| Gia Lai hiện có 283 hồ chứa nước, có tiềm năng lớn để phát triển các nhà máy điện mặt trời nổi. Trong ảnh: hồ chứa nước Ia Mơr. Ảnh: Ngọc Minh. |
Theo Sở Tài chính tỉnh Gia Lai, địa phương hiện có 5 dự án nhà máy điện mặt trời nổi (trong tổng số 9 dự án điện mặt trời) thuộc Quy hoạch điện VIII có thể áp dụng Nghị quyết số 253/2025/QH15, ngày 11/12/2025 và Nghị quyết số 254/2025/QH15, ngày 11/12/2025 của Quốc hội để xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư (không qua đấu thầu, đấu giá).
5 dự án này đều nằm trên địa bàn các xã phía Tây tỉnh bao gồm Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Plei Thơ Ga 1 kết hợp hệ thống pin lưu trữ tại xã Chư Pưh, Ia Le với diện tích 35 ha, công suất 35 MW; Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi thủy điện Hà Tây tại xã Ia Khươl rộng 36,17 ha, công suất 25 MW; Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Ea Dreh tại 2 xã Ia Hdreh và Uar rộng 46,05 ha, công suất 40 MW.
Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Ka Nak tại xã Kbang rộng 70,63 ha, công suất 40 MW và Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Plei Thơ Ga 2 kết hợp hệ thống pin lưu trữ tại xã Chư Pưh rộng 35 ha, công suất 20 MW.
Vào giữa tháng 5/2026, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai đã có đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Plei Thơ Ga 2 kết hợp hệ thống pin lưu trữ và Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi Ka Nak.
Hai dự án này do Công ty cổ phần Năng lượng Plei Thơ Ga, Tổng công ty Phát điện 2 – Công ty cổ phần đề xuất thực hiện.
Sau buổi làm việc với chủ đầu tư vào ngày 3/6/2026, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Sở Tài chính làm việc với các đơn vị đề xuất dự án để hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Trong đó, nội dung cần làm rõ, giải trình đầy đủ liên quan đến công nghệ, giải pháp kỹ thuật, công tác bảo vệ môi trường, nguồn nước và hệ sinh thái, đồng thời bổ sung các cam kết và dẫn chứng thực tiễn các dự án tương tự đã triển khai trong nước.
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai vừa có báo cáo đánh giá các ảnh hưởng liên quan đến Dự án điện mặt trời nổi Kanak và Dự án Plei Thơ Ga 2 kết hợp hệ thống pin lưu trữ gửi Ban Thường vụ Đảng uỷ UBND tỉnh này để xem xét cho chủ trương để triển khai.
Theo đánh giá của UBND tỉnh Gia Lai, công nghệ điện mặt trời nổi và giải pháp kỹ thuật không ảnh hưởng đến môi trường nước hồ chứa khi tấm pin quang điện được cấu tạo từ vật liệu có độ bền cao, có khả năng chống ăn mòn, không phát sinh chất độc hại trong điều kiện vận hành bình thường và có tuổi thọ trên 25 năm.
Trong khi đó, hệ thống phao nổi dùng lắp tấm pin sử dụng vật liệu HDPE có khả năng chống tia UV, ổn định hóa học cao, chống ăn mòn và có thể tái chế sau khi kết thúc vòng đời dự án.
Các hệ thống đi kèm như thiết bị điện, thiết bị biến tần, máy biến áp và hệ thống điện được thiết kế theo dạng kín, có cơ chế chống rò rỉ dầu, hệ thống thu gom sự cố và các giải pháp chống cháy, chống sét, cảnh báo tự động nhằm bảo đảm an toàn vận hành và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường nước hồ chứa.
Trong quá trình vận hành, các nhà đầu tư cam kết sẽ không sử dụng hóa chất tẩy rửa để vệ sinh tấm pin; ưu tiên áp dụng công nghệ vệ sinh khô hoặc sử dụng nước tinh khiết nhằm hạn chế phát sinh chất ô nhiễm và không xả trực tiếp nước vệ sinh xuống hồ chứa.
Đi cùng, các nhà đầu tư cam kết áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế ảnh hưởng đến môi trường nước và hệ sinh thái thủy sinh; cam kết thực hiện quan trắc, giám sát định kỳ chất lượng nước theo quy định; thực hiện thu gom, xử lý chất thải; phối hợp với đơn vị quản lý hồ chứa để bảo đảm an toàn hồ đập và an toàn môi trường trong quá trình triển khai dự án…
Ngoài ra, các chủ đầu tư cũng viện dẫn một số dự án điện mặt trời nổi đã và đang vận hành như Dầu Tiếng, Đa Mi, Tân Châu, Thiên Tân…
Theo đó, thực tế vận hành tại Nhà máy điện mặt trời hồ Dầu Tiếng (500 MW) đã đi vào hoạt động từ năm 2018 và Nhà máy điện mặt trời Tân Châu 1 (50 MWp) vận hành từ năm 2020 cho thấy việc phát triển điện mặt trời nổi trên các hồ chứa có chức năng cấp nước sinh hoạt đã được kiểm chứng, đảm bảo an toàn và không làm ảnh hưởng đến chất lượng cũng như khả năng khai thác nguồn nước phục vụ sinh hoạt của các khu dân cư phía hạ du.
Do đó, nhà đầu tư cho rằng các dự án này cho thấy công nghệ điện mặt trời nổi có thể vận hành an toàn nếu được áp dụng đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình quản lý môi trường.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh có 283 hồ chứa nước (trong đó Bình Định cũ có 164 hồ) với dung tích 1.275 triệu m3, bao gồm 87 hồ lớn, 49 hồ vừa và 147 hồ nhỏ. Ngoài ra, địa phương còn có 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW.
Theo đánh giá, các hồ thủy lợi không chỉ có vai trò trong đảm bảo tưới tiêu mà còn có tiềm năng để phát triển điện mặt trời.
Tại tỉnh Gia Lai, Công ty cổ phần Điện mặt trời Ia Ly - Gia Lai cam kết sẽ khởi công Dự án Nhà máy điện mặt trời KN Ia Ly - Gia Lai vào tháng 11/2026.
Dự án có tổng vốn đầu tư 8.763,26 tỷ đồng, công suất 400 MW. Dự án được thực hiện trên diện tích khoảng 612 ha, trong đó phần lớn diện tích khoảng 533 ha được sử dụng để lắp đặt hệ thống pin mặt trời nổi trên mặt hồ thủy điện Ia Ly
Về công nghệ, nhà máy sử dụng 714.272 tấm pin quang điện silic đơn tinh thể, kết hợp với 1.250 bộ inverter để chuyển đổi điện năng. Hệ thống pin được lắp đặt trên các cụm phao nổi bằng vật liệu HDPE và polyethylene để phù hợp với điều kiện mặt nước hồ thủy điện.
Cuối tháng 4/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho chủ trương khảo sát, nghiên cứu các dự án điện mặt trời nổi tại các hồ thủy lợi trên địa bàn tỉnh bao gồm Ia Ring (xã Bờ Ngoong), Ia Mlah (xã Phú Túc), Ia Rto (xã Ia Sao) trên địa bàn tỉnh.
Trong đó, Chủ tịch tỉnh Gia Lai lưu ý, ưu tiên lựa chọn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tại địa phương tham gia trong quá trình khảo sát, nghiên cứu, đề xuất dự án.
Vào đầu tháng 3/2026, Công ty cổ phần Thủy điện Hoàng Anh Tô Na cũng đã có báo cáo cập nhật hồ sơ đề xuất bổ sung quy hoạch Dự án Nhà máy điện mặt trời nổi và pin lưu trữ Đăk Srông 2 tại xã Krông Chro, tỉnh Gia Lai.