Trước thực tế chi phí nguyên, nhiên vật liệu sản xuất xi măng, clinker tăng cao, để đảm bảo hoàn thành mục tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2026, Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) đề xuất giảm thuế suất thuế xuất khẩu clinker về mức 0%.

Theo tính toán của các công ty sản xuất xi măng thuộc hệ thống Vicem, mức tăng giá xăng, dầu (tính đến ngày 10/3) và giá các nguyên vật liệu đầu vào tăng, làm giá thành sản xuất xi măng bình quân tăng trên 4,5% (tương đương 40.000 đồng/tấn) và giá thành sản xuất clinker tăng trên 4,5% (tương đương 30.000 đồng/tấn).

Cụ thể, giá thành sản xuất xi măng chịu tác động trực tiếp từ giá xăng, dầu. Tính đến ngày 10/3, giá xăng dầu trong nước đã điều chỉnh tăng 3 lần, với tổng mức tăng trên 44% đối với xăng RON-95 và gần 60% đối với dầu DO, làm tăng chi phí sản xuất xi măng, clinker khoảng 1% (từ 5.000 - 10.000 đồng/tấn) so với trước khi xăng, dầu tăng giá.

Đồng thời, giá thành sản xuất xi măng chịu tác động gián tiếp từ chi phí vận chuyển, chi phí đầu vào khác. Đối với thị trường trong nước, giá xăng dầu tăng cao làm cho chi phí vận chuyển tăng, dẫn đến giá nguyên, nhiên vật liệu đầu vào tăng như than tăng 7% - 10%; thạch cao tăng từ 15% - 20%...

Cước vận tải đường bộ, đường biển đối với xi măng, clinker trong nước tăng, ảnh hưởng trực tiếp giá bán xi măng. Bình quân cước vận chuyển địa bàn gần tăng từ 20.000 - 30.000 đồng/tấn; đến địa bàn có khoảng cách địa lý xa tăng từ 50.000 - 100.000 đồng/tấn.

Sản lượng tiêu thụ xi măng của Vicem vào các công trình, dự án có dấu hiệu chậm lại do nhiều nhà thầu giảm tiến độ thi công khi giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu vận hành máy móc, thiết bị, nhân công tăng cao.

Đối với thị trường xuất khẩu, giá xăng, dầu tăng cao dẫn đến chi phí logistics tăng. Cước vận chuyển đi các thị trường chính như Philippines, Bangladesh tăng 4 - 8 USD/tấn. Chiến sự Trung Đông làm gián đoạn một số khu vực cảng biển, ảnh hưởng kế hoạch xuất khẩu xi măng, clinker. 

Trước tình hình biến động về giá xăng, dầu ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, Vicem đã chủ động thực thi những giải pháp như tiết kiệm chi phí trong sản xuất; tăng cường giám sát, quản lý tình trạng thiết bị, nâng cao hiệu quả sửa chữa, duy trì thiết bị hoạt động ổn định, giảm tiêu hao trong sản xuất; điều chỉnh tăng giá bán đối với từng chủng loại sản phẩm trên từng địa bàn…

Bên cạnh giải pháp tiết kiệm chi phí đầu vào, để đảm bảo hoàn thành mục tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2026, Vicem đề xuất Chính phủ có chính sách ổn định nguồn cung, điều tiết giá bán nhiên liệu phù hợp để hỗ trợ các doanh nghiệp.

Cụ thể, để hỗ trợ doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính vượt qua khó khăn, Chính phủ xem xét ban hành chính sách miễn, giảm tiền thuê đất; thuế suất thuế xuất khẩu clinker về mức 0%; giảm, hoãn, giãn, gia hạn thời hạn nộp các khoản thuế khác (như thuế giá trị gia tăng, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, phí cấp quyền khai thác...).

Hiện, mức thuế xuất khẩu clinker đang ở mức 5%, có thời hạn đến hết năm 2026. 

Cùng với đó là các giải pháp hỗ trợ tiêu thụ xi măng thông qua đẩy nhanh giải ngân các dự án hạ tầng giao thông, đô thị, xây dựng cơ bản, hỗ trợ, tạo điều kiện để các doanh nghiệp xi măng được tiếp cận gói tín dụng với lãi suất hợp lý; cho phép cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với các doanh nghiệp xi măng gặp khó khăn về tài chính.