Thúc đẩy giao thông xanh, kiểm soát nguồn phát thải

Tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam báo cáo tóm tắt tình hình công tác xử lý ô nhiễm môi trường không khí và duy trì vệ sinh môi trường, xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Trong đó, Thành phố xác định ô nhiễm không khí là một trong các “điểm nghẽn” môi trường cần tập trung xử lý, với phương châm phòng ngừa là chính, quản lý theo nguồn phát thải, tăng cường khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trách nhiệm của từng cấp, ngành, địa phương.

Tính từ ngày 1/1 đến 11/8, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 73,28%, tăng so với mức 71,18% của kỳ báo cáo 6 tháng và đang tiến gần mục tiêu 75% đề ra cho cả năm 2026. Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình ngày đạt 40,95 µg/m³, đáp ứng quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT.

Một trong những giải pháp trọng tâm được Hà Nội triển khai là kiểm soát phát thải từ giao thông. Thành phố đã phê duyệt và triển khai Đề án Vùng phát thải thấp (LEZ) trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, đồng thời ban hành các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sạch, phát triển hạ tầng và vận tải công cộng, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.

Từ ngày 1/7, Thành phố triển khai 100% tuyến buýt trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh. Thành phố triển khai vé điện tử, miễn vé trên 45 tuyến buýt trong phạm vi Vành đai 1 đến hết tháng 6/2027; đồng thời nghiên cứu phát triển xe buýt điện cỡ nhỏ và các phương tiện xanh phục vụ kết nối chặng đầu, chặng cuối.

Về việc chuyển đổi phương tiện cá nhân tại Vành đai 1, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, xe mô tô sử dụng nhiên liệu xăng vẫn chiếm tỷ lệ rất cao tại các phường, phổ biến từ 94% đến 97% tổng số phương tiện. Xe mô tô điện đã xuất hiện tại tất cả các địa bàn, song số lượng còn hạn chế, khoảng 1.000-3.500 xe/phường, tương ứng 3-6%. Tại các phường trung tâm như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và Tây Hồ, số lượng xe điện đã bắt đầu tăng, cho thấy xu hướng chuyển đổi bước đầu.

Đối với ô tô, xe chạy xăng vẫn chiếm tỷ trọng cao, phổ biến từ 75% đến hơn 80% tổng số phương tiện. Xe điện bước đầu xuất hiện tại tất cả các phường nhưng số lượng còn hạn chế, chiếm khoảng 2-6% tổng số xe. Số lượng xe hybrid hiện còn rất thấp.

Sau khoảng 1,5 tháng triển khai thí điểm Vùng phát thải thấp, hệ thống giao thông công cộng xanh, xe đạp công cộng, trạm sạc, tủ đổi pin và các điểm trông giữ phương tiện tiếp tục được bổ sung. Trong giai đoạn đầu, Thành phố tập trung tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ người dân thực hiện.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lắp đặt 6 cảm biến và bố trí 1 xe quan trắc tự động tại phường Hoàn Kiếm; dự kiến tiếp nhận thêm 8 cảm biến do Pháp tài trợ, đồng thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai 39 trạm cảm biến trên địa bàn.

Cùng với xử lý ô nhiễm không khí, công tác duy trì vệ sinh môi trường và xử lý chất thải rắn tiếp tục được Thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Theo báo cáo của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam, hiện nay Hà Nội tiếp nhận, xử lý hơn 8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Dự báo đến năm 2030, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 13.200 tấn/ngày, trong đó nhu cầu xử lý tập trung khoảng 11.200 tấn/ngày.

Bên cạnh lượng rác phát sinh hằng ngày, tại khu xử lý Nam Sơn và Xuân Sơn hiện còn khoảng 34 triệu tấn rác đã chôn lấp. Đây là áp lực lớn đối với công tác quản lý chất thải và yêu cầu Thành phố phải nhanh chóng chuyển đổi phương thức xử lý. Đối với chất thải rắn xây dựng, lượng phát sinh hiện khoảng 3.000-3.400 tấn/ngày, thời điểm cao điểm có thể lên tới khoảng 10.000 tấn/ngày. Dự báo đến năm 2030, lượng chất thải xây dựng phát sinh khoảng 5.000 tấn/ngày.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thành phố tiếp tục triển khai nhiều nhóm giải pháp, trong đó có Vùng phát thải thấp, kiểm soát khí thải phương tiện và thúc đẩy giao thông xanh. Đồng thời, hoàn thành kiểm kê nguồn thải, xây dựng bản đồ phát thải và mô hình lan truyền ô nhiễm. Tăng kiểm tra các nguồn công nghiệp, xây dựng, vận chuyển vật liệu; chấm dứt đốt rơm rạ và đốt rác tự phát…

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các sở ngành, xã/phường tập trung báo cáo công tác xử lý ô nhiễm môi trường không khí và duy trì vệ sinh môi trường, xử lý chất thải rắn trên địa bàn.

Chủ động một bước, ứng phó kịp thời với ô nhiễm môi trường

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho biết, chất lượng môi trường trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực. Số ngày có chất lượng không khí tốt tăng so với cùng kỳ năm trước; công tác xử lý chất thải rắn từng bước được kiểm soát. Một số nhà máy xử lý rác, điện rác đã đi vào hoạt động, góp phần nâng cao năng lực xử lý.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục kiểm soát chặt chất lượng thu gom, xử lý rác và duy trì vệ sinh môi trường hằng ngày, hướng tới mục tiêu để người dân ra đường không còn nhìn thấy rác, tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp.

Đối với ô nhiễm không khí, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường cho rằng đây là vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương trong Vùng Thủ đô. Thành phố cần rà soát, nâng cao hiệu quả quy chế phối hợp với các tỉnh, thành phố trong vùng, đồng thời nghiên cứu cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và tăng cường các giải pháp kiểm soát ô nhiễm tại khu vực giáp ranh.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động dự báo tình hình ô nhiễm vào cuối năm và đầu năm, nhất là trong các thời điểm xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, để xây dựng phương án ứng phó sớm. Các giải pháp kiểm soát bụi, trong đó có tưới nước, vệ sinh đường phố và kiểm soát các nguồn phát thải, cần được triển khai chủ động.

Đối với các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu kiểm tra, xử lý quyết liệt, trường hợp cần thiết phải đình chỉ, đóng cửa cơ sở vi phạm, nhất là các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND TP. Hà Nội đã tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác cải thiện môi trường. Trong thời gian tương đối ngắn, kết quả đạt được bước đầu khá tích cực. Qua theo dõi, số ngày chất lượng không khí ở mức báo động đỏ đã giảm so với năm 2025.

Tuy nhiên, khi bước vào những thời điểm có điều kiện thời tiết bất lợi, nguy cơ ô nhiễm không khí và các vấn đề liên quan đến xử lý chất thải, nước thải có thể tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt, vào mùa thu hoạch, tình trạng đốt rơm rạ, đốt phụ phẩm nông nghiệp có thể gia tăng, không chỉ tác động đến chất lượng không khí trên địa bàn Hà Nội mà còn ảnh hưởng đến các địa phương lân cận.

"Chúng ta phải chuẩn bị trước một bước để có những giải pháp ứng phó ngay với tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất là ô nhiễm không khí và vệ sinh môi trường", Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu trong thời gian tới, nhiệm vụ trước hết là không để môi trường xấu đi, đồng thời từng bước tháo gỡ điểm nghẽn về môi trường. Về ô nhiễm không khí, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu tiếp tục kiểm soát chặt các nguồn phát thải, gồm giao thông, công trình xây dựng, phá dỡ, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác.

Đối với tình trạng đốt rơm rạ, rác thải không đúng quy định, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu các địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát; trường hợp vi phạm phải xử lý nghiêm. Công an các cấp cần phối hợp với chính quyền địa phương trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm. Đối với hoạt động xây dựng, đặc biệt là các công trình phá dỡ, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu tăng cường kiểm soát, có biện pháp hạn chế phát tán bụi trong quá trình thi công, vận chuyển và phá dỡ.

Về liên kết vùng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, thống nhất các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, nhất là hoạt động đốt rơm rạ, đốt rác và các nguồn phát thải tại khu vực giáp ranh.

Đối với kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội lưu ý các cơ quan chức năng phải thực hiện đúng lộ trình, thận trọng trong triển khai, bởi chính sách có tác động trực tiếp đến người dân, phát sinh chi phí và yêu cầu tuân thủ mới.

Về quản lý chất thải, ông Vũ Đại Thắng cho rằng năng lực xử lý tại các khu xử lý tập trung như Nam Sơn, Xuân Sơn đã có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, phương thức thu gom, phân loại và xử lý rác tại cơ sở cần tiếp tục đổi mới, ứng dụng công nghệ, thay thế phương thức thủ công lạc hậu.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh, ý thức của người dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong giữ gìn vệ sinh môi trường. Việc đưa rác ra đúng giờ, đúng nơi quy định phải trở thành nếp sống văn minh của người dân Thủ đô. Để tăng cường giám sát, cần phát huy hiệu quả hệ thống camera và sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, cộng đồng dân cư. Các điểm tập kết rác phát sinh không đúng quy định phải được phát hiện, xử lý kịp thời, không để tái diễn…