Tính cấp bách của việc hoàn thiện hồ sơ quy hoạch được thể hiện qua Công văn số 10093/BXD-KHTC vừa được Bộ Xây dựng gửi Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet và Công ty Cổ phần Đầu tư Khai thác Nhà ga quốc tế Đà Nẵng để lấy ý kiến đối với hồ sơ Quy hoạch Cảng hàng không Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trục vận tải hàng không mới

Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, các đơn vị phải gửi ý kiến góp ý về Bộ (thông qua Vụ Kế hoạch - Tài chính) và Cục Hàng không Việt Nam trước ngày 14/7/2026 để tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ.

Đáng chú ý, tại Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Bộ Xây dựng thông qua vào đầu tuần này, Chu Lai nằm trong danh sách 19 cảng hàng không quốc tế với cấp sân bay 4F, công suất thiết kế 5 triệu hành khách năm trên quy mô diện tích 2.097 ha.

Bên cạnh đó, Chu Lai được xác định là một trong những cảng hàng không có định hướng phát triển tham vọng nhất, với mục tiêu trở thành trung tâm logistics hàng không quốc tế và trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay của khu vực.

"Cùng với Long Thành và Gia Bình đang trong quá trình hình thành, nếu được quy hoạch đúng hướng và đầu tư bài bản, Cảng hàng không Chu Lai sẽ góp phần hình thành một trục sân bay mới trên hành lang vận tải Bắc - Nam, từng bước chia sẻ vai trò với trục Nội Bài - Đà Nẵng - Tân Sơn Nhất hiện nay", ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhận định.

Trước đó, sau gần 10 tháng kể từ khi được giao nhiệm vụ, Cục Hàng không Việt Nam đã có Tờ trình số 3512/TTr-CHK đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt Quy hoạch Cảng hàng không Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trên cơ sở nghiên cứu của Công ty TNHH Một thành viên Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC.

Theo hồ sơ quy hoạch, yêu cầu đặt ra là Cảng hàng không Chu Lai phải được phát triển phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của TP. Đà Nẵng sau sáp nhập, trong bối cảnh trên địa bàn cùng khai thác hai cảng hàng không là Đà Nẵng và Chu Lai; đồng thời bố trí không gian phát triển phù hợp với nhu cầu vận tải hàng không và định hướng của Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc.

Theo hồ sơ quy hoạch, đơn vị tư vấn đề xuất Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ hàng không gắn với du lịch và dịch vụ chất lượng cao, phục vụ khu vực đô thị trung tâm với quy mô khai thác khoảng 20 triệu hành khách/năm.

Trong khi đó, Cảng hàng không Chu Lai được định vị là không gian phát triển dài hạn, tập trung vào vận tải hàng hóa, hàng không giá rẻ và công nghiệp hàng không - logistics, từng bước tiếp nhận phần tăng trưởng khi Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đạt ngưỡng khai thác.

Định vị lại vai trò Chu Lai

Theo Tờ trình số 3512/TTr-CHK và hồ sơ quy hoạch kèm theo, Cảng hàng không Chu Lai vẫn được quy hoạch là cảng hàng không quốc tế nhưng có sự điều chỉnh đáng chú ý về các chỉ tiêu phát triển.

Cụ thể, công suất thiết kế đến năm 2030 được xác định ở mức 5 triệu hành khách/năm, giảm một nửa so với mức 10 triệu hành khách/năm theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc tại Quyết định số 648/QĐ-TTg, trong khi mục tiêu đến năm 2050 (Quy hoạch số 648) vẫn giữ nguyên ở mức 30 triệu hành khách/năm.

Đối với hàng hóa, quy hoạch mới xác định sản lượng thông qua tại sân bay này đạt khoảng 3.000 tấn vào năm 2030 và 1,5 triệu tấn vào năm 2050, thấp hơn so với các chỉ tiêu khoảng 3.400 tấn và 2,75 triệu tấn theo Quy hoạch số 648. Theo đơn vị tư vấn, việc điều chỉnh phản ánh sát hơn nhu cầu vận tải thực tế và lộ trình phát triển từng giai đoạn, thay vì duy trì các chỉ tiêu có tính khả thi chưa cao như trước đây.

"Một số chỉ tiêu tại các quy hoạch trước đây được đánh giá chưa còn phù hợp, tính khả thi chưa cao, cần được rà soát, cập nhật trên cơ sở nhu cầu vận tải thực tế và lộ trình phát triển từng giai đoạn nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, khai thác cả Cảng hàng không quốc tế Chu Lai và Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng", ông Lê Tiến Dũng, Phó giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC, cho biết.

Đáng chú ý, dù điều chỉnh giảm chỉ tiêu hàng hóa, đơn vị tư vấn vẫn xác định phát triển tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay (MRO) là một trong những trụ cột của Cảng hàng không quốc tế Chu Lai với quỹ đất có thể lên tới khoảng 300.000 m².

Theo đơn vị tư vấn, Chu Lai có nhiều lợi thế để phát triển trung tâm logistics và MRO khi nằm trên trục hàng không Bắc - Nam, gần trung tâm khu vực ASEAN và các đường bay kết nối Đông Nam Á với Đông Bắc Á.

Cùng với quỹ đất hơn 2.097 ha - lớn nhất trong số các cảng hàng không đang khai thác, sân bay Chu Lai còn có điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình trung chuyển theo mạng bay hub-and-spoke, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về bảo dưỡng tàu bay của các hãng hàng không trong nước và quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu quy hoạch, Cảng hàng không Chu Lai sẽ được đầu tư đồng bộ nhiều hạng mục trọng điểm với tổng nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2050 ước khoảng 74.841 tỷ đồng, trong đó, giai đoạn đến năm 2030 cần khoảng 19.813 tỷ đồng; giai đoạn 2031-2050 cần khoảng 55.027 tỷ đồng.

Một tín hiệu rất tích cực là hiện đã có một số nhà đầu tư tư nhân trong nước như Vingroup, Sovico bày tỏ sự quan tâm đến việc phát triển Chu Lai thành trung tâm logistics, công nghiệp hàng không và đô thị quy mô lớn, hiện đại.

Theo đại diện ADCC, nếu được phê duyệt, Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai sẽ đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển hạ tầng hàng không miền Trung cũng như quy hoạch cảng hàng không, sân bay toàn quốc.

“Thay vì phát triển theo hướng tương đồng, thậm chí cạnh tranh với Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, Chu Lai được định vị trở thành cực tăng trưởng mới về logistics, công nghiệp hàng không và bảo dưỡng tàu bay, tạo dư địa phát triển dài hạn cho hệ thống cảng hàng không quốc gia”, ông Lê Tiến Dũng đánh giá.