Tuần qua, mặt bằng lãi suất trên thị trường 1 dân cư gần như không có sự điều chỉnh nào đáng kể, trong khi lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đã giảm một nửa so với đầu tháng.
Cụ thể, cuối tuần qua, lãi suất cho vay qua đêm 5,7%, giảm đáng kể so với mức 13% phiên giao dịch ngày 1/7/2026. Trên thị trường mở tuần qua, ở kênh cầm cố, NHNN chào thầu 79.000 tỷ đồng với các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày, lãi suất duy trì ở mức 4,5%. Kết quả có 69.077,2 tỷ đồng trúng thầu. Trong tuần có 59.529,8 tỷ đồng đáo hạn trên kênh cầm cố. NHNN không chào thầu tín phiếu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong tuần từ 29/06 - 03/07. Như vậy, tuần qua, NHNN bơm ròng 9.547,4 tỷ đồng ra thị trường qua kênh thị trường mở.
Trong tháng 6/2026, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng biến động rất mạnh. Lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng ở mức 10,1% đầu tháng, có lúc giảm về 2.85% vào ngày 26/6 - mức thấp nhất trong 4 tháng trở lại đây song lại tăng vọt trở lại 13% trong phiên cuối tháng (30/6).
Theo các chuyên gia phân tích, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng tăng trở lại vào cuối tháng là do yếu tố mùa vụ khi áp lực thanh khoản thường tăng vào thời điểm tháng cuối quý - thời điểm các doanh nghiệp có xu hướng gia tăng các khoản thanh toán nhằm phục vụ cho việc chuẩn bị Báo cáo tài chính.
Trên thị trường dân cư, đà tăng của lãi suất huy động có dấu hiệu chững lại. Lãi suất không còn tăng diện rộng trong tháng 6 mà chỉ tập trung ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa.
Theo khảo sát 16 ngân hàng của Công ty chứng khoán MBS, tháng 6/2026 chỉ ghi nhận 6 ngân hàng tăng lãi suất trong khi tháng trước đó ghi nhận 9 ngân hàng tăng lãi suất, mức tăng phổ biến 0.1 - 0.5 điểm phần trăm ở các kỳ hạn 6 - 24 tháng. Ngoài ra, thị trường cũng ghi nhận 4 ngân hàng tiếp tục điều chỉnh giảm lãi suất từ 0.1 - 0.2 điểm phần trăm ở các kỳ hạn.
Mặc dù vậy, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao. Theo MBS, đến cuối T6, lãi suất kỳ hạn dưới 12 thang cao nhất ở mức 8.8%năm, kỳ hạn 12 tháng cao nhất là 9%/năm. Trung bình lãi suất kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại tính đến cuối tháng 6/2026 ở mức 8,4%/năm (tăng 2,59%/năm so với đầu năm).
"Dù nhiều nhà băng đã thực hiện giảm lãi suất kể từ đầu quý II/2026, song hiện lãi suất huy động vẫn neo ở mức cao do mặt bằng lãi suất đã tăng tương đối nhiều trong quý I. Bên cạnh đó, đà tăng lãi suất huy động vẫn còn diễn ra ở một số ngân hàng trong bối cảnh tín dụng tiếp tục duy trì đà tăng nhanh gấp gần 1,5 lần so với tốc độ huy động vốn", chuyên gia phân tích MBS khẳng định.
Chia sẻ tại họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết ngành ngân hàng đang đối mặt với khó khăn lớn nhất là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng.
Theo ông, bình quân 5 năm trở lại đây, tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3-4 điểm %. Đến ngày 15/6/2026, tín dụng đã tăng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%, tức chênh lệch tăng trưởng huy động/cho vay vẫn lên tới 2%.
Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) - một chỉ tiêu an toàn quan trọng trong hoạt động ngân hàng - tiếp tục ở mức cao. Hiện hệ số LDR của toàn hệ thống hiện dao động khoảng 112-117%; riêng nhóm ngân hàng thương mại nhà nước khoảng 111-112%, tức bình quân cứ huy động được 100 đồng thì cho vay khoảng 111-112 đồng, phần chênh lệch được bù đắp từ các nguồn vốn khác ngoài tiền gửi của dân cư.
Mặc dù khẳng định thanh khoản của hệ thống vẫn được đảm bảo, các tổ chức tín dụng đều đáp ứng đầy đủ nhu cầu chi trả và rút tiền của người dân, song ông Quang cũng cho biết, áp lực cân đối nguồn vốn với hệ thống ngân hàng đang rất lớn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng thời gian qua.
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam - TS. Đào Minh Tú - cũng khẳng định, thời gian qua, lãnh đạo Chính phủ và NHNN đã chỉ đạo rất quyết liệt việc giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất lúc này không đơn thuần là hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt, mà còn phải bảo đảm sự an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng.
Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính trung và dài hạn thay vì để các ngân hàng thương mại tự gánh toàn bộ chi phí.