹ đạo thấp tại Việt Nam. Tập đoàn G42 (UAE) cũng đã cùng liên danh với một số nhà đầu tư trong nước để phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2 tỷ USD. Nhiều nhà đầu tư quốc tế khác, như Vantage Point Asset Management (VPAM), quan tâm đến lĩnh vực tài chính, fintech tại Việt Nam, sau khi Trung tâm Tài chính quốc tế ra mắt…

Cơ hội là rất lớn và điều này cho thấy, Việt Nam dường như đang dần trở thành cứ điểm của dòng FDI chất lượng cao toàn cầu. “Việt Nam đã vượt qua giai đoạn thu hút đầu tư chủ yếu dựa trên lợi thế chi phí. Dòng vốn đang hướng mạnh vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như sản xuất công nghệ, điện tử, logistics hiện đại và các ngành gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Neil MacGregor, CEO của Savills Việt Nam, cũng nói như vậy.

Tuy vậy, theo Cục Đầu tư nước ngoài, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông, chi phí năng lượng, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ gia tăng và đây sẽ là những yếu tố có thể tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và việc ra quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia. Do đó, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến để có thể có các cảnh báo sớm, kịp thời có các biện pháp, chính sách ứng phó phù hợp.

Đẩy mạnh thu hút FDI là giải pháp quan trọng được nhắc đến để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khi đề xuất các giải pháp cho nền kinh tế, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, cần tiếp tục tăng cường xúc tiến, thu hút các dự án FDI quy mô lớn, công nghệ cao, để tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.