3 lợi thế của Gia Lai

Chia sẻ lợi thế và vai trò kết nối của địa phương trong liên kết vùng miền Trung – Tây Nguyên và logistics xuyên biên giới. tại Diễn đàn “Tìm cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung – Tây Nguyên” diễn ra chiều ngày 7/11/2026, ông Nguyễn Đình Kha, Phó giám đốc Sở Công thương tỉnh Gia Lai cho hay, một trong những lợi thế nổi bật của Gia Lai là trục kết nối Đông – Tây từ Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh qua khu vực Pleiku, các vùng sản xuất và khu công nghiệp đến Cảng Quy Nhơn, với Quốc lộ 19 giữ vai trò trục giao thông quan trọng.

Đây là tuyến kết nối hàng hóa từ cao nguyên ra biển, đồng thời tạo điều kiện vận chuyển nguyên liệu, vật tư, thiết bị và hàng tiêu dùng theo chiều ngược lại.

Trong đó, Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, tiếp giáp Campuchia, còn tạo dư địa mở rộng hợp tác thương mại biên giới và vận tải xuyên biên giới với khu vực Đông Bắc Campuchia. Tuyến kết nối từ khu vực Ratanakiri qua O Yadav – Lệ Thanh – Pleiku – Quy Nhơn có ý nghĩa đối với việc liên kết nguồn hàng, dịch vụ vận tải và hệ thống cảng biển trong không gian hợp tác Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS).

Đây là hướng kết nối có tiềm năng phát triển, cần được thúc đẩy bằng nhu cầu thị trường, các thỏa thuận hợp tác và điều kiện thông quan thực tế; không đồng nhất tuyến này với toàn bộ Hành lang kinh tế Đông – Tây.

Những lợi thế này đã được thể hiện qua hoạt động lưu chuyển hàng hóa thực tế khi trong năm 2025, sản lượng hàng hóa qua Cảng Quy Nhơn đạt khoảng 10,75 triệu tấn và lượng hàng container đạt 185.000 TEU; tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh ghi nhận hơn 18.000 lượt phương tiện, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hơn 200 triệu USD.

Đây là cơ sở quan trọng để nghiên cứu hình thành các tuyến gom hàng và vận tải hai chiều, kết nối vùng cao nguyên, cửa khẩu và hệ thống cảng biển theo nhu cầu thị trường.

Bên cạnh Cảng Quy Nhơn hiện là một đầu mối vận tải biển quan trọng, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh và khu vực Tây Nguyên, Phó giám đốc Sở Công thương tỉnh Gia Lai thông tin, khu vực Phù Mỹ được định hướng phát triển theo mô hình cảng biển – khu công nghiệp – logistics.

Cụ thể, Khu công nghiệp Phù Mỹ có quy mô quy hoạch khoảng 820,86 ha là  đầu mối logistics khu vực Phù Mỹ Tây có quy mô định hướng khoảng 132 ha. Cùng với đó, Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Phù Mỹ – giai đoạn 1 đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư ngày 8/8/2025, với quy mô khoảng 205 ha, tổng vốn đầu tư trên 6.086 tỷ đồng, thiết kế tiếp nhận tàu có trọng tải đến 150.000 tấn , độ mớm nước của tàu đến 20 m.

Dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Phù Mỹ – giai đoạn 1 dự kiến sẽ được khởi công trong tháng 12/2026 và dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2028.

Khi các dự án được triển khai, hoàn thành theo tiến độ, khu vực Phù Mỹ có thể bổ sung năng lực tiếp nhận và phân phối hàng hóa, tạo điều kiện hình thành chuỗi dịch vụ phục vụ công nghiệp, hàng tổng hợp, hàng rời và container.

Bên cạnh lợi thế về hạ tầng, Gia Lai có các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, sắn và sản phẩm từ sắn, trái cây (chuối, sầu riêng), gỗ và sản phẩm gỗ, dệt may, thủy sản cùng nhiều sản phẩm công nghiệp chế biến. Đây là nguồn cầu quan trọng đối với dịch vụ vận tải, thu gom, phân loại, sơ chế, đóng gói, bảo quản, kho lạnh, kiểm định và xuất nhập khẩu.

10 trung tâm, cụm logistics sẽ kêu gọi đầu tư

Thông tin về định hướng phát triển hệ thống logistics đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của tỉnh, ông Nguyễn Đình Kha, Phó giám đốc Sở Công thương nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt của tỉnh Gia Lai là phát triển mạng lưới logistics trên cơ sở nhu cầu thực tế của thị trường, lấy doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và doanh nghiệp logistics làm trung tâm của quá trình tổ chức vận hành.

Việc đầu tư các trung tâm, cụm logistics được nghiên cứu theo thứ tự ưu tiên, bảo đảm sự phù hợp giữa nguồn hàng, năng lực hạ tầng, khả năng kết nối và phương án khai thác; tránh đầu tư dàn trải hoặc hình thành công trình nhưng chưa phát huy hiệu quả sử dụng.

Đáng chú ý, đại diện Sở Công thương tỉnh Gia Lai cho hay, tỉnh đang xây dựng hoàn thiện Đề án đầu tư phát triển hệ thống logistics tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo Đề án đang  xây dựng, hệ thống gồm 10 trung tâm, cụm logistics gắn với cửa khẩu, vùng nguyên liệu, các khu công nghiệp, đô thị và cảng biển; tổng quy mô đề xuất khoảng 1.626,51 ha.

Trọng tâm không chỉ ở số lượng hay quy mô đất đai, mà ở việc phân công chức năng rõ ràng, kết nối các đầu mối và tạo ra năng lực phục vụ chuỗi hàng hóa liên vùng.

Theo định hướng chức năng, các đầu mối phía Tây ưu tiên thu gom nông sản, sơ chế, bảo quản, tập kết hàng xuất khẩu và phục vụ thương mại biên giới; các đầu mối phía Đông gắn với khu công nghiệp, kho bãi, cảng biển, giao nhận và hoạt động xuất nhập khẩu. 

Khi được hình thành đồng bộ, mạng lưới này sẽ góp phần tổ chức luồng hàng từ vùng sản xuất đến nơi tiêu thụ hoặc cảng xuất khẩu, đồng thời hỗ trợ kết nối hàng hóa chiều về, tăng hiệu suất phương tiện và kho bãi. Đây là mục tiêu về hiệu quả vận hành mà hệ thống logistics cần hướng tới.

Phó giám đốc Sở Công thương tỉnh Gia Lai khẳng định, tỉnh sẽ kêu gọi các nhà đầu tư quan tâm đầu tư vào 10 trung tâm, cụm logistics này.

Tuy nhiên, ưu tiên trước mắt là các hạng mục có thể đưa vào khai thác sớm và đáp ứng nhu cầu rõ ràng của doanh nghiệp như kho bãi, kho lạnh, điểm gom hàng, dịch vụ vận tải, giao nhận và logistics phục vụ khu công nghiệp. Các công trình như cảng cạn, kho ngoại quan và hạ tầng chuyên dùng phải được nghiên cứu theo quy hoạch, điều kiện đầu tư và quy định pháp luật có liên quan.

Đồng thời, tỉnh sẽ khuyến khích doanh nghiệp khai thác cảng, doanh nghiệp vận tải và logistics chuyên nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định chức năng, phương án tổ chức hoạt động của từng trung tâm, cụm logistics, hạn chế tình trạng đầu tư cơ sở vật chất nhưng thiếu nguồn hàng hoặc thiếu đơn vị vận hành.

“Với định hướng phát triển mạng lưới 10 trung tâm, cụm logistics gắn với trục Lệ Thanh – Pleiku – Quy Nhơn và triển vọng kết nối Bến cảng Phù Mỹ, tỉnh Gia Lai mong muốn cùng các địa phương, bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp xây dựng chuỗi logistics liên hoàn, hiệu quả, thích ứng với nhu cầu thị trường và xu hướng phát triển xanh, số hóa”, Phó giám đốc Sở Công thương đề cập.