Mới đây, cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ đã công bố kết luận công nhận tương đương đối với nghề khai thác ghẹ của Việt Nam, theo quy định của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA).

Với kết luận này, thủy sản và sản phẩm thủy sản khai thác từ các nghề ghẹ của Việt Nam tiếp tục được phép nhập khẩu vào thị trường Hoa Kỳ. Ngoài ra, ghẹ Việt Nam khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong thời gian tới cũng không cần COA (giấy chứng nhận đủ điều kiện nhập khẩu).

Theo thông báo của phía Hoa Kỳ, trong tháng 1/2026, Việt Nam đã tách mã nghề cũ thành 4 nghề khai thác ghẹ riêng theo loài mục tiêu và ngư cụ, gồm Fishery ID 13164, 13206, 13204 và 13205.

Sau khi xem xét hồ sơ, thông tin bổ sung và các dữ liệu liên quan, phía Hoa Kỳ xác định 4 nghề này của Việt Nam là tương đương về hiệu quả với chương trình quản lý của Hoa Kỳ. Đây là tín hiệu tích cực đối với ngành ghẹ Việt Nam, nhất là sau khi kết luận ban đầu của NMFS vào tháng 8/2025 từng đặt nghề ghẹ của Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka và Philippines vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu theo MMPA.

Tuy nhiên theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam, nếu nhập khẩu nguyên liệu từ nước thứ ba, doanh nghiệp thủy cần chú ý không nhập khẩu nguyên liệu liên quan đến các nghề bị cấm (nghề không được Mỹ công nhận tương đương). Nếu dùng nguyên liệu từ các nghề khác của nước đó, giấy chứng nhận đủ điều kiện nhập khẩu vẫn là yêu cầu bắt buộc.

Theo phía Hoa Kỳ, kết luận công nhận tương đương đối với ghẹ Việt Nam có hiệu lực đến ngày 31/12/2029. Tuy nhiên, Mỹ có thể xem xét lại hoặc chấm dứt kết luận nếu chương trình quản lý của Việt Nam không còn đáp ứng các điều kiện áp dụng.

Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ khuyến nghị Việt Nam tiếp tục duy trì và tăng cường các nỗ lực giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng đối với động vật có vú biển, trong đó có phát triển chương trình quan sát viên, giám sát điện tử và hỗ trợ bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy.

Hiện Việt Nam có gần 100 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu cua, ghẹ và các loại giáp xác khác. Năm 2025, xuất khẩu ghẹ của Việt Nam đạt gần 86 triệu USD, tăng gần 6% so với năm 2024. Đáng chú ý, cơ cấu thị trường xuất khẩu tiếp tục phụ thuộc lớn vào Hoa Kỳ khi thị trường này chiếm hơn 81% tổng kim ngạch.

Việc được Hoa Kỳ công nhận tương đương giúp nghề ghẹ Việt Nam giữ được cánh cửa vào một thị trường quan trọng, đồng thời tạo thêm dư địa ổn định xuất khẩu trong những năm tới. Dù vậy, yêu cầu của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển cũng cho thấy các tiêu chuẩn về khai thác bền vững, giám sát nghề cá và bảo vệ động vật có vú biển sẽ ngày càng trở thành điều kiện then chốt để thủy sản Việt Nam duy trì lợi thế tại thị trường Mỹ.

Được biết, trong đợt kết luận này, cùng với Việt Nam, nghề ghẹ của Indonesia và Sri Lanka cũng được công nhận tương đương. Ngược lại, Philippines không được công nhận tương đương đối với các nghề ghẹ liên quan. Vì vậy, ghẹ và sản phẩm ghẹ của Philippines sẽ không còn được nhập khẩu vào Hoa Kỳ kể từ ngày 11/6/2026, tức 30 ngày sau khi thông báo được công bố.