Hỗ trợ có hệ thống

Ngày 23/10, phát biểu tại Hội nghị bàn tròn các thành phố đối tác kinh tế năm 2026 (BPC), ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở khoa học và công nghệ TP.HCM cho biết, Thành phố có nguồn lực dồi dào từ các viện, trường đại học, cộng đồng doanh nghiệp cùng các cơ chế, chính sách mới. 

Trong giai đoạn phát triển mới, vấn đề đặt ra là xây dựng những cơ chế đột phá, huy động nguồn lực cho đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để phát triển bền vững.

Theo ông Tuyên, TP.HCM định hướng xây dựng hệ thống đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, trong đó Thành phố giữ vai trò điều phối nguồn lực trong tổng thể quốc gia và kết nối với quốc tế. 

“Doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ thống, với các nhóm đối tượng trọng tâm gồm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học - công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ chiến lược”, ông Tuyên nói.

Theo đánh giá của Startup Blink, hệ sinh thái khởi nghiệp TP.HCM hiện xếp hạng 98 toàn cầu, trên tổng số hơn 1.500 thành phố. Đây là cơ sở để Thành phố tiếp tục thúc đẩy các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, tăng cường kết nối quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Một trong những định hướng được TP.HCM đặt ra là chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang hỗ trợ có tính hệ thống. Theo đó, quá trình hỗ trợ bắt đầu từ ý tưởng xuất phát từ nhu cầu thị trường, tiếp tục qua các khung thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để hoàn thiện sản phẩm, sau đó hỗ trợ tăng tốc và mở rộng thị trường khoa học - công nghệ ra toàn cầu.

Để triển khai định hướng này, Thành phố chú trọng hoàn thiện các cơ chế, chính sách đồng bộ. Ông Tuyên cho biết Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù phát triển TP.HCM đã dành gần hai điều trọn vẹn và một số điều khoản liên quan cho lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Các chính sách bao gồm hỗ trợ dự án ươm tạo theo ba giai đoạn, gồm ý tưởng, thử nghiệm và tăng tốc. Đồng thời có các cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ số.

Bên cạnh nhóm doanh nghiệp khởi nghiệp, TP.HCM cũng chú trọng nâng cao nội lực và tiềm lực của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs). Với số lượng SMEs lớn, việc hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận, hấp thụ công nghệ mới được xác định là yêu cầu quan trọng để bắt kịp tốc độ phát triển chung.

Về nguồn lực triển khai, Thành phố định hướng hỗ trợ hạ tầng dùng chung tại các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp và các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt chuẩn quốc tế. Cùng với đó là thúc đẩy chuyển giao công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm 500 tỷ đồng

Về công cụ tài chính, ông Tuyên cho biết, tháng 4 vừa qua, TP.HCM đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, dự kiến nâng lên 5.000 tỷ đồng vào năm 2035.

Quỹ được định hướng hỗ trợ quá trình tăng tốc của các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, góp phần bổ sung nguồn lực tài chính cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Theo ông Tuyên, để doanh nghiệp mạnh dạn thử nghiệm công nghệ và mô hình mới, Nhà nước, viện - trường và doanh nghiệp cần cùng chia sẻ rủi ro. Doanh nghiệp không hẳn e ngại công nghệ mới, mà lo ngại những rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm khi phải tự mình chịu trách nhiệm.

Vì vậy, các cơ chế, chính sách mới cần tạo điều kiện để doanh nghiệp được đồng hành, hỗ trợ trong giai đoạn thử nghiệm và phát triển sản phẩm, qua đó thúc đẩy khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Đối với hợp tác quốc tế, TP.HCM định hướng chuyển từ kết nối đơn thuần sang đồng đầu tư và đồng kiến tạo giá trị mới. Thành phố kêu gọi các đối tác quốc tế cùng tham gia xác định bài toán, xây dựng giải pháp và phát triển thị trường khoa học - công nghệ.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, với cơ chế, nguồn lực và định hướng đã đặt ra, Thành phố mong muốn tăng cường hợp tác thực chất với các đối tác quốc tế, qua đó phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.