Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ

Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ cải cách thủ tục hành chính theo hướng giảm số lượng thủ tục, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý. Thành phố xác định hiệu quả cải cách phải được đo bằng những chuyển biến thực chất trong phục vụ người dân, doanh nghiệp, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Theo Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội Phan Văn Phúc, tính đến ngày 9/11/2026, toàn bộ 14 sở, ban, ngành đã gửi kết quả rà soát thủ tục hành chính. Trong tổng số 1.190 thủ tục thuộc diện rà soát, Thành phố đã cắt giảm 473 thủ tục, đồng thời đề xuất cắt giảm, bãi bỏ thêm 194 thủ tục.

Như vậy, tổng số thủ tục đã cắt giảm và đang được đề xuất xử lý đạt 667, tương đương 56,1% phạm vi rà soát. Tuy nhiên, 194 thủ tục mới ở giai đoạn đề xuất, cần tiếp tục hoàn thiện căn cứ pháp lý và thực hiện theo đúng thẩm quyền trước khi được ghi nhận là kết quả cắt giảm chính thức.

Trong nhóm 194 thủ tục đề xuất cắt giảm, bãi bỏ, Sở Xây dựng có 72 thủ tục, Sở Nông nghiệp và Môi trường có 69 thủ tục, chiếm tổng cộng 72,7%. Các đề xuất tập trung vào những lĩnh vực như giao thông, lâm nghiệp, kiểm lâm, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Song song với việc tinh giản thủ tục, Thành phố chú trọng rà soát thời hạn giải quyết và khả năng thay thế giấy tờ bằng dữ liệu điện tử. Đến ngày 9/11, năm cơ quan đã đề xuất rút ngắn thời gian xử lý đối với 113 thủ tục. Trong đó, Sở Tư pháp đề xuất giảm 50% thời gian giải quyết tám thủ tục; Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố đề xuất giảm bình quân 42,3% đối với 58 thủ tục; Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất giảm 25% đối với 33 thủ tục.

Tính trên 108 thủ tục có đầy đủ dữ liệu, tổng thời gian dự kiến cắt giảm đạt 447,5 ngày, tương đương 33,4% so với quy định hiện hành. Đây là kết quả tính toán theo phương án đề xuất, chưa phải mức giảm thực tế sau triển khai.

Tại cuộc họp ngày 10/11 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và triển khai thí điểm mô hình Trạm Công dân số, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện đồng thời hai mục tiêu: giảm tối thiểu 50% số lượng thủ tục hành chính và 50% thời gian giải quyết.

Đối chiếu với mục tiêu này, tỷ lệ thủ tục đã cắt giảm và đề xuất cắt giảm đạt 56,1%, nhưng mức giảm thời gian giải quyết theo các phương án mới đạt 33,4%. Điều đó cho thấy dư địa cải cách vẫn còn lớn, đặc biệt ở khâu tổ chức thực hiện và xử lý hồ sơ.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành rà soát cụ thể từng quy trình, xác định công đoạn có thể rút ngắn, thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu, bảo đảm giảm thực chất thời gian, giấy tờ và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực đầu tư, một số chuyển biến đã được ghi nhận. Theo thông tin tại buổi làm việc ngày 5/11 giữa Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng với Sở Tài chính, thời gian xử lý một số thủ tục liên quan đến quyết định, chấp thuận và điều chỉnh chủ trương đầu tư đã giảm từ 17 xuống còn 12 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, tương đương mức giảm 29,4%.

Một nội dung khác được Thành phố đặc biệt quan tâm là rà soát những thủ tục ít phát sinh hồ sơ. Thống kê cho thấy có 753 thủ tục không phát sinh hồ sơ và 316 thủ tục chỉ phát sinh từ một đến ba hồ sơ, tổng cộng 1.069 thủ tục thuộc nhóm không phát sinh hoặc phát sinh rất ít hồ sơ.

Tuy nhiên, Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố lưu ý không thể lấy số lượng hồ sơ làm căn cứ duy nhất để bãi bỏ thủ tục. Những thủ tục mới ban hành, mới được phân cấp hoặc phục vụ các trường hợp đặc biệt vẫn cần được đánh giá theo yêu cầu quản lý và quy định pháp luật. Trung tâm đề xuất ưu tiên rà soát các thủ tục không phát sinh hồ sơ trong ba năm liên tiếp.

Đối với 194 thủ tục đang được đề xuất cắt giảm, bãi bỏ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu làm rõ căn cứ pháp lý, thẩm quyền và tính khả thi của từng phương án. Những thủ tục thuộc thẩm quyền Thành phố phải được phân định với các thủ tục cần kiến nghị bộ, ngành Trung ương sửa đổi hoặc bãi bỏ.

Lãnh đạo Thành phố cũng yêu cầu thống nhất phạm vi rà soát, phương pháp thống kê và thời điểm chốt số liệu, tránh tình trạng đánh đồng kết quả đã thực hiện với phương án đang đề xuất.

Đại diện Sở Công Thương cho biết, từ đầu năm 2026, đơn vị đã cắt giảm 156 thủ tục hành chính. Tuy nhiên, việc tiếp tục tinh giản gặp khó khăn do nhiều thủ tục có khả năng đơn giản hóa đã được xử lý trước đó, trong khi Sở tiếp nhận thêm nhiệm vụ phân cấp từ Trung ương.

Từ thực tế này, Sở Công Thương kiến nghị thống nhất mốc thời gian, phương pháp tính toán, đồng thời đánh giá hiệu quả cải cách trên cả ba phương diện: số lượng thủ tục, thời gian giải quyết và thành phần hồ sơ.

Đại diện Sở Tư pháp cũng nhấn mạnh yêu cầu thẩm định chặt chẽ cơ sở pháp lý. Đối với những thủ tục thuộc thẩm quyền Trung ương, hồ sơ kiến nghị cần được chuẩn bị đầy đủ để gửi cơ quan có trách nhiệm xem xét, sửa đổi theo quy định.

Siết trách nhiệm thực thi, mở rộng dịch vụ công trực tuyến

Để bảo đảm tiến độ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và gửi kết quả trong thời hạn một tuần kể từ cuộc họp ngày 10/11.

Đây là thời hạn hoàn thiện phương án rà soát, không đồng nghĩa với việc phải hoàn tất bãi bỏ toàn bộ thủ tục đang được đề xuất.

Sau thời hạn này, Thành phố sẽ tổ chức làm việc, kiểm điểm tiến độ và xem xét trách nhiệm những đơn vị chậm triển khai. Các trường hợp không đáp ứng yêu cầu sẽ được tổng hợp, báo cáo Bí thư Thành ủy.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố giao nhiệm vụ phối hợp cho Sở Tư pháp và Trung tâm Phục vụ hành chính công trong rà soát căn cứ pháp lý, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn. Những nội dung vượt thẩm quyền phải được kiến nghị tới cơ quan Trung ương có trách nhiệm trên cơ sở hồ sơ pháp lý cụ thể.

Sở Khoa học và Công nghệ được đề nghị phối hợp nghiên cứu nền tảng dữ liệu và công cụ theo dõi, quản lý, đánh giá quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Dữ liệu phải được cập nhật thống nhất, có khả năng đối chiếu, kiểm chứng nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Cùng với việc cắt giảm thủ tục, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình giải quyết hồ sơ trên môi trường điện tử.

Đến ngày 9/11, Thành phố đã hoàn thành tái cấu trúc 1.609/1.721 thủ tục hành chính, đạt 93,5%. Để hoàn thành mục tiêu tối thiểu 95% vào ngày 31/12/2026, Hà Nội cần tái cấu trúc thêm ít nhất 26 thủ tục.

Theo báo cáo tại cuộc họp, các phương án cải cách thủ tục hành chính năm 2026 được ước tính có khả năng tiết kiệm khoảng 562 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm.

Đáng chú ý, riêng nhóm 25 thủ tục trọng điểm, chiếm khoảng 81% tổng lượng hồ sơ của Thành phố, mức tiết kiệm dự kiến đạt khoảng 1.731 tỷ đồng mỗi năm khi các phương án được vận hành đồng bộ.

Các khoản tiết kiệm trên đều là ước tính, chưa phản ánh kết quả thực tế. Phạm vi tính toán của từng nhóm cũng cần được làm rõ nhằm tránh cộng gộp số liệu khi chưa xác định khả năng trùng lặp.

Việc tái cấu trúc quy trình giải quyết hồ sơ được triển khai gắn với Đề án “Phổ cập dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn thành phố Hà Nội”, đã được phê duyệt tại Quyết định số 6078/QĐ-UBND.

Theo Đề án, đến hết năm 2027, Hà Nội phấn đấu tối thiểu 95% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; tỷ lệ số hóa hồ sơ, giấy tờ và kết quả giải quyết đạt 98%.

Giai đoạn 2028-2030, Thành phố đặt mục tiêu cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với 100% thủ tục đủ điều kiện, đồng thời duy trì tỷ lệ hài lòng của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ trực tuyến ở mức tối thiểu 98%.

Một giải pháp đáng chú ý được xem xét tại cuộc họp ngày 10/11 là thí điểm mô hình Trạm Công dân số, hướng tới đưa các tiện ích hành chính và dịch vụ thiết yếu đến gần người dân.

Theo phương án được báo cáo, mỗi trạm dự kiến bố trí hai cabin, gồm ki-ốt dịch vụ đa tiện ích và cabin sức khỏe số, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán, tra cứu thông tin và tiếp cận một số tiện ích thiết yếu.

Trong giai đoạn đầu, mô hình dự kiến ưu tiên tích hợp 25 thủ tục hành chính thiết yếu. Đến ngày 9/11, Trung tâm Phục vụ hành chính công đã khảo sát địa điểm, lấy ý kiến các đơn vị liên quan và phối hợp chuẩn bị hạ tầng. Một số địa phương như Cửa Nam, Thư Lâm và Phúc Thịnh đã chủ động chuẩn bị mặt bằng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu sớm hoàn thiện, ban hành kế hoạch thí điểm, bảo đảm đầy đủ điều kiện về hạ tầng, an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân trước khi đưa mô hình vào vận hành.

Việc nhân rộng Trạm Công dân số phải căn cứ trên kết quả đánh giá hiệu quả thực tế, bảo đảm phù hợp nhu cầu sử dụng và điều kiện triển khai tại từng địa bàn.

Đối với công tác thu phí, lệ phí, lãnh đạo Thành phố yêu cầu hoàn thiện phương án tổ chức thu, hạch toán và đối soát, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định; đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa Trung tâm Phục vụ hành chính công và các cơ quan được giao thực hiện nhiệm vụ thu.

Trong thời gian tới, trọng tâm cải cách hành chính của Hà Nội là hoàn thiện các phương án cắt giảm, xác định rõ thẩm quyền xử lý, khả năng rút ngắn thời gian và đơn giản hóa hồ sơ đối với từng nhóm thủ tục. Kết quả rà soát sẽ là căn cứ để xử lý những quy định không còn phù hợp, đồng thời xác định trách nhiệm đối với các nhiệm vụ chậm tiến độ.

Với yêu cầu giảm tối thiểu 50% số thủ tục và thời gian giải quyết, Hà Nội đang chuyển trọng tâm từ rà soát, đề xuất sang nâng cao chất lượng thực thi. Hiệu quả cải cách sẽ được thể hiện qua thời gian chờ đợi được rút ngắn, chi phí tuân thủ giảm và khả năng tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, tạo thêm động lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Thủ đô.