Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa trình Bộ Xây dựng Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cuối kỳ Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu. Hồ sơ do Liên danh Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Hưng Nghiệp và Công ty cổ phần Tấn Phát lập.

Chọn phương án cầu cạn

Sau khi so sánh nhiều phương án hướng tuyến và tổng hợp ý kiến các địa phương, đơn vị tư vấn đề xuất lựa chọn phương án tuyến bắt đầu từ khu vực cửa khẩu Hà Tiên, đi theo đường vành đai quy hoạch của phường Hà Tiên, vượt đầm Đông Hồ và kết nối với Quốc lộ N1.

Theo phương án này, sẽ đầu tư mới khoảng 9,9 km tuyến nối từ Hà Tiên đến Quốc lộ N1, đồng thời nâng cấp, mở rộng khoảng 5,6 km Quốc lộ N1 đạt tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng.

Từ Quốc lộ N1, tuyến cao tốc đi song song với Quốc lộ 80, kết nối với cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Sỏi, tiếp tục đi về phía Bắc Quốc lộ 61, giao cắt với Quốc lộ 61, Quốc lộ Phụng Hiệp, Đường tỉnh 973 và kết nối với cao tốc Cần Thơ - Cà Mau trước khi kết thúc tại nút giao hiện hữu giữa Quốc lộ 1 và đường 23 Tháng 8, phường Bạc Liêu. Tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 183,9 km.

Theo đề xuất, tuyến cao tốc được đầu tư hoàn chỉnh theo tiêu chuẩn 4 làn xe, có dải dừng xe khẩn cấp liên tục, tốc độ thiết kế 120 km/h, mặt cắt ngang nền đường rộng 24,75 m, đồng bộ với phần cầu trên toàn tuyến.

Một trong những thách thức lớn nhất của Dự án là điều kiện địa chất yếu trên phần lớn chiều dài tuyến. Theo đơn vị tư vấn, đoạn từ Quốc lộ N1 đến trước cầu Kênh D3 (Km43+865) có nền đất tương đối ổn định nên có thể áp dụng phương án nền đắp thông thường. Riêng khu vực nuôi trồng thủy sản từ Km10 đến Km20 được nghiên cứu sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền.

Đối với phần tuyến còn lại, nơi nền đất yếu phân bố trên diện rộng, đơn vị tư vấn đã nghiên cứu nhiều phương án nhằm giảm nhu cầu vật liệu đắp - một trong những điểm nghẽn lớn nhất đối với các dự án giao thông tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo tính toán, nếu áp dụng giải pháp truyền thống với nền đường đắp thông thường và xử lý nền đất yếu bằng bấc thấm, Dự án cần khoảng 23,7 triệu m³ cát đắp, trong đó riêng lượng cát bù lún khoảng 8,8 triệu m³.

Đơn vị tư vấn cũng nghiên cứu phương án sử dụng trụ đất gia cố xi măng thay cho bấc thấm nhằm giảm nhu cầu vật liệu đắp. Giải pháp này giúp giảm lượng cát xuống còn khoảng 10,5 triệu m³, tức giảm hơn 13 triệu m³ so với phương án truyền thống, nhưng chi phí đầu tư dự kiến tăng thêm khoảng 8.800 tỷ đồng.

Để phù hợp với điều kiện nguồn vật liệu đắp nền ngày càng khan hiếm tại Đồng bằng sông Cửu Long, đơn vị tư vấn kiến nghị lựa chọn phương án trắc dọc đi cao bằng cầu cạn. Theo tính toán, khi tăng tỷ lệ cầu trên tuyến từ khoảng 37% lên 83%, nhu cầu vật liệu đắp nền giảm từ 28,2 triệu m³ xuống còn 11,5 triệu m³, đồng thời diện tích giải phóng mặt bằng giảm từ 1.224 ha xuống khoảng 850 ha.

Đầu tư công toàn tuyến trước năm 2030

Theo tính toán của đơn vị tư vấn, phương án trắc dọc đi cao được kiến nghị lựa chọn có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 147.798 tỷ đồng. Trong đó, đoạn Hà Tiên - Rạch Giá khoảng 68.884 tỷ đồng, đoạn Rạch Giá - Bạc Liêu khoảng 78.914 tỷ đồng.

Trong cơ cấu chi phí, chi phí xây dựng khoảng 105.620 tỷ đồng, chiếm hơn 71% tổng mức đầu tư; kinh phí giải phóng mặt bằng khoảng 8.380 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác khoảng 10.562 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 23.236 tỷ đồng.

Theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đơn vị tư vấn đề xuất chia Dự án thành 4 dự án thành phần để bảo đảm điều kiện tổ chức đầu tư, quản lý và khai thác độc lập theo quy định của Luật Xây dựng. Trong đó, Dự án thành phần 1 có tổng mức đầu tư khoảng 26.054 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 khoảng 42.830 tỷ đồng; Dự án thành phần 3 khoảng 42.102 tỷ đồng; Dự án thành phần 4 khoảng 36.812 tỷ đồng. Toàn bộ Dự án được đề xuất sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Đơn vị tư vấn cũng kiến nghị triển khai toàn tuyến trước năm 2030. Trong đó, hai đoạn Hà Tiên - Rạch Giá và Rạch Giá - cao tốc Cần Thơ - Cà Mau được ưu tiên đầu tư trên cơ sở phù hợp với quy hoạch và dự báo nhu cầu vận tải. Riêng đoạn từ cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đến Bạc Liêu, mặc dù lưu lượng xe theo dự báo chỉ thực sự phù hợp để đầu tư sau năm 2030, nhưng vẫn được kiến nghị triển khai trước năm 2030 nhằm bảo đảm tính đồng bộ của toàn tuyến.

Theo đề xuất, Dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2025-2030. Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đại diện chủ đầu tư tổ chức thực hiện. Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc dự kiến được giao Cục Đường bộ Việt Nam quản lý, khai thác.

Nhiều kỳ vọng từ tuyến đường

Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, việc đầu tư tuyến cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu là cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và hoàn thiện mạng lưới cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện nay, Quốc lộ 80 và Quốc lộ 61 là hai trục giao thông ngang chủ lực kết nối cửa khẩu quốc tế Hà Tiên với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, cả hai tuyến đều đi qua nhiều khu dân cư và đô thị nên năng lực thông hành hạn chế, trong khi lưu lượng hàng hóa thông quan qua cửa khẩu quốc tế Hà Tiên ngày càng tăng.

Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, việc hình thành tuyến cao tốc sẽ chia sẻ lưu lượng với Quốc lộ 80 và Quốc lộ 61, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực vận tải hàng hóa và hành khách qua cửa khẩu Hà Tiên. Trên cơ sở dự báo nhu cầu vận tải, đơn vị tư vấn đề xuất đầu tư tuyến theo quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe.

Tuyến cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu cũng được xác định là trục cao tốc ngang chiến lược của Đồng bằng sông Cửu Long, kết nối cửa khẩu quốc tế Hà Tiên với các trung tâm kinh tế, đô thị như Xà Xía, Hà Tiên, Kiên Lương, Hòn Đất, Rạch Giá, Giồng Riềng, Vị Thanh và Bạc Liêu; đồng thời phát huy hiệu quả đầu tư của các tuyến cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh - Vàm Cống - Rạch Sỏi, Cần Thơ - Cà Mau và từng bước hoàn thiện mạng lưới cao tốc vùng.

Bên cạnh hiệu quả về phát triển kinh tế - xã hội, Dự án còn được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho các tuyến Quốc lộ 80, Quốc lộ 61 và Quốc lộ 63, nâng cao an toàn giao thông, đồng thời tăng cường năng lực bảo đảm quốc phòng, an ninh và cơ động tại khu vực biên giới Tây Nam.