Chiến sự tại Trung Đông khiến Việt Nam đối diện bài toán đảm bảo nguồn cung, xây dựng chiến lược an ninh năng lượng dài hạn.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, xung đột tại khu vực Vùng Vịnh lần này, liên quan đến Israel, Iran và Mỹ có tác động rất lớn đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khu vực này hiện cung cấp khoảng 80% dầu thô, nhiên liệu và khí cho châu Á, tương đương khoảng 20% tổng nhu cầu của thế giới.

Vì vậy, bất kỳ biến động nào cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc đảm bảo nguồn cung xăng dầu, không chỉ với thế giới nói chung mà còn khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam.

Việt Nam hiện là quốc gia nhập khẩu ròng xăng dầu. Nguồn sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng khoảng 30%, tương đương khoảng 8 triệu tấn, trong khi 70% còn lại phải phụ thuộc vào nhập khẩu. 

Đáng chú ý, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn phải nhập khẩu 100% dầu thô từ Kuwait. Phần thiếu hụt còn lại trong nước chủ yếu được bù đắp bằng nhập khẩu xăng dầu thành phẩm từ các nước trong khu vực.

Diễn biến xung đột tại vùng Vịnh kéo dài từ 28/2 đến nay đang tác động rõ rệt tới hoạt động xuất nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam. Tuy nhiên, nhờ đặc thù nhập khẩu theo hợp đồng và có sự chuẩn bị trước, đến thời điểm giữa tháng 3 và tháng 4, hầu hết các doanh nghiệp đầu mối đã chủ động nguồn hàng cho giai đoạn này, đồng thời tiếp tục tìm kiếm và ký kết các hợp đồng cho những tháng tiếp theo.

Thêm nữa, ông Bảo cho biết, ngay từ đầu năm, Bộ Công thương đã phân giao kế hoạch nguồn cung cho các doanh nghiệp đầu mối với sản lượng rất lớn khoảng 36 triệu m3/tấn, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số của năm 2026, vừa có tính đến các yếu tố dự phòng. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp đầu mối cùng với hai nhà máy lọc dầu trong nước đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, vận hành gần như tối đa công suất.

Các doanh nghiệp đầu mối cũng đã tích cực ký kết các hợp đồng dài hạn và trung hạn với các nhà cung cấp nhằm bảo đảm thực hiện đúng kế hoạch được giao. Tuy nhiên, từ cuối tháng 2 đến nay, khi xung đột xảy ra, nhiều nhà cung cấp đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng, đặc biệt trong bối cảnh tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng.

Các doanh nghiệp đầu mối hiện đang khẩn trương tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung, tận dụng các mối quan hệ đối tác lâu dài, đồng thời mở rộng thêm các thị trường có khả năng cung cấp ổn định trong trung và dài hạn.

Bối cảnh thị trường xăng dầu hiện nay, theo Bộ Công thương, mỗi người dân và doanh nghiệp đều phải tiết kiệm xăng dầu thông qua nhiều giải pháp sử dụng hiệu quả, doanh nghiệp khuyến khích cho nhân viên làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển, xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu, tối ưu hóa logistics để giảm quãng đường và số chuyến xe rỗng...không đầu cơ, tích trữ xăng dầu.