Sau thời gian xét xử và nghị án, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội đã tuyên án đối với 11 bị cáo trong vụ án sai phạm liên quan đến việc chuyển nhượng quyền khai thác và cấp phép khai thác khoáng sản tại mỏ cát số 2, xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa cũ, tỉnh Thanh Hóa.

Theo phán quyết của Hội đồng xét xử, bị cáo Lê Đức Giang, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, bị tuyên phạt 3 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Cùng tội danh, bị cáo Phạm Văn Hoành, cựu Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) tỉnh Thanh Hóa, lĩnh 30 tháng tù. Bị cáo Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản thuộc sở này, bị tuyên phạt 26 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa, lĩnh 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Đối với nhóm doanh nghiệp, Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Công ty cổ phần Khoáng sản Thiên An Phát, bị tuyên phạt 8 năm tù; 3 cổ đông của doanh nghiệp này gồm Hà Thị Nga, Nguyễn Gia Hải và Nguyễn Thị Cúc lần lượt lĩnh các mức án 7 năm tù, 6 năm 6 tháng tù và 5 năm 6 tháng tù.

Hai bị cáo Nguyễn Công Bắc và Trần Văn Linh bị tuyên phạt lần lượt 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo và 18 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Riêng bị cáo Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm, bị tuyên phạt 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Trốn thuế”.

Đánh giá về vụ án, Hội đồng xét xử nhận định hành vi phạm tội của các bị cáo có tính chất nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm tài nguyên đất đai do Nhà nước quản lý, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho tài sản Nhà nước.

Trong đó, bị cáo Lê Đức Giang là người có thẩm quyền quyết định việc cho phép chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản và cấp giấy phép khai thác. Vì vậy, bị cáo phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện đối với những quyết định đã ký.

Tuy nhiên, khi lượng hình, Hội đồng xét xử xem xét các tình tiết giảm nhẹ cho các bị cáo. Theo đó, ông Lê Đức Giang cùng nhóm cựu cán bộ có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự. Các bị cáo đều thành khẩn khai báo, nộp tiền khắc phục hậu quả.

Theo hồ sơ vụ án, năm 2012, UBND tỉnh Thanh Hóa cấp phép cho Doanh nghiệp tư nhân Hùng Mạnh khai thác cát tại mỏ số 2, xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa cũ, với trữ lượng 634.831 m3.

Quyền khai thác mỏ sau đó được chuyển cho Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm. Đến cuối năm 2022, tổng sản lượng đã khai thác tại mỏ là 533.588,44 m3, trữ lượng còn lại được xác định là 101.242,56 m3 cát ở thể tự nhiên.

Tháng 9/2022, Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm, thỏa thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho các cổ đông Công ty Thiên An Phát. Hai bên thống nhất giá trị chuyển nhượng 62 tỷ đồng, song chỉ ghi trong hợp đồng hơn 2,59 tỷ đồng.

Phía Công ty Thiên An Phát cũng liên hệ gặp ông Lê Đức Giang, thời điểm đó là Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đề nghị tạo điều kiện trong quá trình làm thủ tục chuyển nhượng quyền khai thác mỏ.

Tháng 11/2022, dù hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ các quy định, ông Lê Đức Giang vẫn ký văn bản chấp thuận việc chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho doanh nghiệp.

Không chỉ vậy, quá trình tham mưu, đề xuất, thẩm định và cấp phép khai thác khoáng sản cũng xảy ra sai phạm, dẫn đến việc Công ty Thiên An Phát được cấp phép khai thác trữ lượng lên tới 147.294 m3 cát ở thể tự nhiên, vượt 46.051,44 m3 so với trữ lượng còn lại của mỏ.

Theo kết luận của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Thanh Hóa, lượng cát được cấp phép vượt trữ lượng tại thời điểm ngày 20/12/2022 có giá trị hơn 5,1 tỷ đồng.

Cáo trạng xác định, trong quá trình giải quyết hồ sơ, Giám đốc Công ty Thiên An Phát Nguyễn Xuân Tùng đã chi tiền bồi dưỡng, lễ, Tết cho các cá nhân liên quan. Trong đó, Lê Đức Giang nhận 180 triệu đồng, Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng, Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng và Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng.

Sau khi được cấp phép, từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Nguyễn Xuân Tùng cùng các cổ đông Công ty Thiên An Phát đã huy động nhiều tàu hút, tàu chở cát, lập bãi tập kết và thuê nhân công để tổ chức khai thác hơn 582.000 m3 cát, gần gấp 4 lần trữ lượng được cấp phép, thu lợi bất chính hơn 75,8 tỷ đồng.

Theo cáo buộc, Tùng, Hà Thị Nga, Nguyễn Gia Hải và Nguyễn Thị Cúc đã thống nhất mỗi người góp 15,5 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng mỏ số 2 với giá 62 tỷ đồng. Các bị cáo lợi dụng giấy phép khai thác để tổ chức khai thác khoáng sản trái phép.

Cơ quan công tố xác định, các bị cáo đã tiêu thụ hơn 407.000 m3 cát ở thể nở rời, trị giá khoảng 65 tỷ đồng.