Từ kỳ vọng đến giá trị thực 

AI đang được kỳ vọng tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động doanh nghiệp, từ tự động hóa quy trình đến hỗ trợ phân tích và ra quyết định. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng và hiệu quả mang lại vẫn còn đáng kể.

Tại một hội thảo về chuyển đổi số và ứng dụng AI trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ vừa qua, ông Nguyễn Đức Hạnh, Giám đốc Công nghệ thông tin, Công ty cổ phần Tập đoàn Thiên Long, cho rằng việc ứng dụng AI chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tạo ra hiệu quả kinh doanh từ công nghệ này.

Theo ông Hạnh, một trong những nguyên nhân là doanh nghiệp chưa xác định rõ bài toán cần giải quyết trước khi lựa chọn công nghệ. Vì vậy, AI cần được triển khai từ nhu cầu thực tế, gắn với quy trình vận hành và có tiêu chí cụ thể để đo lường hiệu quả.

Đồng thời, doanh nghiệp nên xây dựng lộ trình phù hợp, ưu tiên những bài toán có phạm vi rõ ràng và khả năng chứng minh hiệu quả trước khi mở rộng.

Bài toán nghiệp vụ quyết định hiệu quả ứng dụng

Từ kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong chuỗi phân phối, ông Diệp Nam Hải, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Cholimex (Cholimex Food), cho rằng doanh nghiệp cần tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và điều chỉnh giải pháp, bởi đây là đơn vị hiểu rõ nhất đặc thù vận hành và nhu cầu thực tế.

Việc xác định yêu cầu nghiệp vụ cần được thực hiện song song với quá trình lựa chọn và phát triển giải pháp công nghệ.

Cholimex Food bắt đầu sử dụng hệ thống quản lý phân phối và bán hàng Viettel DMS từ năm 2018 và liên tục phối hợp cùng Viettel cải tiến hệ thống theo nhu cầu vận hành thực tế.

“Chúng tôi ứng dụng phần mềm DMS từ năm 2018 và năm nào cũng cùng với Viettel để cải tiến. Thậm chí, chúng tôi còn thử nghiệm nhiều ý tưởng chưa từng có. Các giải pháp cần cụ thể về vận hành theo đặc thù của doanh nghiệp”, ông Hải chia sẻ.

Theo đó, hiệu quả của công nghệ không chỉ nằm ở bản thân giải pháp mà còn phụ thuộc vào mức độ phù hợp với quy trình và đặc thù hoạt động của từng doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ với hệ thống dữ liệu và vận hành phức tạp.

Câu chuyện này cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đưa một phần mềm vào sử dụng. Giải pháp chỉ tạo ra giá trị bền vững khi công nghệ, dữ liệu và nghiệp vụ cùng được cải tiến liên tục theo thực tế vận hành đặc thù hoạt động của từng doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ với hệ thống dữ liệu và vận hành phức tạp.

Những điểm nghẽn trước khi AI đi vào vận hành

Ông Nguyễn Chí Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Khách hàng Doanh nghiệp, Viettel Solutions nhận định, một trong những thách thức lớn khi ứng dụng AI là các “điểm mù” dữ liệu giữa hệ thống quản trị, phân phối và thị trường.

Theo ông Nhân, dữ liệu về đơn hàng và quy trình bán hàng có thể được ghi nhận tương đối đầy đủ, nhưng thông tin về hành vi thực tế tại điểm bán và diễn biến thị trường lại khó thu thập, tạo ra những “điểm mù” làm hạn chế khả năng phân tích và khuyến nghị của AI.

Ở góc độ công nghệ, ông Trần Xuân An, Giám đốc Trung tâm Sản phẩm Bán lẻ, Viettel Solutions cho rằng dữ liệu còn phân tán, thiếu liên thông và chưa được chuẩn hóa. Vì vậy, các bài toán như dự báo nhu cầu, gợi ý đơn hàng, tối ưu bán hàng cần được xây dựng trên nền dữ liệu đầy đủ, sạch, liên thông và có chất lượng.

Một số số liệu do Viettel Solutions chia sẻ tại hội thảo cho thấy, trong những trường hợp cụ thể, giải pháp ứng dụng AI có thể giúp giảm lượng hàng tồn và tăng tỷ lệ chốt đơn. Một số ứng dụng kiểm tra, phân tích hình ảnh và dữ liệu cũng đạt độ chính xác khoảng 95-98%.

Kết nối dữ liệu, đưa AI vào bài toán vận hành

Trong quá trình ứng dụng AI, doanh nghiệp đang chuyển từ triển khai các công cụ riêng lẻ sang kết nối dữ liệu giữa nhiều hệ thống để tạo quy trình vận hành xuyên suốt.

Viettel Solutions đang phát triển hệ sinh thái số các giải pháp cho ngành bán lẻ với các lớp năng lực bổ trợ cho nhau.

Viettel DMS số hóa và quản trị hoạt động phân phối từ nhà phân phối, lực lượng bán hàng, điểm bán đến đơn hàng, tồn kho và thị trường.

Tessel AI ứng dụng Computer Vision để tự động phân tích hình ảnh tại điểm bán, hỗ trợ nhận diện sản phẩm và đánh giá thực thi trưng bày trên thị trường.

DMS Insight kết nối, chuẩn hóa và phân tích dữ liệu vận hành, trực quan hóa thành dashboard và insight phục vụ quản trị, từng bước đưa AI vào hỗ trợ khai thác dữ liệu doanh nghiệp.

Các giải pháp có thể kết nối với những hệ thống như ERP, CRM và các nguồn dữ liệu liên quan, hướng tới một bức tranh quản trị xuyên suốt hơn.

Theo ông Trần Xuân An, định hướng của Viettel Solutions là phát triển hệ sinh thái từ hạ tầng điện toán đám mây, GPU đến các giải pháp AI chuyên ngành, đáp ứng nhu cầu mở rộng ứng dụng của doanh nghiệp.

Thành công của AI không nằm ở số lượng mô hình được triển khai, mà ở giá trị thực tế công nghệ mang lại cho hoạt động kinh doanh, từ nâng cao năng suất, tối ưu tồn kho, cải thiện hiệu quả bán hàng đến hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn.

Do đó, hành trình ứng dụng AI cần bắt đầu từ bài toán cụ thể, nền dữ liệu phù hợp và giải pháp có khả năng tạo ra giá trị đo lường được. Khi hiệu quả được chứng minh qua những chỉ số rõ ràng, doanh nghiệp có thể từng bước mở rộng phạm vi ứng dụng, đưa AI từ giai đoạn thử nghiệm vào hoạt động vận hành thực tế.