Xung đột đang diễn ra tại Trung Đông dẫn tới sự đứt gãy nguồn cung năng lượng, đẩy giá dầu và chi phí vận tải biển tăng phi mã. Chưa hết, chi phí năng lượng và logistics tăng cao đang thổi bùng ngọn lửa lạm phát tại Mỹ, có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải đảo ngược hoặc trì hoãn lộ trình nới lỏng tiền tệ, duy trì lãi suất ở mức cao để kiềm chế lạm phát. Hệ quả tất yếu là USD tăng giá trở lại và tỷ giá tại Việt Nam có thể tăng cao.

Với các doanh nghiệp vay nợ nhiều bằng USD hoặc sử dụng nhiều USD trong thanh toán các chi phí hoạt động, tỷ giá tăng là nhát dao chí mạng cắt vào miếng bánh lợi nhuận.

Theo chuyên gia phân tích VIS Ratings, USD tăng sẽ gây ra áp lực mất giá kéo dài đối với VND, làm gia tăng rủi ro tỷ giá cho các doanh nghiệp Việt Nam có dư nợ bằng USD.

Các doanh nghiệp chịu tác động lớn nhất thuộc nhóm ngành sản xuất điện và cung cấp nước sạch (bao gồm Tổng công ty Phát điện 3, CTCP Tập đoàn PC1, CTCP Nước - Môi trường Bình Dương, Công ty cổ phần BCG Energy)... cũng như các hãng vận tải hàng không (như Vietnam Airlines, Vietjet) do các doanh nghiệp này vừa có tỷ trọng đáng kể nợ vay bằng USD vừa có nhiều chi phí hoạt động bằng USD (chi phí nhiên liệu, thuê máy bay và bảo dưỡng).

Biến động tỷ giá kéo dài sẽ làm suy yếu khả năng trả nợ và hồ sơ tín nhiệm của các doanh nghiệp này, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có mức độ phòng ngừa rủi ro hạn chế.

Ngoài ra, rủi ro lạm phát và tỷ giá tăng cũng có thể khiến chính sách tiền tệ trong nước thắt chặt hơn, lãi suất giá tăng, đồng ngĩa với thanh khoản sẽ bị thu hẹp. Điều này sẽ làm tăng chi phí vốn và rủi ro tái cấp vốn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp bất động sản và hạ tầng có đòn bẩy cao, khả năng chi trả lãi vay hạn chế và áp lực đáo hạn nợ lớn trong ngắn hạn.

Với các doanh nghiệp xuất khẩu, thiệt hại lại đến từ chi phí logicstics tăng cao. Dù các tuyến xuất khẩu chủ lực sang Mỹ và EU không đi qua khu vực xung đột, giúp Việt Nam tránh được sự gián đoạn trực tiếp, nhưng hệ lụy gián tiếp vẫn hiện hữu do chi phí logistics tăng cao và thời gian vận chuyển bị kéo dài. Rủi ro sẽ tập trung ở các mặt hàng có giá trị đơn vị thấp nhưng chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng cao như: Dệt may (vận tải chiếm khoảng 10% giá trị), Thủy sản và Đồ gỗ (vận tải chiếm 20–30% giá trị). Chi phí này tăng cao sẽ đẩy giá thành sản phẩm lên mức khó hấp thụ, gây áp lực lên nhu cầu và doanh thu xuất khẩu trong ngắn hạn. 

Các chuyên gia phân tích cho rằng, nếu gián đoạn cung ứng năng lượng kéo dài, triển vọng kinh tế vĩ mô của Việt Nam sẽ kém khả quan hơn, thách thức mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Tuy nhiên, vị thế trung tâm sản xuất và sự ổn định chính trị sẽ giúp Việt Nam giảm bớt áp lực nhờ duy trì dòng vốn FDI, hỗ trợ tỷ giá trong trung hạn.