Liên tục tăng trưởng

Tháng 4/2023, nhà ga T2, Cảng hàng không quốc tế Phú Bài (TP. Huế), có công suất 5 triệu lượt hành khách/năm, chính thức đưa vào khai thác đã tạo lực tác động mạnh vào thị trường du lịch Huế. Trong năm này, du lịch Huế đón 3,2 triệu lượt khách, tăng 56% so với năm 2022. Năm 2024, đón gần 3,9 triệu lượt khách, tăng 21,8% so với năm 2023. Năm 2025 ghi nhận sự bùng nổ với khoảng 6,3 triệu lượt khách, tăng hơn 61%. Đặc biệt, khách quốc tế tăng vọt, đạt 1,9 triệu lượt. Bước vào năm 2026, trong quý I, du lịch Huế tiếp tục tăng trưởng với tổng lượng khách hơn 1,9 triệu lượt, tăng 31,3% so với cùng kỳ.

Liên tục giữ được đà tăng trưởng, Huế là địa phương đã có sự phát triển trên nhiều mặt; trong đó, hạ tầng giao thông với Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh và tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Quốc lộ 49 nối vùng trung tâm Thành phố với A Lưới đang mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng ở khu vực phía Tây. Bên cạnh đó, nhiều dự án hạ tầng giao thông quan trọng đã và đang được triển khai, góp phần nâng cao khả năng kết nối, như: đoạn Phú Mỹ - Thuận An (đường Tự Đức - Thuận An), tuyến đường Tố Hữu nối dài đi sân bay Phú Bài, cao tốc Túy Loan - La Sơn, Cam Lộ - La Sơn… Ngoài ra, hệ thống thương mại - dịch vụ phục vụ du lịch cũng từng bước hình thành với các chợ truyền thống, siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hàng và nhiều dịch vụ phục vụ du khách.

Theo ThS. Nguyễn Hoàng Ngọc Linh (Trường đại học Kinh tế - Đại học Huế), sự tăng trưởng của du lịch Huế đến từ nhiều nỗ lực phối hợp. Chẳng hạn, công tác phát triển sản phẩm đã có những chuyển biến tích cực, với việc tiên phong khai thác du lịch xanh và du lịch sinh thái cộng đồng như đạp xe, chèo SUP; truyền thông, xúc tiến quảng bá được đẩy mạnh trên các kênh lớn và qua việc đón tiếp đoàn Famtrip, KOLs; chuyển đổi số được chú trọng với ứng dụng “Hộ chiếu du lịch” và dự án số hóa ẩm thực.

Ngoài ra, hạ tầng du lịch được nâng cấp đồng bộ với hệ thống giao thông, cơ sở lưu trú và không gian công cộng, cùng nhiều sự kiện văn hóa - nghệ thuật - thể thao tầm quốc gia và quốc tế được tổ chức thường xuyên. Bên cạnh gia tăng du khách, thời gian lưu trú cũng được cải thiện khi tăng gần gấp đôi so với những năm trước.

Lấp đầy khoảng cách về hạ tầng

Dù ghi nhận tăng trưởng liên tục, nhưng cũng theo ông Nguyễn Hoàng Ngọc Linh, phát triển du lịch Huế còn những hạn chế, đó là hoạt động du lịch có tính thời vụ cao; cơ sở hạ tầng và dịch vụ so với Đà Nẵng trong “tam giác di sản” miền Trung còn khoảng cách khá xa; lưu trú tại Huế chưa dài ngày.

“Phân tích sâu hơn theo từng tháng, có thể thấy rõ tính thời vụ và hiện tượng nén đỉnh điểm của du lịch Huế. Lượng khách và doanh thu tăng nhanh từ sau Tết (tháng 2) và đạt đỉnh vào giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8 - trùng với mùa lễ hội và cao điểm du lịch hè. Chỉ riêng 5 tháng cao điểm này đã chiếm hơn một nửa tổng lượng khách và doanh thu cả năm. Điều này khẳng định vai trò hạt nhân của các sự kiện văn hóa và mùa du lịch hè trong việc thu hút dòng khách, nhưng đồng thời cũng tạo ra những hệ lụy không nhỏ”, ông Linh thẳng thắn.

Sự biến động mạnh về dòng khách gây khó khăn trong việc duy trì dòng tiền ổn định và quản lý nhân sự dài hạn, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp. Về phía hạ tầng, sự dồn nén khách mùa cao điểm gây ra tình trạng quá tải cục bộ tại các điểm di tích, cơ sở lưu trú, nhà hàng và hệ thống giao thông, làm giảm chất lượng trải nghiệm của du khách và tạo áp lực lên công tác bảo tồn di sản.

Nghịch lý này thể hiện giữa sự gia tăng du khách qua từng năm và hạ tầng du lịch Huế khi đang thiếu các khách sạn có thương hiệu nổi tiếng, mang tầm quốc tế. Trong gần 900 cơ sở lưu trú với 14.300 phòng, 22.918 giường, nhưng khách sạn chỉ có 205 cơ sở với 8.672 phòng, 14.350 giường. Số khách sạn 3 - 5 sao chỉ có 22 cơ sở với gần 3.200 phòng, 5.000 giường… Hạn chế này khiến du lịch Huế hiện tại chỉ là “điểm đến di sản tham quan”, chứ chưa trở thành “trung tâm trải nghiệm - lưu trú”.

Các điểm nghẽn này không chỉ là vấn đề riêng lẻ, mà là nguyên nhân trực tiếp của nghịch lý trong tăng trưởng du lịch Huế, đó là tồn tại mâu thuẫn giữa tăng trưởng về số lượng và giá trị; hạ tầng và dịch vụ, mặc dù đã được nâng cấp đáng kể song vẫn chưa tương xứng, làm giảm sức cạnh tranh. Bên cạnh đó là sự thiếu hụt sản phẩm trải nghiệm và kinh tế đêm. Huế thiếu vắng các khu vui chơi giải trí, trung tâm mua sắm sầm uất và đặc biệt là một kịch bản kinh tế đêm sôi động. Ngoài ra, tính thời vụ và sự bị động trước thời tiết là cản lực lớn trong quá trình phát triển du lịch Huế.

Để hướng đến phát triển bền vững ngành du lịch, Huế cần các giải pháp đồng bộ. Theo ông Trần Thanh Tú, Phó chủ tịch Hội Lữ hành TP. Huế, Huế cần nhanh chóng hoàn thiện các tuyến đường ven biển và các tuyến kết nối đến các khu du lịch trọng điểm; kêu gọi đầu tư các dự án khách sạn và khu nghỉ dưỡng 4-5 sao để tăng quy mô và chất lượng; hoàn thiện đề án phát triển nhân lực chất lượng cao và tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu thực tế.

Theo mục tiêu đề ra, trong năm 2026, Huế đón khoảng 7 - 7,5 triệu lượt khách; tổng thu từ du lịch đạt khoảng 15.000 tỷ đồng. Ông Nguyễn Khắc Toàn, Chủ tịch UBND TP. Huế nhấn mạnh, du lịch phải khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng. Theo Đề án Phát triển du lịch, dịch vụ du lịch TP. Huế năm 2026, để đạt chỉ tiêu tăng trưởng này, hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật để thu hút đầu tư và kết nối các khu, điểm, tour, tuyến là một trong những giải pháp quan trọng.

Để đảm bảo hạ tầng lưu trú, Huế đang xúc tiến và đốc thúc đầu tư các dự án khách sạn và căn hộ cao cấp tại Khu phức hợp Thủy Vân, do Cotana Capital làm chủ đầu tư (quy mô 25 tầng, vốn hơn 600 tỷ đồng); Dự án thương mại - dịch vụ tại số 2 - Hà Nội, với tổng vốn đầu tư gần 400 tỷ đồng; Hue Heritage tại đường Đống Đa, cao 25 tầng nổi, 3 tầng hầm, 669 căn hộ, tổng mức đầu tư gần 1.300 tỷ đồng.

Theo Công ty CP Kinh doanh và Đầu tư Đất Xanh Miền Trung - đơn vị phát triển và phân phối độc quyền dự án Hue Heritage, dự kiến công trình hoàn thành vào năm 2027. Song song đó là khách sạn cao cấp trên 2 khu đất ven bờ Nam sông Hương, tổng diện tích gần 10.700 m2, vốn đầu tư dự kiến hơn 815 tỷ đồng; hoàn thiện kênh sinh thái, hạ tầng giao thông và chỉnh trang không gian đô thị phục vụ phát triển du lịch theo hướng kết nối các tuyến ven sông, ven biển và không gian công cộng phục vụ du lịch, bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể Di tích Cố đô Huế theo nguồn vốn Chương trình các đô thị “xanh”; xây dựng cầu đi bộ qua sông Hương, Khu phức hợp văn hóa Cồn Dã Viên và các không gian văn hóa khác theo nguồn vốn sẵn có.