Ngày 7/11, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) có văn bản đề nghị Sở Y tế Quảng Ngãi khẩn trương điều tra, xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn, sau khi ghi nhận 17 người phải nhập viện trong khoảng thời gian từ ngày 3 đến 5/11/2026.

Các trường hợp này được ghi nhận tại xã Tịnh Khê và xã Đông Sơn, đều có liên quan đến việc sử dụng bánh mì có nhân tại 3 điểm kinh doanh. Nguyên nhân cụ thể đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.

Đáng chú ý, đây là vụ nghi ngộ độc thực phẩm tập thể liên quan đến bánh mỳ thứ ba xảy ra tại Quảng Ngãi trong năm 2026, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố.

Trước đó, tháng 10/2026, vụ ngộ độc thực phẩm liên quan đến điểm bán bánh mỳ Bà Được đã khiến 175 người mắc. Kết quả điều tra xác định nguyên nhân do nhiễm vi sinh vật, trong đó có vi khuẩn Salmonella.

Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế Quảng Ngãi tập trung nguồn lực điều trị tích cực cho các bệnh nhân, hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng. Đồng thời, thông báo rộng rãi tới cộng đồng tại khu vực xảy ra vụ việc, hướng dẫn những người từng ăn bánh mì tại các cơ sở liên quan và xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc nhanh chóng liên hệ trạm y tế gần nhất để được hỗ trợ.

Công tác điều tra phải được triển khai khẩn trương, tập trung truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, xác định các thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân. Trường hợp phát hiện vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm và công khai kết quả nhằm cảnh báo cộng đồng.

Không dừng ở việc xử lý vụ việc, Bộ Y tế yêu cầu Quảng Ngãi rà soát toàn diện các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, đặc biệt là những điểm bán bánh mỳ và xe đẩy lưu động. Hoạt động kiểm tra cần chú trọng nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh và quy trình sơ chế, chế biến, vận chuyển, bảo quản thực phẩm.

Cùng với tăng cường giám sát, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định về an toàn thực phẩm, nâng cao nhận thức của người dân trong lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn.

Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị Sở Y tế Quảng Ngãi thực hiện nghiêm Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và Công văn số 848/BYT-ATTP ngày 9/2/2026 của Bộ Y tế về bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.

Thực tế, thức ăn đường phố có những đặc thù khiến công tác giám sát gặp nhiều thách thức. Hoạt động kinh doanh thường phân tán, quy mô nhỏ, một số điểm bán sử dụng nguyên liệu từ nhiều nhà cung cấp và thay đổi nguồn hàng tùy thời điểm. Việc lưu giữ chứng từ, kiểm soát nhiệt độ bảo quản, phân tách thực phẩm sống - chín hoặc thực hiện vệ sinh dụng cụ có thể chưa được duy trì đồng đều.

Trong chuỗi cung ứng ấy, chỉ cần một khâu thiếu kiểm soát, nguy cơ mất an toàn có thể xuất hiện và lan sang những công đoạn tiếp theo. Nếu nguyên liệu được mua bán qua nhiều trung gian mà thiếu thông tin truy xuất, việc xác định nguồn gây ô nhiễm sau sự cố cũng trở nên khó khăn, làm chậm quá trình cảnh báo và ngăn chặn thực phẩm có nguy cơ tiếp tục lưu thông.

Bởi vậy, truy xuất nguồn gốc cần trở thành yêu cầu thường xuyên trong hoạt động kinh doanh thực phẩm, thay vì chỉ được thực hiện phục vụ điều tra sau ngộ độc. Các cơ sở phải có khả năng xác định nguyên liệu được cung cấp từ đâu, thời điểm nhập hàng, điều kiện bảo quản và quá trình sử dụng. Với những nguyên liệu có nguy cơ cao, việc kiểm soát cần được thực hiện chặt chẽ hơn, phù hợp với đặc điểm sản phẩm và điều kiện kinh doanh.

Cùng với đó, hiệu quả quản lý không thể chỉ được đánh giá bằng số cuộc kiểm tra hay số cơ sở bị xử phạt. Điều quan trọng hơn là những sai phạm được phát hiện có được khắc phục triệt để hay không, cơ sở kinh doanh có duy trì điều kiện an toàn sau kiểm tra và nguy cơ tái diễn có thực sự giảm xuống.

Một cơ chế giám sát hiệu quả cần kết hợp kiểm tra có trọng tâm, hướng dẫn thực hành vệ sinh, đánh giá nguy cơ theo loại hình kinh doanh và tăng cường trách nhiệm của người trực tiếp chế biến thực phẩm. Việc kiểm tra đột xuất đối với cơ sở có dấu hiệu vi phạm, cùng với công khai kết quả xử lý, có thể góp phần nâng cao tính răn đe và trách nhiệm tuân thủ.

Tuy nhiên, siết chặt quản lý không đồng nghĩa với việc đặt ra những yêu cầu thiếu phù hợp đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Muốn bảo đảm an toàn thực phẩm bền vững, cần giúp người bán hiểu rõ nguy cơ, có điều kiện thực hiện đúng quy trình vệ sinh và tiếp cận nguồn nguyên liệu bảo đảm chất lượng. Các hướng dẫn về bảo quản, nhiệt độ, thời gian sử dụng thực phẩm và phòng tránh nhiễm khuẩn chéo cần cụ thể, dễ áp dụng và được kiểm tra thường xuyên.

Ở góc độ quản lý nhà nước, sự phối hợp giữa các cơ quan y tế, quản lý thị trường, chính quyền địa phương và đơn vị liên quan đến nguồn cung thực phẩm giữ vai trò quan trọng.

Ngộ độc có thể được phát hiện tại bệnh viện, nhưng nguyên nhân có thể bắt nguồn từ khâu sản xuất, vận chuyển hoặc phân phối nguyên liệu. Nếu thông tin giữa các khâu quản lý thiếu kết nối, việc kiểm soát nguy cơ khó đạt hiệu quả toàn diện.