Vào guồng tăng tốc

Đã bước vào cuối tháng 9 - giai đoạn cuối mùa mưa, nhưng khu vực thi công Dự án đầu tư mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc ở phía Nam đảo vẫn thường xuyên phủ một màu xám chì.

Cả tuần nay, trời chỉ hửng nắng đôi chút rồi nhanh chóng nhường chỗ cho những trận mưa dài, xối xả. Nước mưa khiến lớp đất nền trước cửa Nhà ga T2 đang hoàn thiện trở nên nhão nhoẹt, bùn đất vàng quạch bắn bê bết lên thân những chiếc xe vận tải, xe thi công liên tục ra vào công trường.

Tuy nhiên, thời tiết bất lợi chủ yếu làm chậm nhịp thi công những đốt dầm cuối cùng của cầu dẫn lên ga đến. Bên trong Nhà ga T2 rộng 387.790 m2 - “trái tim” mới của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, không khí vẫn hết sức khẩn trương. Phần kết cấu bê tông khu nhà ga chính đã cơ bản hoàn thành, kết cấu thép mái chính đã được lắp đặt, nhiều mảng kính mặt ngoài đang dần khép kín, không chỉ đánh dấu việc công trình chuyển mạnh sang giai đoạn hoàn thiện, mà còn tạo điều kiện để các hạng mục cơ điện và thiết bị đặc chủng được triển khai đồng loạt.

Bên dưới hệ mái vòm khổng lồ, bất kể mưa hay nắng, ngày hay đêm, khoảng 7.600 kỹ sư, công nhân kỹ thuật vẫn chia ca làm việc liên tục ở các hạng mục cơ điện, nội thất và hoàn thiện. Nhịp công trường chỉ chùng xuống trong ít giờ khi các tổ đội đổi ca, nghỉ giữa giờ, trước khi hàng loạt mũi thi công lại đồng loạt vận hành, tiếp tục cuộc đua tiến độ ngày càng gấp gáp.

Với tổng diện tích sàn 387.790 m2, tương đương Nhà ga hành khách Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn I và được tổ chức trên nhiều tầng, hệ thống cơ điện, phòng cháy, chữa cháy của Nhà ga T2 Phú Quốc có quy mô đặc biệt lớn, mức độ tích hợp cao, đặt ra yêu cầu rất phức tạp đối với công tác tổ chức thi công.

Theo ước tính sơ bộ từ quy mô công trình, khối lượng cơ điện tại Nhà ga T2 gồm hàng chục ngàn thiết bị đầu cuối; trạm biến áp, tủ điện trung thế/hạ thế, máy phát điện dự phòng, UPS; hệ thống phân phối điện, chiếu sáng trong/ngoài nhà ga, chiếu sáng sự cố, chống sét, tiếp địa; thiết bị xử lý không khí trung tâm, điều hòa công suất siêu lớn, thiết bị phòng cháy, chữa cháy quy mô lớn…

Riêng hệ thống xử lý hành lý BHS được thiết kế 3 tầng, tổng chiều dài gần 8 km, với công suất 7.560 kiện/giờ đối với hành lý đi và 6.300 kiện/giờ đối với hành lý đến.

Khối lượng khổng lồ ấy không chỉ đòi hỏi một lực lượng lao động kỹ thuật rất lớn, mà còn đặt ra yêu cầu cao về tay nghề, kinh nghiệm và khả năng phối hợp giữa hàng loạt tổ đội chuyên ngành. Ở giai đoạn này, chỉ một sai sót trong lắp đặt, đấu nối hay chạy thử một hệ thống cũng có thể kéo theo thời gian sửa chữa, hiệu chỉnh đáng kể, thậm chí ảnh hưởng đến các hạng mục phía sau.

Trong khi đó, thời gian lại là thứ xa xỉ tại dự án này, nhất là khi mốc vận hành thử đang đến gần. Trước mắt, các hạng mục cơ điện phải được đẩy nhanh và hoàn thiện đồng bộ, tạo nền tảng cho việc lắp đặt, tích hợp và chạy thử các hệ thống công nghệ hàng không hiện đại như mô hình vận hành tổng thể, hệ thống sinh trắc học phục vụ hành trình liền mạch, không chạm, cùng nhiều giải pháp tự động hóa khác, hướng tới chuẩn sân bay thông minh hàng đầu khu vực.

Thách thức lớn nhất của đại công trường sân bay Phú Quốc lúc này không còn là vấn đề thời tiết hay vật liệu, mà là bài toán nhân lực kỹ thuật cho giai đoạn thi công cơ điện, thiết bị và hoàn thiện, vốn đòi hỏi nhiều nhân lực có tay nghề rất cao. Khoảng 7.600 lao động đang làm việc tại công trường, nhưng nhu cầu hiện nay tập trung nhiều vào các nhóm thợ có tay nghề cao như điện, điều hòa - thông gió, cấp thoát nước, phòng cháy, chữa cháy, tự động hóa, hệ thống hành lý, thang máy - thang cuốn, kính mặt dựng và hoàn thiện nội thất.

“Đây là những vị trí không thể bổ sung nhanh bằng lao động phổ thông, bởi nhiều công việc đòi hỏi chứng chỉ nghề, kinh nghiệm lắp đặt và khả năng làm việc trên các hệ thống kỹ thuật phức tạp của một nhà ga hàng không”, ông Trần Văn Chung, Giám sát hoàn thiện, Ban Quản lý dự án Sân bay Phú Quốc, cho biết.

Thêm động lực quý

Cần phải nói thêm rằng, bài toán nhân lực kỹ thuật sẽ phải được các đơn vị thi công tìm ra lời giải trong vài tuần tới. Tuy nhiên, đến thời điểm này, tiến độ mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc vẫn đang bám sát các mục tiêu đề ra, trong đó Nhà ga VIP đạt 97,62%, Nhà ga T2 đạt 74,07%.

Trước đó, các đơn vị thi công nâng cấp “cửa ngõ bầu trời” cho Phú Quốc đã lập một dấu mốc tiến độ đáng chú ý khi hoàn thành đường cất hạ cánh số 2 dài 3.300 m, rộng 45 m sau khoảng 8 tháng.

Theo chuyên gia hàng không Trịnh Như Long, tiến độ hoàn thành công trình đáp ứng tiêu chuẩn khai thác thường xuyên các dòng tàu bay thân rộng như Boeing 787, Airbus A350 và Boeing 777 này là một trường hợp đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng hàng không tại Việt Nam.

Cùng nhịp với đại công trường sân bay, Dự án Trung tâm Hội nghị và Triển lãm - nơi sẽ diễn ra nhiều hoạt động quan trọng của APEC 2027 - cũng đang bám sát các mốc tiến độ, với khối lượng thi công đạt khoảng 71,2%.

Được đánh giá là điểm nhấn kiến trúc đặc sắc nhất của APEC 2027, Trung tâm Hội nghị - Triển lãm có tổng diện tích sàn 157.375 m2, gồm 4 tầng nổi, 1 tầng hầm; sở hữu không gian triển lãm - ballroom vượt nhịp 81 m không cột, diện tích 11.050 m2, vượt ballroom lớn nhất thế giới hiện nay là Caesars Forum (Las Vegas, 10.220 m2).

Vượt qua những thách thức về mặt kỹ thuật, hiện phần khung và mái công trình đang dần hoàn thiện, khép kín, trong đó toàn bộ 13/13 nhịp kết cấu thép mái đã được lắp đặt, các lớp hoàn thiện phía trên mái tiếp tục được triển khai. Với tiến độ này, Dự án đang tiệm cận rất gần mục tiêu hoàn thiện mặt ngoài trong quý IV/2026, trước khi tập trung hoàn thiện nội thất để về đích vào ngày 31/3/2027.

Một trong những động lực quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu tăng tốc thi công các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc là Nghị quyết số 41/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội, quy định hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án, công trình. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Các cơ chế đặc thù này tạo thêm dư địa để địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu xử lý những vướng mắc về thủ tục, đầu tư, xây dựng, đất đai, nghiệm thu, thanh toán…, qua đó tập trung nguồn lực cho các công trình đang bước vào giai đoạn nước rút.

Theo ông Ngô Công Thức, Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang, địa phương đang khẩn trương tổ chức thực hiện Nghị quyết số 41/2026/QH16 cùng các chỉ đạo liên quan với mục tiêu là thúc đẩy tiến độ thi công, nhưng cũng phải được áp dụng đúng đối tượng, phạm vi, điều kiện.

“Tỉnh sẽ kiểm soát chặt tiến độ thực chất của từng công trình theo đường găng. Đối với các dự án chậm so với hợp đồng, yêu cầu chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch bù tiến độ, xác định cụ thể khối lượng theo tuần, nhân lực, thiết bị, vật liệu, mặt bằng và mốc nghiệm thu; trường hợp không bảo đảm cam kết phải kịp thời xử lý theo hợp đồng và quy định pháp luật”, ông Thức cho biết.