Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính): Nâng cao hơn nữa tinh thần và chất lượng phục vụ người nộp thuế

Ngày 10/11/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý thuế số 108, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 để triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 252/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế và Nghị định số 254 quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.

Đây là những văn bản pháp lý quan trọng tạo nền tảng cho bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế; cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế ngày càng thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ, giảm hạn chế sai sót và đảm bảo công bằng, minh bạch.

Trong tiến trình xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, minh bạch và hiệu quả, Bộ Tài chính đã xác định cải cách chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp là những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Đối với ngành thuế, yêu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện phương thức quản lý, thực sự trở thành một cơ quan hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, liêm chính, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Trên tinh thần đó, trong thời gian tới, ngành thuế đã và sẽ tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm và đơn giản hóa mạnh mẽ các thủ tục thuế. Từng quy trình, từng thủ tục phải tiếp tục được rà soát từ góc nhìn của người thực hiện, đảm bảo rõ ràng, dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ thực hiện; giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Hai là, nâng cao hơn nữa tinh thần và chất lượng phục vụ người nộp thuế. Cơ quan thuế các cấp phải sẵn sàng lắng nghe, chia sẻ và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả đối với những khó khăn vướng mắc chính đáng của người nộp thuế. Không để người nộp thuế thiếu thông tin, không biết phải thực hiện như thế nào hoặc không biết tìm đâu để được hướng dẫn, hỗ trợ.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và thực chất trong quản lý thuế. Ngành thuế sẽ tiếp tục nâng cấp các nền tảng ứng dụng dịch vụ thuế điện tử, tăng cường kết nối liên thông, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan tổ chức có liên quan, từng bước tự động hóa các quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế và các thủ tục liên quan. Mục tiêu xuyên suốt là ứng dụng dữ liệu và công nghệ để chủ động nhận diện, cảnh báo từ sớm, từ xa, nhắc nhở và hỗ trợ người nộp thuế phòng tránh sai sót, qua đó hỗ trợ tối đa để người nộp thuế tự nguyện tuân thủ đúng pháp luật.

Bốn là, tiếp tục nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết phòng chống và xử lý nghiêm các hành vi phiền hà, tiêu cực, sách nhiễu người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực thi công vụ.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính): Tập trung tối đa thực hiện các chỉ đạo về cải cách hành chính và đổi mới toàn diện công tác quản lý thuế

Từ ngày 1/7/2026, các quy định cụ thể tại nghị định, thông tư đã được Chính phủ và cơ quan thuế ban hành. Hiện nay, Cục Thuế đang tập trung thực hiện một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, với một đạo luật đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng cụ thể, chi tiết và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh, cơ quan thuế phải thực hiện tốt vai trò hướng dẫn, hỗ trợ để người nộp thuế thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

Quan điểm của chúng tôi là triển khai tuyên truyền, hỗ trợ theo hướng đa kênh, linh hoạt trong việc truyền tải chính sách, chế độ, thủ tục hành chính cũng như hướng dẫn cách thức thực hiện. Hoạt động này được tổ chức theo từng chủ đề, từng khu vực kinh tế và từng địa bàn, với sự tham gia đồng bộ của cơ quan thuế các cấp trên toàn quốc.

Xu hướng nổi bật của hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện nay, đó là thương mại điện tử và kinh tế số. Đây là phương thức kinh doanh bùng nổ trong thời gian qua. Việc lựa chọn chủ đề này thể hiện trách nhiệm của chúng tôi trong việc hướng dẫn đầy đủ các quy định về chính sách, quy trình, thủ tục, cách thức thực hiện. Đồng thời giải đáp những băn khoăn, vướng mắc của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh để thực hiện đúng chính sách pháp luật. Đây là vấn đề hết sức cần thiết.

Chúng tôi cũng muốn chia sẻ thêm rằng, định hướng xuyên suốt của ngành thuế hiện nay là tập trung tối đa thực hiện các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Tài chính về cải cách hành chính và đổi mới toàn diện công tác quản lý thuế. Như quý vị đã thấy qua quá trình tiếp cận và được cán bộ thuế hướng dẫn, công tác quản lý thuế đang chuyển đổi số rất mạnh mẽ và đạt nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua.

Điều đó được thể hiện qua việc triển khai khai thuế điện tử, hoàn thuế điện tử và nhiều dịch vụ khác, góp phần giảm đáng kể thời gian và chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế cho người dân và doanh nghiệp.

Hiện nay, các ứng dụng như eTax Mobile, hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động cùng nhiều tiện ích khác đang tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Tất nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, việc chuyển từ thói quen cũ sang phương thức mới còn có những vướng mắc là điều không thể tránh khỏi. Cũng như các hộ kinh doanh truyền thống chuyển sang kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử sẽ gặp không ít khó khăn, có người thành công, cũng có người chưa đạt kết quả như mong muốn.

Đó là điều bình thường trong quá trình chuyển đổi. Tuy nhiên, với sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, chúng tôi tin rằng phần lớn sẽ có những chuyển biến tích cực hơn.

Trong thời gian tới, Cục Thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, khai thác hiệu quả các dữ liệu đã có như định danh chủ doanh nghiệp, địa chỉ, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt... để tạo ra các tờ khai gợi ý, hỗ trợ người nộp thuế thay vì phải thực hiện kê khai thủ công. Đây là định hướng mà chúng tôi đang triển khai.

Bên cạnh đó, trên các ứng dụng như eTax Mobile, chúng tôi đã bắt đầu tích hợp chatbot AI để hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh tra cứu thông tin như nghĩa vụ thuế còn phải thực hiện, tình trạng tạm hoãn xuất nhập cảnh. Trong thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục được phát triển để hỗ trợ hỏi đáp về chính sách, thủ tục, tương tác với cơ quan thuế thông qua tin nhắn, giọng nói và nhiều hình thức khác, kết hợp với mạng lưới hỗ trợ của các nhà cung cấp giải pháp, đại lý thuế, đơn vị tư vấn thuế, kế toán... nhằm mang lại sự thuận tiện cao nhất cho người nộp thuế.

Về lâu dài, công tác quản lý thuế sẽ hướng tới việc hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh quản trị dữ liệu, xác định kết quả, giảm tối đa các thao tác phải thực hiện.

Đồng thời, trong quá trình triển khai, cơ quan thuế sẽ tiếp tục tổng hợp các kiến nghị, phản ánh để nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện chính sách pháp luật, bảo đảm các quy định phù hợp với sự phát triển của các mô hình kinh tế mới, giúp việc xác định nghĩa vụ thuế đúng, đủ, kịp thời, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển.

Khi doanh nghiệp và người dân kinh doanh có hiệu quả, có lợi nhuận thì sẽ đóng góp nhiều hơn cho ngân sách nhà nước, qua đó tạo nguồn lực phát triển hạ tầng, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. Đây là nguyên tắc chung mà mọi quốc gia đều hướng tới.

Điều quan trọng là người dân, doanh nghiệp hiểu rằng đồng tiền thuế của mình được sử dụng vào đâu, mang lại những giá trị gì cho xã hội và cho chính mình. Đó cũng là mục tiêu mà ngành thuế luôn hướng tới và cam kết đồng hành cùng người nộp thuế.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế): 3 vấn đề cá nhân kinh doanh trên nền tảng số cần đặc biệt lưu ý 

Nghị định 253/2026/NĐ-CP liên quan trực tiếp đến thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và đặc biệt với những người bán hàng đa kênh. Nghị định 253 lưu ý đến 4 nhóm gồm:

Thứ nhất, Nghị định 253 tiếp tục cụ thể hóa những nội dung Luật Thuế thu nhập cá nhân đã quy định cũng như phương pháp để xác định nghĩa vụ thuế này.

Điểm cần lưu ý khi kinh doanh qua sàn giao dịch thương mại điện tử hay là mạng xã hội hay đa kênh cũng tương tự như kinh doanh theo truyền thống; đó là vẫn xác định doanh thu, nghĩa vụ thuế căn cứ vào chủ thể, ai là người kinh doanh và bản chất hoạt động kinh doanh là gì, loại thu nhập là gì và doanh thu thực tế phát sinh là bao nhiêu. Tức là, chúng ta kinh doanh qua nhiều kênh thì vẫn phải xác định bản chất hoạt động kinh doanh là gì, tổng doanh thu là bao nhiêu để kê khai nộp thuế theo đúng quy định pháp luật.

Thứ hai, hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử phải làm rõ phạm vi thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử dựa trên nền tảng số và các hoạt động kinh doanh tương tự. Các KOL/ KOC/affiliate/freelancer hoặc là những người sáng tạo nội dung thông tin số… là cách gọi phổ biến trên thị trường, còn vẫn phải xác định là doanh thu là bao nhiêu. Và chúng ta đều phải căn cứ vào hợp đồng hay quyền, nghĩa vụ của các bên/cách thức tổ chức hoạt động để xác định khoản thu đó từ hoạt động kinh doanh hay là thu nhập từ tiền công, tiền lương.

Nếu một người đứng ra kinh doanh độc lập và làm tất cả dịch vụ, tổ chức hoạt động kinh doanh của mình có đăng ký kinh doanh, có giấy phép kinh doanh thì đó là hoạt động dịch vụ. Nhưng nếu hoạt động này thông qua một tổ chức khác/một cá nhân khác thì lúc đó có thể là hợp đồng tiền công, tiền lương.

Thứ ba, về xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh, đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh thì theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 68, Nghị định 253 đều xác định rõ từng nhóm ngành nghề hoạt động sẽ có thuế suất tương ứng.

Trường hợp cá nhân đồng thời bán hàng trên các nền tảng hoặc có những sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số cần phải phân loại rõ những nhóm thuế suất khác nhau. Đáng chú ý, nếu cá nhân cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số ấy cũng sẽ được xác định theo nhóm ngành nghề dịch vụ. Ví dụ, nếu đó là dịch vụ thì áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2%, thuế giá trị gia tăng 5%...

Thứ tư, đối với cá nhân cư trú có hoạt động thu nhập kinh doanh phát sinh tại Việt Nam sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Kể cả các cá nhân có thể hoạt động kinh doanh thông qua một nền tảng nước ngoài thì việc xác định doanh thu phát sinh tại Việt Nam sẽ có thuế suất tương ứng với doanh thu của chúng ta ở Việt Nam là bao nhiêu để có căn cứ kê khai.

Ngoài ra, có 3 vấn đề cá nhân nộp thuế cần phải lưu ý: Thứ nhất, phải xác định đúng khoản thu nhập, ngành nghề kinh doanh là ngành nghề gì, loại thu nhập là loại thu nhập gì, là dịch vụ hay là bán hàng hóa; thứ hai, phải tổng hợp đầy đủ doanh thu từ tất cả các kênh; thứ ba, phải tổng hợp đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch để có dữ liệu đối soát, sao kê hoặc là những chứng từ được khấu trừ để phục vụ xác định cái nghĩa vụ thuế.

Tóm lại, thông điệp xuyên suốt chúng tôi muốn truyền tải là kể cả chúng ta có kinh doanh truyền thống hay trên sàn giao dịch thương mại điện tử đa kênh cũng sẽ không làm thay đổi về bản chất hoạt động của chúng ta. Người nộp thuế nên rà soát để kê khai một cách trung thực đầy đủ các nghĩa vụ về thuế.