Theo dự thảo, việc miễn phí sách giáo khoa sẽ được áp dụng đối với học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, bao gồm cả chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông.

Đáng chú ý, chính sách được triển khai theo mô hình thư viện dùng chung. Theo đó, Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm sách giáo khoa (bao gồm sách in và sách chữ nổi Braille), trang bị cho thư viện tại các cơ sở giáo dục. Học sinh và giáo viên sẽ mượn sách giáo khoa để sử dụng trong năm học hoặc học kỳ, sau đó hoàn trả để tiếp tục quản lý và tái sử dụng.

Danh mục sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc bộ sách do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Dự kiến, chính sách này sẽ được triển khai đồng loạt trên phạm vi cả nước từ năm học 2029-2030. Tuy nhiên, các địa phương có điều kiện cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, đặc biệt ưu tiên các khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Bên cạnh chính sách đối với giáo dục phổ thông, dự thảo Nghị định cũng đề xuất Nhà nước bảo đảm giáo trình môn giáo dục quốc phòng an ninh để cung cấp miễn phí cho người học tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Hình thức triển khai tương tự, thông qua cơ chế mượn, trả tại thư viện.

Việc miễn phí giáo trình quốc phòng an ninh dự kiến được thực hiện trên toàn quốc từ năm học 2027-2028. Đồng thời, người học sẽ không phải đóng học phí đối với môn giáo dục quốc phòng an ninh, một môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo.

Ngân sách Nhà nước sẽ thực hiện cấp bù học phí trực tiếp cho các cơ sở đào tạo. Chính sách này cũng dự kiến được triển khai từ năm học 2027-2028, sau khi hoàn tất việc ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật trong năm học 2026-2027.

Tuy nhiên, đối với các trường hợp phải học lại môn học này, người học sẽ không thuộc diện được miễn học phí. Dự thảo Nghị định nhấn mạnh, kinh phí thực hiện các chính sách sẽ do ngân sách Nhà nước bảo đảm theo phân cấp hiện hành, đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ hệ thống giáo dục.

Toàn bộ quá trình quản lý, mua sắm, phân bổ, sử dụng và luân chuyển sách giáo khoa, giáo trình phải được thực hiện công khai, minh bạch, gắn với trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát chặt chẽ.

Sách giáo khoa và giáo trình được mua sắm từ ngân sách Nhà nước là tài sản công, do đó các hành vi vi phạm như thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản đều bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề cao việc tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có, tăng cường luân chuyển giữa các cơ sở giáo dục thông qua cơ chế liên thông thư viện. Giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần hạn chế lãng phí, hướng tới một hệ thống giáo dục tiết kiệm và bền vững hơn.