Chiều 22/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Trình bày tóm tắt tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đề cập một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo luật lần này là bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh từ dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Việc này để góp phần hỗ trợ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong việc giảm chi phí đối với việc cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; thúc đẩy việc hình thành các cơ sở cung cấp suất ăn quy mô lớn, tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm, qua đó giảm chi phí cho người học, người bệnh.

Chính phủ cũng đề xuất bổ sung vào Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp quy định: “Doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về y tế được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề nghị bổ sung nội dung trong Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng: “Miễn thuế thu nhập cá nhân của cá nhân cư trú đối với thu nhập từ kinh doanh cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về y tế”, để đảm bảo bình đẳng giữa doanh nghiệp với cá nhân kinh doanh cùng thực hiện dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua dự án luật tại 1 kỳ họp vào tháng 10 tới và dự kiến Luật có hiệu lực thi hành từ 1/1/2027.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp với cơ sở giáo dục công lập và miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo của cơ sở giáo dục công lập, đồng bào dân tộc thiểu số như đề xuất của Chính phủ.

Với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh từ dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thường trực cơ quan thẩm tra đánh giá nội dung thuyết minh của cơ quan chủ trì soạn thảo chưa thật sự thoả đáng về cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn, cũng như cơ sở pháp lý và mục tiêu chính sách.

Do đó, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính không nhất trí bổ sung chính sách và sửa đổi, bổ sung các quy định này của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế Thu nhập cá nhân như nêu tại dự thảo Luật.

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục công lập, cơ quan thẩm tra nhất trí bổ sung chính sách, song với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục cân nhắc đánh giá, kỹ lưỡng việc ban hành các chính sách này.

Đặc biệt, trong bối cảnh cân đối ngân sách Nhà nước còn có hạn, việc hỗ trợ của Nhà nước cần tập trung cho những lĩnh vực, địa bàn mà khu vực tư nhân không hoặc ít đầu tư, không nên hỗ trợ những lĩnh vực có mức lợi nhuận cao mà khu vực tư nhân có thể thực hiện và đang thực hiện, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi đề cập.

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp với doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc miễn toàn bộ thuế với phần thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa có căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Theo cơ quan thẩm tra, việc ban hành chính sách miễn thuế cho các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn không phải là công cụ trực tiếp để bảo đảm tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm.

Cơ quan này khẳng định chưa có cơ sở để làm rõ phần lợi ích từ việc miễn thuế sẽ được doanh nghiệp sử dụng để giảm giá suất ăn hoặc nâng cao chất lượng bữa ăn, nên chưa nhất trí bổ sung chính sách này tại dự thảo Luật.

Nêu ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cũng cho rằng chính sách ưu đãi thuế với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh là chưa đủ cơ sở chính trị để đưa vào dự thảo luật.

Vẫn theo ông Hiếu thì chưa có cơ sở thực tiễn để khẳng định rằng giảm thuế sẽ giảm được tiền bữa ăn cũng như nâng cao chất lượng bữa ăn, vì thế đề nghị Chính phủ cân nhắc rất kỹ lưỡng chính sách này.

Dẫn kinh nghiệm của các nước để xử lý câu chuyện áp dụng một số chính sách ưu đãi, ông Phan Chí Hiếu cho rằng nên áp dụng trực tiếp ưu đãi cho những người thụ hưởng. Ví dụ với học sinh có thể nghiên cứu chính sách ưu đãi nào đó để hỗ trợ về bữa ăn thay vì hỗ trợ thông qua doanh nghiệp.

Ủng hộ đề xuất của Chính phủ, song Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải lưu ý chính sách phải phù hợp, đúng đối tượng, và đặc biệt, phải bóc tách rõ ràng việc cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, bởi một doanh nghiệp thông thường cung cấp suất ăn cho nhiều đơn vị khác nhau.

“Chính sách nhân văn nhưng không bóc tách rõ thì rất khó. Nói giảm thuế để chất lượng bữa ăn tăng lên thì quá tuyệt vời nhưng cái đó phải có cam kết”, bà Hải nêu quan điểm.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng việc bóc tách là “việc khó”. Ông Mãi cũng nhận định cơ sở đánh giá việc miễn thuế cho doanh nghiệp cung cấp suất ăn có thể đảm bảo nâng chất lượng bữa ăn cho học sinh hay đảm bảo an toàn thực phẩm, đều rất mơ hồ.

Cũng băn khoăn về việc bổ sung nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan ngồi bàn lại một cách kỹ lưỡng.

Phát biểu làm rõ thêm nội dung trên, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết vấn đề cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, y tế là nội dung mới phát sinh nên chưa kịp qua bước Bộ Tư pháp thẩm định.

Với việc cung cấp suất ăn cho cơ sở y tế, giáo dục, Phó Thủ tướng làm rõ có 2 loại. Một là xã hội hóa, doanh nghiệp tài trợ và với trường hợp này, Luật đã cho phép miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hai là khi doanh nghiệp ký hợp đồng với cơ sở y tế, giáo dục, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm “cộng thêm” vào chất lượng bữa ăn cho người thụ hưởng.

Cho biết Chính phủ đã nghiên cứu, lãnh đạo Chính phủ khẳng định có thể làm được và tách bạch được, song Bộ Tài chính phải có hướng dẫn cụ thể, thậm chí có mẫu chung để doanh nghiệp khi ký hợp đồng với cơ sở giáo dục, y tế làm theo. Cùng với đó, doanh nghiệp phải hạch toán riêng và chịu kiểm tra, giám sát của cơ quan thuế.

“Đây là chính sách rất phù hợp với chủ trương của Bộ Chính trị nên đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép thực hiện và sửa Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp , Luật thuế thu nhập cá nhân”, ông Thắng phát biểu.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết với chính sách miễn thuế cho hoạt động cung cấp suất ăn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ rà soát kỹ lưỡng căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Trường hợp tiếp tục đề xuất chính sách, Chính phủ cần quy định rõ điều kiện, tiêu chí hưởng ưu đãi, cơ chế xác định riêng thu nhập được hưởng ưu đãi, quản lý, kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm; đồng thời có cơ chế đánh giá để bảo đảm lợi ích của chính sách được chuyển tới người học, người bệnh và nâng cao chất lượng suất ăn, bà Hồng lưu ý.