Chiều 18/10, tại Hà Nội, sau Lễ ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA, Diễn đàn kinh tế Thụy Sĩ - Việt Nam 2026 đã diễn ra với sự tham dự của Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ kiêm Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Guy Parmelin cùng đông đảo doanh nghiệp hai nước.

Hàng Việt có đà tăng tốc sang thị trường EFTA

Tại diễn đàn, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết, việc ký kết Hiệp định là dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và các nước EFTA. FTA song phương mở ra không gian hợp tác mới trong thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và phát triển bền vững.

"Các ưu đãi thuế quan sẽ tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh; đồng thời giúp doanh nghiệp EFTA khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của thị trường Việt Nam. Các quy định về xuất xứ cũng tạo thuận lợi cho liên kết sản xuất, kết nối chuỗi cung ứng giữa châu Âu và Đông Nam Á", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nói.

FTA Việt Nam - EFTA  được ký kết sau 14 năm đàm phán với 21 phiên làm việc, minh chứng cho quyết tâm chính trị và nỗ lực bền bỉ của các bên.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, Hiệp định tạo lập khuôn khổ hợp tác minh bạch, ổn định và có tính dự báo, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho rằng, Việt Nam có thị trường năng động, năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao và mạng lưới hội nhập ngày càng mở rộng. Trong khi đó, Thụy Sĩ và các nước EFTA có thế mạnh về công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính và chất lượng. Việc phát huy tính bổ sung giữa hai bên sẽ tạo cơ hội hình thành các chuỗi giá trị hiệu quả và bền vững hơn.

Đây là một hiệp định có phạm vi cam kết toàn diện, bao trùm nhiều lĩnh vực quan trọng như thương mại hàng hóa, bao gồm thuế quan, hàng rào kỹ thuật trong thương mại, các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật, hải quan và phòng vệ thương mại.

Hiệp định cũng bao trùm thương mại dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, giải quyết tranh chấp, thương mại và phát triển bền vững.

Với phạm vi cam kết rộng và nội dung hợp tác đa dạng, hiệp định được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội mới cho Việt Nam trong việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nhập khẩu. Từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, mở đường cho các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khi đó, Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ kiêm Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Giáo dục và Nghiên cứu Guy Parmelin nhận định, hợp tác giữa hai bên còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến; khoa học sự sống và chăm sóc sức khỏe; cơ sở hạ tầng bền vững và công nghệ sạch; chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực mà thế mạnh chuyên môn của Thụy Sĩ có thể bổ trợ cho sự năng động của Việt Nam.

Theo ông Guy Parmelin, FTA Việt Nam – EFTA không chỉ là công cụ thương mại mà còn thể hiện cam kết chiến lược nhằm tăng cường hợp tác kinh tế giữa hai bên. Hiệp định góp phần nâng cao tính chắc chắn về pháp lý, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp. Quan trọng hơn, hiệp định gửi đi thông điệp mạnh mẽ về niềm tin vào tương lai quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Thụy Sĩ.

Khai thác tối đa cơ hội từ FTA

Thương mại song phương Việt Nam và thị trường EFTA năm 2025 đạt 4,8 tỷ EUR, trong đó Việt Nam thặng dư 2,5 tỷ EUR.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia thương mại, quy mô hợp tác hiện nay còn khiêm tốn so với quan hệ thương mại của Việt Nam với một số đối tác FTA khác.

Tiềm năng hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới thể hiện ở nhiều lĩnh vực. Khối EFTA có thế mạnh về công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, năng lượng sạch và phát triển bền vững, trong khi Việt Nam là trung tâm sản xuất, thương mại và đầu tư quan trọng của ASEAN.

Các mặt hàng EFTA xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu gồm máy móc, thiết bị điện, thủy sản, dược phẩm và máy móc cơ khí. Ở chiều ngược lại, các nước thành viên EFTA nhập khẩu từ Việt Nam những mặt hàng như máy móc, thiết bị điện, giày dép, hàng may mặc và máy móc cơ khí.

Ông Silvan Wildhaber, Chủ tịch Liên đoàn doanh nghiệp Thụy Sĩ cho rằng, các doanh nghiệp Thụy Sĩ lạc quan về tương lai của quan hệ kinh tế giữa hai nước. Những năm qua, Việt Nam đã vươn lên thành một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á. Các doanh nghiệp Thụy Sĩ đã đồng hành cùng quá trình phát triển ấn tượng này với vai trò là nhà đầu tư, nhà tuyển dụng, nhà đổi mới sáng tạo và đối tác lâu dài.

Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và đồng hành cùng doanh nghiệp để tận dụng hiệu quả các cơ hội từ hiệp định.

Để cụ thể hóa định hướng hợp tác trong thời gian tới, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đề xuất hai bên tập trung vào 4 lĩnh vực trọng tâm: kết nối chuỗi cung ứng, sản xuất và thương mại; thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh thông qua phát triển lưới điện thông minh, công nghệ sạch, khu công nghiệp sinh thái và kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, kinh tế số, y tế và khoa học sự sống thông qua chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D)...