Kịch bản nào cho tăng trưởng GDP 2026?

Một kịch bản cho tăng trưởng kinh tế năm 2026 đã được xây dựng, dựa trên mục tiêu tăng trưởng trên 10% mà Quốc hội đã quyết nghị.

Theo đó, để cả năm đạt mức tăng trưởng 10%, quý I phải tăng trưởng 9,1%; quý II tăng trưởng 10,2%; đưa tăng trưởng GDP 6 tháng lên mức 9,7%. Trong khi đó, quý III, GDP phải tăng trưởng 10,2%; 9 tháng, đạt mức tăng trưởng 9,9%. Và quý cuối cùng, tăng trưởng 10,4%, để cả năm đạt mục tiêu mà Quốc hội đã đề ra.

Như vậy, ngoại trừ quý I tăng trưởng trên 9%, thì các quý còn lại, tốc độ tăng trưởng GDP đều phải đạt trên 10%, thậm chí quý IV, phải tăng trưởng tới 10,4%. Đây đều là những mức tăng trưởng rất cao, nhất là nếu so với tốc độ tăng trưởng GDP các quý của năm 2025 (quý I tăng 7,05%, quý II tăng 8,16%, quý III tăng 8,25% và quý IV tăng 8,46%). Càng không đơn giản khi tốc độ tăng trưởng cao của các quý năm 2026 được đặt trên nền tăng trưởng cao của năm trước.

Ngân hàng UOB, khi công bố dự báo mới nhất về tăng trưởng GDP của năm 2026, cũng nhắc tới một “mức nền thống kê cao” để nói về những thách thức tăng trưởng GDP trong năm tới.

Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nói rằng, mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026 là một “ngọn núi cao” phải chinh phục.

Đó thực sự là một “ngọn núi cao” không dễ vượt qua, bởi ở thời điểm hiện nay, khó khăn, thách thức còn rất lớn. Chính phủ khi xây dựng Nghị quyết số 01 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, cũng nhấn mạnh về những thách thức, khó khăn mà nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt. Không chỉ là tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục phức tạp, khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro, mà ngay cả trong nước, dù thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng “khó khăn, thách thức nhiều hơn”…

“Mức nền thống kê cao, khả năng suy giảm của xuất khẩu sau giai đoạn đẩy mạnh trước đó, cùng sự bất định về chính sách thuế quan của Mỹ, là những rủi ro có thể kìm hãm quỹ đạo tăng trưởng của Việt Nam”, ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore nói.

Theo ông Suan Teck Kin, nhìn chung, Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước các xung đột thương mại như thuế quan của Mỹ do tính chất mở của nền kinh tế (xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chiếm tới 83% GDP, cao thứ hai ASEAN sau Singapore (182%), đồng thời có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ.

Không chỉ là thương mại, các vấn đề liên quan đến sức mua của thị trường nội địa, sản xuất công nghiệp, khả năng thúc đẩy của các động lực tăng trưởng mới… cũng là một thách thức không nhỏ. Theo tính toán của Bộ Tài chính, để đạt tốc độ tăng trưởng 10% trong năm 2026, Chỉ số Sản xuất công nghiệp (IIP) năm 2026 phải tăng khoảng 12-14%; tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu khoảng 15-16%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13-15%. Trong khi đó, năm 2025, tốc độ tăng của các chỉ số này tương ứng chỉ là 9,2%; 17% và 9,2%. Phải nỗ lực rất lớn thì mới có thể đạt được.

Nền tảng vững chắc cho năm 2026

Dù những thách thức là không nhỏ, nhưng nền kinh tế vẫn đang bước vào năm 2026 dựa trên một nền tảng vững chắc, đó là những thành quả quan trọng đã đạt được năm 2025.

Có lẽ, không phải ngẫu nhiên mà UOB, trong báo cáo mới công bố cách đây ít ngày, đã tăng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026 lên 7,5%. “Với mức tăng trưởng trên 8% trong năm 2025, Việt Nam đã chứng minh được khả năng chống chịu và bước vào năm 2026 với nền tảng vững chắc”, ông Suan Teck Kin nói.

Trong báo cáo của mình, UOB nhấn mạnh, các hoạt động xuất khẩu và sản xuất của Việt Nam vẫn “duy trì vững vàng” bất chấp tác động từ thuế quan của Mỹ. Tương tự, niềm tin được củng cố, nên vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt mức 38,4 tỷ USD, tăng nhẹ so với năm ngoái; trong khi vốn thực hiện tăng mạnh, đạt mức kỷ lục mới 27,6 tỷ USD, so với kỷ lục trước đó - 25,4 tỷ USD năm 2024, khi các nhà đầu tư nước ngoài đẩy nhanh kế hoạch đầu tư trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng rõ nét tại Việt Nam.

Một điểm tích cực khác, đó là S&P Global Market Intelligence mới đây đã công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng của Việt Nam (PMI) tháng 12/2025 đạt 53 điểm, đánh dấu chuỗi cải thiện điều kiện kinh doanh xuyên suốt 6 tháng cuối năm, cả sản lượng và đơn hàng mới duy trì đà tăng mạnh, trong khi niềm tin kinh doanh đạt mức cao nhất trong 21 tháng…

“Về tổng thể, ngành sản xuất sẽ bước vào năm 2026 với một vị thế tích cực, và các nhà sản xuất lạc quan trong việc thu hút đơn đặt hàng mới và có thể tăng năng lực sản xuất”, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence nói.

Nền tảng vững chắc cho năm 2026, theo các chuyên gia kinh tế, còn đến từ những yếu tố cốt lõi hơn, như Đại hội Đảng lần thứ XIV, với những quyết sách mới; sự tinh gọn bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phát huy hiệu quả; “điểm rơi” của các thể chế, chính sách, cũng như các dự án được khởi công, khánh thành hàng loạt… Và hơn hết, là sự nỗ lực của các địa phương trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP…

Dồn lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Không phải ngẫu nhiên mà ngay sau Hội nghị Chính phủ với chính quyền địa phương, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026. Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng chỉ đạo, phải tập trung giải ngân hết vốn đầu tư công năm 2025, đồng thời phải bắt tay ngay vào việc phân bổ, triển khai thực hiện dự án, thúc đẩy giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công năm 2026.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 31/12/2025, có trên 755.141 tỷ đồng vốn đầu tư công được giải ngân, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, còn gần 146.934 tỷ đồng cần được giải ngân trong những ngày tháng cuối cùng của niên hạn ngân sách 2025 (cuối tháng 1/2026). Trong khi đó, tổng nguồn lực đầu tư công năm 2026 là 1,08 triệu tỷ đồng, cũng cần gấp rút giải ngân ngay từ đầu năm.

“Mục tiêu không thay đổi là giải ngân 100% vốn của năm 2025, năm 2026 và gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh và chỉ đạo, phải giảm hệ số ICOR từ khoảng 6 xuống còn 4,5; mà muốn vậy, phải chuẩn bị tốt công tác đầu tư, bảo đảm kịp tiến độ và bảo đảm chất lượng, sớm đưa các công trình, dự án vào khai thác…

Thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công chỉ là một trong những vấn đề mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, điều hành trong năm 2026, năm đầu tiên thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Các nhóm nhiệm vụ, giải pháp khác được Chính phủ tập trung chỉ đạo, điều hành còn bao gồm tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, trọng tâm là pháp luật về đầu tư, kinh doanh để giải phóng sức sản xuất, huy động mọi nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển; tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng nhưng phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn; kiểm soát nợ công, bội chi ngân sách nhà nước trong giới hạn quy định…

Để thúc đẩy tăng trưởng, việc giao nhiệm vụ tăng trưởng tiếp tục được thực hiện. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính luôn đánh giá cao giải pháp này. Tham dự Hội nghị ngành Tài chính, Thủ tướng nhấn mạnh việc Bộ Tài chính đã “tham mưu kịp thời”, nhờ vậy, tăng trưởng GDP năm 2025 đã đạt trên 8%; nhiều địa phương tăng trưởng 2 con số.

Năm 2026, việc này tiếp tục được thực hiện. Chỉ có 6/34 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026, còn lại tất cả đều trên 10%. Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh là những địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng cao nhất, đều khoảng 12-13%.

Hôm Chính phủ họp trực tuyến với chính quyền các địa phương mới đây, hàng loạt địa phương đã “hiến kế” để tăng trưởng 2 con số, đồng thời “nhận trách nhiệm” trước Chính phủ.

“Năm 2026, Hà Nội mục tiêu tăng trưởng trên 11%. Hà Nội cam kết hành động quyết liệt, chủ động ngay từ ngày đầu tháng đầu, đúng theo tinh thần làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nói như vậy.

Trong khi đó, sau năm “thử lửa” 2025, đạt được tốc độ tăng trưởng 8,03% (không tính dầu thô), TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026. Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Thành phố xác định sẽ tập trung khơi thông nguồn lực, đổi mới mô hình quản trị đô thị, triển khai quyết liệt các cơ chế đặc thù, tạo môi trường đủ hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, tạo đột phá về hạ tầng, đồng thời hoàn thiện quy hoạch tổng thể TP.HCM mới, tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa cực, tích hợp, siêu kết nối…